Opnieuw problemen met Starshield-snelheid

Oekraïense militairen hebben opnieuw last van 'aanzienlijke' snelheidsbeperkingen op het Amerikaanse satellietnetwerk Starshield, waarvan ze sterk afhankelijk zijn. Dat meldt president Volodymyr Zelensky vanochtend. Volgens hem houden de 'systematische' beperkingen al dagen aan. Starlink, het bedrijf van Elon Musk waar Starshield onder valt, schroefde de netwerksnelheid voor Oekraïne al eerder terug. Dat hinderde volgens Oekraïne de luchtverdediging en militairen aan het front ernstig.

Ook nu zou opnieuw een snelheidslimiet van 161 kilometer per uur gelden. Of Starlink deze beperking bewust heeft ingesteld, is niet bekend. Zelensky zegt dat hij samen met de VS probeert te achterhalen wat de oorzaak van de beperkingen is.

Apparaten die sneller bewegen dan de beperking, kunnen hun internetverbinding verliezen. De maatregel kan bovendien verschillende Oekraïense militaire operaties verstoren. Oekraïne is voor zijn oorlogsvoering sterk afhankelijk van het satellietnetwerk; het stelt commandanten in staat om verkenning en artillerie in realtime op elkaar af te stemmen.

Om Oekraïne te verdedigen tegen Russische Shahed-drones, worden onderscheppingsdrones ingezet die snelheden tot 300 kilometer per uur kunnen bereiken. De snelheidsbeperking maakt de Oekraïense luchtverdediging daardoor nagenoeg vleugellam. Volgens Zelensky hebben door de beperking inmiddels al enkele Russische aanvallen doel getroffen.

Bron: BNR Nieuwsradio

Europese onderhandelaar voor Oekraïne gezocht

Wie moet namens Europa meepraten over een einde aan de oorlog in Oekraïne? Die vraag dringt zich steeds meer op nu het continent een plek aan de onderhandelingstafel probeert veilig te stellen naast de Amerikanen, Oekraïners en Russen. Ook president Volodymyr Zelensky dringt aan: nog deze maand moet duidelijk worden wie Europa gaat vertegenwoordigen.

Tal van namen komen langs. De Finse president Alexander Stubb, de Duitse bondskanselier Friedrich Merz, de Franse president Emmanuel Macron, de Italiaanse premier Giorgi Meloni, al dan niet in groepsverband. Of toch Ursula van der Leyen, de voorzitter van de Europese Commissie? De Europeanen komen er niet uit, en daarom ligt de kwestie opnieuw voor tijdens een top in Dublin.

Behalve veel Europese leiders zijn ook Zelensky en NAVO-baas Mark Rutte vandaag in de Ierse hoofdstad. Premier Rob  Jetten laat verstek gaan, hij moet in eigen land een crisis in de coalitie zien te bezweren. De andere leiders worden bijgepraat over de gesprekken van de afgelopen dagen in Abu Dhabi. Later vandaag komen VS-onderhandelaars Witkoff en Kushner naar Ierland. Zij reizen eerst naar Moskou om met Poetin te spreken. Daarna gaan ze door om verslag uit te brengen aan Zelensky.

De rol van de Europeanen blijft onduidelijk. De toekomst van Oekraïne gaat óók over onze toekomst, benadrukken Europese leiders keer op keer, en daarom moeten we betrokken worden. Ze vrezen dat de Amerikanen en de Russen over hun hoofd nadelige afspraken maken - zonder Europese inbreng.

Bron: NOS

Vier doden bij aanval op markt Tsjornomorsk

Een markt in het centrum van de stad Tsjornomorsk in de oblast Odesa was rond het middaguur doelwit van een Russische droneaanval. Daarbij kwamen vier mensen om het leven. Ook vielen er negen gewonden, waarvan twee er slecht aan toe zijn. 'De vijand voerde een achterbakse aanval uit op de markt, waar zich midden op de dag altijd veel mensen bevinden', reageert gouverneur Oleh Kiper op de aanval die meerdere woningen en auto's beschadigde in de directe omgeving van de markt.

's Morgens was er ook al een drone-aanval op Odesa. Daarbij vielen drie doden. Een gewonde is er slecht aan toe. De aanval was gericht op de energievoorziening die er voor zorgde dat 150.000 huishoudens zonder stroom kwamen te zitten.

Bron: Oekrajinska Pravda, foto: Nooddiensten/Telegram

Kushner: geen vertrouwen tussen de partijen

Volgens de Oekraiense onderhandelaar Roestem Oemerov is er 'een goed momentum' om voor de jaarwisselling een oplossing te hebben. Hoewel de Amerikaanse gezant Jared Kushner van een zeer productieve sessie sprak, zei hij ook dat er op dit moment geen vertrouwen is tussen de partijen, 'maar dat we ons moeten baseren op belangen'. 

Hij en zijn collega Steve Witkoff zouden de komende dagen een bezoek aan Rusland kunnen brengen, zo meldde het Russische staatsnieuwsagentschap TASS woensdag op basis van een bron. Jared Kushner heeft gezegd de Oekraiense president Volodymyr Zelensky in Dublin te zullen ontmoeten wanneer hij terug is uit Moskou. 

Rusland en Oekraïne gaan over tot een grootschalige gevangenenruil nu er enige vooruitgang is geboekt in Abu Dhabi, aldus Russische onderhandelaars. De Russische hoofdonderhandelaar bij de vredesbesprekingen over Oekraïne in Abu Dhabi, Vladimir Medinski, zei na afloop dat er over bepaalde kwesties wederzijds begrip was bereikt en dat er nog meer gesprekken zouden volgen.

Medinski zei in een toespraak die werd uitgezonden op de Russische staatstelevisie dat Rusland en Oekraïne overeenstemming hadden bereikt over een grootschalige gevangenenruil, de laatste in een lange reeks van dergelijke uitwisselingen. Hij stond echter terughoudend tegenover het vooruitzicht dat Europese landen zich bij de besprekingen zouden aansluiten en zei dat het onduidelijk was wat Rusland en de Europese Unie te bespreken hadden, gezien het feit dat er volgens hem een gebrek aan voorstellen van Europese zijde was, zo meldde Reuters.

Bron: BNR Nieuwsradio

Oekraïne wil tweede evacuatie voor Oleshky

Oekraïne wil nog een tweede evacuatie inzetten voor achtergebleven inwoners van het stadje Olehsky en de twaalf dorpen in de nabije omgeving. Nationale ombudsman Dmytro Loebinets zegt dat hij telefoontjes blijft ontvangen van inwoners die het aanvankelijk niet vertrouwden dat ze veilig weg konden komen uit het geïsoleerde, door het Russische leger bezette gebied. 

Er zijn nog honderden mensen achtergebleven. Omdat ze het niet vertrouwden, het niet aandurfden of simpelweg omdat ze het niet wisten dat er geëvacueerd werd. Of ze alsnog de kans krijgen, is nog maar de vraag. Rusland heeft duidelijk gemaakt het bij die ene keer van eind oktober te laten. Een nieuwe evacuatie van alleen Oekraïne zit er niet in, want daarvoor is een nieuwe, tijdelijke wapenstilstand nodig. En dus de medewerking van Rusland.

Wellicht heeft het er ook mee te maken dat de inwoners van Oleshky er vooral voor kozen om naar door Oekraïne gecontroleerd gebied te vertrekken: 17 bussen gingen daar naartoe, slechts 4 bussen met inwoners gingen naar door Rusland bezet gebied. Hoeveel inwoners werden geëvacueerd wordt niet bekendgemaakt, maar van de oorspronkelijke inwoners van de gemeente Oleshky waren er vorige maand nog zo'n 2.000 over, waaronder 50 kinderen. 

Bron: The Kyiv Independent

Rusland en Oekraïne blijven elkaar bestoken

Rusland en Oekraïne hebben afgelopen nacht en vanmorgen luchtaanvallen uitgevoerd op elkaar. Het Russische leger bombardeerde onder meer energiecentrales en Oekraïense drones troffen een Russische haven aan de Oostzee. In de Baltische staten klonk kort het luchtalarm. Ondertussen wordt vandaag in Abu Dhabi verder onderhandeld over een einde aan de Russische invasie van Oekraïne. De eerste dag van de gesprekken tussen Amerikaanse, Russische en Oekraïense onderhandelaars werd door henzelf positief en constructief genoemd.

De kans op een diplomatieke doorbraak in het voortslepende conflict lijkt echter klein. Daarvoor liggen de eisen van Kyiv en Moskou te ver uit elkaar. Er is wel een nieuwe uitruil van krijgsgevangenen in de maak.
In Abu Dhabi zijn ook diplomaten van EU-landen aanwezig. Zij zitten niet aan tafel bij de gesprekken, maar spreken wel ter plekke met Amerikaanse en Oekraïense functionarissen. Europese landen zijn sinds het begin van de Russische invasie in 2022 niet direct meer betrokken geweest bij onderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne.

De Russische aanvallen op Oekraïense energie-infrastructuur gaan intussen door. Zeker acht regio's kampen inmiddels met grootschalige stroomuitval, meldt het ministerie van Energie. Met name hoofdstad Kyiv is zwaar getroffen.

Het Russische ministerie van Defensie zegt dat het in drie regio's transformatorstations heeft gebombardeerd. In de zuidelijke havenstad Odesa werd een vrachtschip aangevallen. Rusland beweert dat het schip wapens vervoerde voor het Oekraïense leger.

Het leger van Oekraïne voerde afgelopen nacht opnieuw langeafstandsaanvallen uit met drones. Onder meer de Russische havenstad Oest-Loega, op zo'n 25 kilometer afstand van de grens met Estland, werd geraakt. De gouverneur van de stad spreekt van een brand in de haven, maar zegt niet wat er precies is getroffen. Oest-Loega is een belangrijk knooppunt voor de Russische olie- en gashandel en was daarom al eerder het doelwit van Oekraïense aanvallen.

Bron: NOS, foto Charkiv: Nooddiensten

Oekraïne brengt eerste eigen satelliet de ruimte in

Het Oekraïense bedrijf Himera heeft samen met het Deense ruimtevaartbedrijf GomSpace begin oktober een communicatiesatelliet in een baan om de aarde gebracht. De satelliet is onderdeel van het Ombria-project dat Oekraïne minder afhankelijk moet maken van Starlink, het communicatienetwerk van de grillige Amerikaanse miljardair Elon Musk. Opvallend genoeg werd de satelliet gelanceerd als onderdeel van een Transporter-18 missie van Space X, het bedrijf dat Starlink exploiteert.
 
Volgens oprichter Misha Roedominskyi van Himera is het nog te vroeg is om te zeggen of de test met de satelliet slaagt. 'Dat kunnen we pas over een paar maanden zeggen. De hele testperiode duurt een jaar', zegt hij in een interview met Oekrajinska Pravda. Het uiteindelijke doel is dat Oekraïne een eigen satellietnetwerk heeft. 'De voortdurende beperkingen die Starlink ons in militair opzicht oplegt heeft ons tot het besef gebracht dat we een eigen netwerk moeten hebben.'
 
'Het gaat nog jaren duren voordat het zover is. We verwachten, als alles meezit, dat we een tot twee jaar nodig hebben om het netwerk op te zetten. We hebben dus nog een lange weg te gaan, het is een kostbaar en gecompliceerd proces dat heel veel risico’s met zich meebrengt. Niet alleen technologisch, maar ook bij de productie, de logistiek en het operationeel maken van het netwerk', aldus Roedominskyi.
 
De Obria NANO die begin vorige maand werd gelanceerd is volgens Roedominskyi 'slechts een testversie'. De satelliet weegt maar 10 kilogram, terwijl de satellieten van het netwerk zo’n 250 kilogram gaan wegen. Ze worden bij tientallen tegelijk in een baan om de aarde gebracht, zoals we dat ook al kennen van de Starlink-satellieten. Roedominskyi: 'We willen een stabiele verbinding die 24/7 werkt. Om heel Oekraïne te dekken zijn in eerste instantie minstens honderd satellieten nodig.'
 
Bron: Oekrajinska Pravda