Meteen na vertrek Amerikanen weer raketten

Rusland heeft opnieuw zware raketaanvallen uitgevoerd op de Oekraïense hoofdstad Kyiv, direct nadat de Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner de regio verlieten. Het duo verbleef in Moskou en Kyiv om een eventueel vredesakkoord tussen beide landen te verkennen. Volgens de lokale autoriteiten zijn bij de aanval zeker twee doden en tien gewonden gevallen. 

De aanval werd uitgevoerd met ballistische raketten en richtte zware ravage aan in de stad. Meerdere appartementencomplexen, een school en diverse voertuigen raakten beschadigd. Burgemeester Vitali Klytsjko meldt dat hulpdiensten zoeken naar bewoners die bedolven zijn geraakt onder een ingestort woongebouw. 

De escalatie leidde ook buiten Oekraïne tot voorzorgsmaatregelen. Het Poolse leger zette gevechtsvliegtuigen in om het eigen luchtruim te bewaken, terwijl het vliegverkeer op de luchthaven van Lublin uit voorzorg tijdelijk werd stilgelegd. 

Bron: BNR Nieuwsradio, foto: Nooddiensten

Hoogste aanklager vertrekt om corruptiezaak

De hoogste aanklager van Oekraïne, Roeslan Kravtsjenko, heeft zijn ontslag ingediend. De procureur-generaal is verwikkeld in een corruptiezaak. Medewerkers van Kravtsjenko zouden zich voor omgerekend tienduizenden euro's hebben laten omkopen door malafide callcenters. Bij die callcenters zijn oplichters actief. Door steekpenningen te betalen aan aanklagers zouden die een oogje toeknijpen.

Vorige week werden kantoren van Kravtsjenko en belangrijke medewerkers doorzocht. Kravtsjenko ontkent iedere betrokkenheid bij de fraude. Zelf is hij niet officieel in verdenking gesteld door de anticorruptieautoriteiten. Wel is een hooggeplaatste medewerker van hem opgepakt als verdachte in de zaak. Die zou de opbrengst van de oplichtingspraktijken, miljoenen euro's, hebben witgewassen.

Enkele uren voordat Kravtsjenko zijn vertrek aankondigde, had hij nog tegen journalisten gezegd dat hij niet zou opstappen. Later op de avond bood hij toch zijn ontslag aan president Zelensky en het parlement aan. 'Ik wil niet dat het ambt van procureur-generaal wordt gebruikt als instrument in een politieke confrontatie', zei hij.

Drie weken geleden werden  invallen gedaan bij hoge functionarissen, waarbij een 'criminele organisatie onthuld' werd, zoals de anticorruptiebureaus dat noemden. Onder anderen de plaatsvervangend stafchef van Zelensky werd aangeklaagd, net als de directeur van de staatsbank en de baas van de juridische afdeling van het presidentiële kantoor.

Ook loopt er sinds vorig jaar nog een afzonderlijk corruptieonderzoek naar de voormalige stafchef van Zelensky, Andrii Yermak. En eind vorig jaar kwam grootschalige corruptie in de energiesector aan het licht. Naar aanleiding daarvan traden de ministers van Justitie en Energie af.

Bron: NOS

Kremlin traineert: te vroeg om verder te praten

Het Kremlin noemt het nog te vroeg voor concrete afspraken voor een vervolg aan de vredesonderhandelingen met Oekraïne en de Verenigde Staten. Dat zei Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov maandag in reactie op vragen van journalisten over het bezoek van het Amerikaanse onderhandelingsteam aan eerst Moskou en vervolgens Kyiv. Hij voegde eraan toe nog geen details te hebben gehoord over de besprekingen tussen de VS en Oekraïne van zondag in Kyiv.

De Russische president Vladimir Poetin noemde na afloop van de gesprekken in Moskou de bijeenkomst 'buitengewoon openhartig', al zijn concrete resultaten vooralsnog niet bekendgemaakt. Aanvankelijk klonk het dat het Kremlin lage verwachtingen had van het bezoek van Steve Witkoff en Jared Kushner. Die zouden in Moskou een Amerikaans voorstel voor een einde aan de oorlog hebben overlegd. De inhoud daarvan zou naar verluidt grotendeels lijken op eerdere Amerikaanse vredesvoorstellen.

'We waarderen de pogingen van de Amerikanen om vrede te bereiken ten zeerste', aldus Peskov maandag. 'Iedere poging daartoe is onmiskenbaar een kleine stap richting vrede.' Namens Poetin bedankte hij de VS voor hun inzet. Een mogelijk telefoongesprek in de nabije toekomst tussen de Amerikaanse president Donald Trump en Poetin sloot hij niet uit. Details daarover, zei Peskov, volgen te zijner tijd.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky dringt er juist op aan om de 'diplomatie gaande te houden', nadat de Amerikaanse onderhandelaars Steve Witkoff en Jared Kushner dit weekend Moskou en Kyiv bezochten.

Bron: BNR Nieuwsradio, foto: Mikhail Metzel/Pool Sputnik Kremlin/ AP

Driekwart Oekraïners voelt zich toch gelukkig

Het is bijna niet voor te stellen na meer dan vier jaar oorlog, maar de meeste Oekraïners beschouwen zichzelf als gelukkige mensen. Uit een opiniepeiling van het onderzoeksbureau KIIS blijkt dat bijna driekwart (72 procent, om precies te zijn) in meer of mindere mate gelukkig. Zelfs zodanig dat een op de drie (31 procent) daar heel beslist in is, terwijl 40 procent antwoordde dat het antwoord 'meer ja dan nee' is. Voor 11 procent geldt dat het 'zowel ja als nee' is. 

Een op de zes (16 procent) van de deelnemers aan de peiling laat evenwel weten zich niet gelukkig te voelen: 9 procent antwoordde 'meer nee dan ja' en 7 procent koos voor 'nee' op de vraag of ze zich gelukkig voelen.

'Mannen zijn wel wat gelukkiger dan vrouwen, maar dat komt vooral omdat vrouwen doorgaans tien jaar langer leven dan mannen en het gevoel gelukkig te zijn neemt af met de jaren. Veel oudere vrouwen voelen zich eenzaam en dat doet natuurlijk veel af aan het geluk', aldus de toelichting van KIIS. Waaraan wordt toegevoegd dat uit onderzoeken in Europese landen en de Verenigde Staten juist uitwijzen dat 50-plussers daar met de jaren gelukkiger worden.

Bron: Oekrajinska Pravda

'Rusland kan nog zeker twee jaar doorvechen'

Rusland heeft voldoende mogelijkheden om de oorlog tegen Oekraïne ook in 2027 en 2028 voort te zetten. Dat zegt Oleh Ivasjtsjenko, hoofd van de militaire inlichtingendienst van Oekraïne, in een interview met Ukrinform. Hij sluit niet uit dat Rusland dit ook daadwerkelijk van plan is. Daarom moeten de bondgenoten van Oekraïne ook alles in het werk stellen om Rusland die mogelijkheden te ontnemen.'

'De sancties moeten echt gaan werken. We weten precies welke landen Rusland voorzien van de elektronische onderdelen, machines en chemicaliën. Tal van tussenhandelaren voeden zo de Russische oorlogsmachine', zegt Ivastjenko. 

Hij verwacht dat het ongenoegen onder de Russische bevolking verder zal groeien, al waagt hij zich niet aan een voorspelling of het tot echte protesten komt. 'Al meer dan 60 procent van de Russen is al tegen de oorlog, als gevolg van de slechte economische situatie en de steeds verder oplopende verliezen onder de soldaten. De aanpak om soldaten op contractbasis naar het leger te halen is vrijwel uitgeput. Op regionaal niveau is er niet langer voldoende geld om deze soldaten te betalen. Inmiddels zijn de dagelijkse Russische verliezen, dood of gewond, tussen de 1.200 en 1.400, met uitschieters tot 1.600.'

Bron: Oekrajinska Pravda, foto Ivastsjenko: leger UA

'Praten betekent niet automatisch vooruitgang'

Drie oud-ambassadeurs van de Verenigde Staten vinden het weliswaar te prijzen dat opnieuw een poging wordt gedaan om een einde te maken aan de oorlog in Oekraïne, maar ze zien nog altijd niet dat Rusland bereid is om daar aan mee te werken. Er wordt weer gepraat, maar dat betekent niet dat meteen ook vooruitgang wordt geboekt. 

William Taylor was tweemaal ambassadeur in Kyiv. Hij constateert dat Moskou het belangrijkste obstakel vormt in het vredesproces, niet Kyiv of Washington. Volgens Taylor wijst niets er op dat de Russische president Vladimir Poetin z'n eisen heeft bijgesteld. 

John Herbst, ambassadeur onder president George W. Bush, noemt de bezoeken van Witkoff en Kushner van afgelopen weekend een van de belangrijkste Amerikaanse initiatieven van de afgelopen maanden, maar ook hij betwijfelt of er iets geheel nieuw aan het ontstaan is. Geoffrey Pyatt was ambassadeur in Kyiv van 2013-2016. Ook hij prijst het nieuwe Amerikaanse initiatief, maar vraagt zich tegelijkertijd af of Rusland wel bereid is om te de-escaleren. Hij noemt het de fundamentele vraag. 

Taylor zou het een belangrijke stap richting vrede vinden als Rusland eindelijk bereid zou zijn om een staakt-het-vuren in acht te nemen langs de huidige frontlijn, af ziet van lange-afstandsaanvallen en aanvallen op het Oekraïense energienetwerk. Zonder zulke concessies zijn ook nieuwe onderhandelingspogingen zinloos, want de Russische eisen blijven hetzelfde en worden alleen iets anders verpakt. 

De oud-ambassadeur ziet wel mogelijkheden als wordt geaccepteerd dat Rusland pakweg 19 procent Oekraïens grondgebied bezet, zonder overigens dit officieel te erkennen. Het zou eerder bevriezing van het conflict inhouden dan dat het wordt opgelost. Taylor ziet echter niets dat er op wijst dat Poetin bereid is dit te accepteren. Herbst wijst er op dat Rusland niet alleen Oekraïens grondgebied wil, maar dat het ook de politieke koers van Oekraïne wil beïnvloeden. 

Er zijn ook veiligheidsgaranties nodig. Taylor ziet die komen van Europese troepen die in Oekraïne gestationeerd worden, met luchtsteun en militaire inlichtingen van de Verenigde Staten. Zonder zo'n afschrikkingsmacht betekent voor Oekraïne simpelweg een gevechtspauze in afwachting van een volgende Russische aanval. Verder zou Rusland moeten accepteren dat Oekraïne op de langere termijn lid wordt van de Europese Unie en de NAVO. 

Dat gistermiddag ook de veiligheidsadviseurs van het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland in Kyiv aan tafel zaten betekent dat Europa een grotere rol krijgt in het diplomatieke proces. Oud-ambassadeur Taylor vindt dat vooral belangrijk, omdat Europese landen een belangrijke rol gaan spelen als het aan komt op veiligheidsgaranties voor Oekraïne. 

Bron: Kyiv Post, foto Zelensky, Witkoff en Kushner: website president

Zelensky: 'Ze kwamen met enkele nieuwe ideeën'

President Volodymyr Zelensky zei vanavond op een gezamenlijke persconferentie met de Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner dat die met een aantal nieuwe ideeën waren gekomen om een eind te maken aan de Russische oorlog in Oekraïne. De gesprekken met Witkoff en Kushner werden enkele keren afgewisseld met overleg met vertegenwoordigers van het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland. De Amerikaanse president Donald Trump gebruikte vrijdagavond ook al zoiets als 'een idee van vrede' dat beide onderhandelaars mee hadden gekregen.

'Ik denk dat we in de komende weken verder moeten praten - Oekraïne, Amerika en Europa - over details die we nu liever niet naar buiten brengen.' En: 'We willen resultaten zien, concrete ontwikkelingen. Maar we moeten eerst de details doorgronden en of die ons dichterbij vrede brengen.'

Witkoff legde uit wat hij en Kushner dit weekeinde zochten in eerst Moskou en daarna Kyiv: 'Het is onze taak om beide partijen dichterbij elkaar te brengen, om voor goede communicatiekanalen te zorgen. Hopelijk zijn we dit proces in de afgelopen 48 uur op een constructieve manier begonnen. We vertrouwen er op dat dit tot een goed resultaat zorgt.' 

Constructief was ook het woord dat het Kremlin gisteravond gebruikte na het ruim drie uur durende gesprek van Witkoff en Kushner met de Russische president Vladimir Poetin. Kushner voegde er nog aan toe dat vrede een 'win-win'-deal moet zijn die Poetin helft zijn 'aspiranties' te verwezenlijken. Beide vastgoedmagnaten spraken met Poetin niet alleen over die oorlog, maar het is inmiddels ook gebruikelijk geworden om het meteen over profijtelijke handeltjes te hebben.

Witkoff en Kushner arriveerden eerder op zondag per trein in Kyiv, na een nachtelijke vlucht van Moskou naar het Poolse Rzeszów. Volgens Zelensky was die urenlange treinrit het gevolg van Russische luchtaanvallen op Oekraïne, ondanks een door het Kremlin aangekondigd tijdelijk bestand rond Kyiv. Rusland bombardeerde in de nacht van vrijdag op zaterdag beide luchthavens van de Oekraïense hoofdstad.

Bronnen: Oekrajinska Pravda, BNR Nieuwsradio, foto: Zelensky/X