Loekasjenko biedt aan met Zelensky 'te praten'

De Wit-Russische president Alexander Loekasjenko zegt met Volodymyr Zelensky in gesprek te willen gaan 'op elke gewenste plek' om hem uit te leggen dat hij niet van plan is om Oekraïne aan te vallen. 'We willen niet in deze oorlog getrokken worden. Daar is geen enkele aanleiding toe', zei Loekasjenko vandaag tegen het staatspersbureau BeITA. 

'Als hij wat wil bespreken of advies nodig heeft, dan is hij welkom', aldus Loekasjenko die daarbij aantekent dat hij ook bereid is om daarvoor naar Oekraïne af te reizen. Het aanbod van de Wit-Russische president volgt op een mededeling van Zelensky die na overleg met zijn legertop en de inlichtingendiensten constateerde dat Rusland Wit-Rusland opnieuw bij de oorlog in Oekraïne wil betrekken.

Beide landen deze week oefenden met wapens die voorzien kunnen worden van een nucleaire lading en er is mogelijk een nieuwe Russische aanval op het noorden van Oekraïne ophanden. In februari 2022 begon de Russische invasie met troepen die vanuit Wit-Rusland binnenvielen.

Woordvoerder Dmytro Lytvyn van het kantoor van president Zelensky reageerde afwijzend op het aanbod van Loekasjenko. 'Sinds 2022 is het voor iedereen wel duidelijk dat deze man niet op zijn woord vertrouwd kan worden. Daarom kijken we naar zijn daden. Loekasjenko heeft er een handje van dat hij nogal onhandig terug komt op eerdere verklaringen.'

Bron: Oekrajinska Pravda

'Poetins nucleaire afschrikking werkt niet meer'

Rusland sloot vandaag een grootschalige driedaagse oefening af met zijn nucleaire arsenaal. Volgens het Russische ministerie van Defensie deden meer dan 64.000 militairen mee aan de oefening en zwerden testlanceringen gedaan met ballistische en kruisraketten. Voor Patrick Bolder van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies is het duidelijk: 'Poetin zit in het nauw, waardoor hij wil afschrikken.' Toch lijkt het erop dat het 'nucleaire wapengekletter bot is geworden'.

Zaterdag werd Rusland door Oekraïne aangevallen met 600 drones op Moskou en belangrijke Russische militair-industriële installaties - daarmee de grootste luchtaanval op Russisch grondgebied sinds 2022. Kort daarna werd bekendgemaakt dat Rusland samen met Wit-Rusland oefent met het nucleaire arsenaal. Het buurland wordt gebruikt als uitvalsbasis voor de Russische strijdmacht en huisvest ook een deel van het Russische nucleaire arsenaal. Vanmorgen heeft het Russische ministerie van Defensie de levering gemeld van nucleaire munitie aan een opslagfaciliteit in Wit-Rusland.

Volgens nieuwssite Barentsobserver gaat het om de grootste kernwapenoefeningen in het post-Sovjettijdperk. Dat er ook delen van de Barentszee gesloten zijn voor civiele scheepvaart en luchtverkeer wijst erop dat er mogelijk geoefend wordt met een onderzeeër van de Noordelijke Vloot. 'Die zijn in staat om intercontinentale ballistische raketten af te vuren', aldus Bolder. 

Toch ziet hij een duidelijk patroon: 'Telkens als Rusland in het nauw lijkt te zitten, komt het nucleaire narratief weer naar voren.' Volgens Bolder wijst dat op wat in de militaire wetenschappen wordt benoemd als reflexive control. Een beïnvloedingsstrategie die sinds de jaren zestig door de Sovjet-Unie wordt gebruikt, met als doel een tegenstander bepaalde informatie te geven, zodat die vrijwillig een beslissing neemt die de initiatiefnemer vooraf wenst.

'In dit geval doelt het narratief over kernwapens erop om de Oekraïne steunende landen terughoudender te maken, uit angst voor een nucleair antwoord van Rusland', legt hij uit. Die strategie lijkt nu grotendeels uitgewerkt te zijn, stelt Bolder. 'We hebben ons nooit echt laten afschrikken en nu is er eigenlijk helemaal geen reactie meer', zegt hij. 'Dat nucleaire wapengekletter lijkt een beetje bot geworden te zijn.'

Normaal gesproken houdt Rusland een grote nucleaire oefening in de herfst. Dat er nu eind mei grootschalig geoefend wordt, heeft volgens Bolder een aantal redenen. Zo zit Rusland in de oorlog met Oekraïne aardig in het nauw. 'Hij ziet dat hij grote verliezen lijdt en nauwelijks terreinswinst boekt; ook wordt hij nu in het hartland getroffen.' Verder is het duidelijk dat Poetin tijdens zijn bezoek aan zijn Chinese ambtgenoot Xi Jinping de grote successen uitbleven. 'Er is nog steeds geen deal voor de Power of Siberia 2-gaspijpleiding.' 

Volgens Bolder zijn ook de komende NAVO-bijeenkomsten van invloed. Zo komen de NAVO-buitenlandministers deze week bijeen, en zal er eind juni weer een NAVO-top plaatsvinden, dit keer in Ankara. 'Hij wil daar al op reageren door te kijken of het lukt om NAVO-lidstaten bang te maken of om ze uit elkaar te spelen.' Dat blijkt volgens Bolder als het ene land zegt dat we moeten oppassen en het andere land zegt dat Poetin aan het bluffen is. 

Bron: BNR Nieuwsradio, foto: TASS

ISW ziet dat Oekraïne het initiatief overneemt

Het Oekraïense leger heeft in verschillende sectoren van het front het initiatief overgenomen van de Russen. Daarbij hebben ze volgens de analisten van het Institute for the Study of War (ISW) de grootste terreinwinst weten te boeken sinds de inval in de Russische oblast Koersk in augustus 2024. 

Afgelopen november werd een groot deel van de stad Koepjansk heroverd en gedurende de winter en dit voorjaar kwam meet dan 400 vierkante meter in het zuiden weer in Oekraïense handen. Recent werden meerdere dorpen in het westen van de oblast Zaporizja heroverd. 

Het Russische voorjaarsoffensief om de vestinggordel aan de rand van de oblast Donetsk te veroveren werd gedwarsboomd door Oekraïense tegenaanvallen in het zuiden. Het Russische leger werd daardoor gedwongen te kiezen tussen stand houden in het zuiden of proberen de vestinggordel in handen te krijgen. Daar komt bij dat Oekraïne met lange-afstandsaanvallen de Russische logistiek wist te verstoren. 

De Oekraïense opperbevelhebber generaal Oleksandr Syrskyi verklaarde afgelopen vrijdag in een exclusief interview met Military dat precisieaanvallen, aanvallen op Russische reserves en constante druk op Russische infanterietroepen er voor hebben gezorgd dat Oekraïne het initiatief kon grijpen en de Russen tot een lager operationeel tempo te dwingen. Syrskyi trad niet in details, maar zei wel dat het aantal Oekraïense aanvalsacties sinds kort dat van de Russen overtreft. 

Bron: ISW, foto Syrskyi

Oekraïne houdt rekening met nieuw offensief

Rusland bereidt mogelijk een nieuw offensief voor dat gericht is op het noorden van Oekraïne, in het bijzonder de hoofdstad Kyiv en de oblast Tsjernihiv. Dat zei president Volodymyr Zelensky vanavond nadat hij de situatie in het noorden had besproken met onder meer opperbevelhebber Oleksandr Syrskyi en de inlichtingendiensten. 

Er is sprake van toenemende bezorgdheid dat Wit-Rusland opnieuw directer bij de oorlog wordt betrokken. 'Natuurlijk werken we al aan de versterking van onze verdediging op dit gebied. Relevante instructies zijn aan het militaire commando gegeven, maar daarnaast nemen we ook preventieve maatregelen met betrekking tot zowel Wit-Rusland als het Russische grensgebied van waaruit de dreiging afkomstig is', zei hij.

'Eerlijk gezegd is het al behoorlijk irritant dat Oekraïne voortdurend met dit soort dreigingen wordt geconfronteerd – dat de Russen Wit-Rusland op een gegeven moment in de escalatie van de oorlog kunnen betrekken. Ze moeten begrijpen dat dit aanzienlijke gevolgen voor hen zal hebben.' 

Wit-Rusland kondigde maandag oefeningen aan met kernwapens.  Het Wit-Russische ministerie van Defensie zei dat de oefeningen bedoeld waren 'om de paraatheid van de strijdkrachten te verbeteren voor het gebruik van moderne vernietigingsmiddelen, waaronder speciale munitie.' 

Bron: The Kyiv Independent, foto: website president

Russische brandstofproductie neemt rap af

Bijna alle grote olieraffinaderijen in centraal Rusland zijn gedwongen hun brandstofproductie te staken of te verminderen als gevolg van Oekraïense droneaanvallen in de afgelopen dagen. Dat meldt het persagentschap Reuters op basis van bronnen. De gezamenlijke capaciteit van de raffinaderijen die hun activiteiten volledig of gedeeltelijk hebben stilgelegd, bedraagt ​​meer dan 83 miljoen ton per jaar, oftewel ongeveer 238.000 ton per dag. Dit komt neer op ongeveer een kwart van de totale raffinagecapaciteit van Rusland. Samen zijn deze raffinaderijen goed voor meer dan 30% van de Russische benzineproductie en ongeveer 25% van de dieselproductie.

Oekraïne heeft de droneaanvallen op de Russische energie-infrastructuur opgevoerd en het aantal getroffen raffinaderijen sinds het begin van het jaar verdubbeld, volgens verschillende berichten van Russische functionarissen op sociale media.

De aanvallen, die ook pijpleidingen en opslagfaciliteiten hebben getroffen, hebben de olieproductie in Rusland, 's werelds derde grootste producent na de Verenigde Staten en Saoedi-Arabië, laten dalen. Dit heeft de druk op de Russische staatsbegroting vergroot, die voor ongeveer een kwart van haar inkomsten afhankelijk is van olie- en gasbelastingen.

De aangevallen raffinaderijen omvatten Kirishi in West-Rusland, de raffinaderij van Moskou en installaties in de steden Nizjni Novgorod aan de Wolga, Rjazan en Jaroslavl. Kirisji, een van de grootste raffinaderijen van Rusland met een capaciteit van 20 miljoen ton per jaar, is sinds 5 mei volledig stilgelegd, aldus bronnen. Een andere grote raffinaderij, Nizjni Novgorodnefteorgsintez, of NORSI, met een jaarlijkse capaciteit van 17 miljoen ton, werd vandaag aangevallen. Het is nog niet bekend of NORSI gedeeltelijk operationeel is gebleven.

Bron: Oekrajinska Pravda

Oekraïne vernielt trainingscentrum drones

Bij een Oekraïense aanval op een trainingscentrum voor dronepiloten zijn minstens 65 Russische soldaten bij het bezette dorp Snizhne om het leven gekomen. Dat meldt Robert 'Magyar' Brovdi, de commandant van de Oekraïense eenheid voor Onbemande Systemen.  Volgens Brovdi hadden de Russen drie van zulke trainingscentra in de oblast Donetsk, waarvan er nu dus twee over zijn.

Ook werden eenheden van een naar de Tsjetsjeense dictator Ramzan Kadyrov onder vuur genomen. De hele operatie kreeg de naam 'Sneeuw voor Achmat' mee. Snizhne betekent namelijk 'sneeuw' in het Oekraïens. De aanval werd uitgevoerd met elf drones die allemaal waren voorzien van 100 kilogram aan explosieven.

Bron: Oekrajinska Pravda, foto Brovdi: website president

Rusland: Oekraïne valt ons vanuit Letland aan

Rusland beweert dat Oekraïne toestemming heeft om vanuit Letland aanvallen met drones uit te oefenen op Russisch grondgebied. Maar dat is onzin, zeggen zowel de Letse president Edgars Rinkēvics als woordvoerder Heorhii Tychyi van het Oekraïense ministerie van Buitenlandse Zaken.

'Zulke Russische leugens maken doorgaans deel uit van een omvangrijke campagne om de publieke opinie in de Baltische Staten te beïnvloeden. We zijn blij dat onze Letse vrienden dit doorzien', reageerde Tychyi op de ontkenning van Rinkēvics. 

Eerder was er opschudding ontstaan toen twee verdwaalde Oekraïense drones schade aanrichtten bij een olieopslag in Letland. De Letse minister van Defensie Andris Sprūds kreeg kritiek omdat de drones niet uit de lucht waren geschoten door de luchtverdediging. Hij diende zijn ontslag in, maar het parlement zal hem mogelijk vragen dit in te trekken.

Bron: Oekrajinska Pravda, foto restant drone: leger Letland