Onenigheid in top Kremlin over te varen koers

Binnen de top van het Kremlin heerst al maandenlange discussie achter gesloten deuren over mogelijke onderhandelingen met de EU en over de koers rond Oekraïne. In die discussies zouden twee kampen zijn ontstaan: de oude KGB-vleugel die directe gesprekken met de EU wil en een kamp rond de chef van de Russische buitenlandse inlichtingendienst SVR, Sergej Narysjkin. 

Dat schrijft de Deense krant Politiken op basis van Russische bronnen. Er is wel overeenstemming binnen beide kampen dat de oorlog beëindigd moet worden met gunstige voorwaarden voor Rusland. 

Volgens Politiken heeft het Russische tabloid Moskovskij Komsomolets (MK) woensdag een uitgebreid artikel gepubliceerd waarin voormalige KGB-officieren beschuldigd worden van het steunen van nationalistische bewegingen in voormalige Sovjetrepublieken en van het ten val brengen van de Sovjet-Unie. Ook wordt in het artikel gesuggereerd dat de Russische binnenlandse inlichtingendienst - de FSB - in 2013 Oekraïense nationalisten zou hebben gesteund. Volgens de Deense krant is het een ongebruikelijk artikel met beschuldigingen richting de veiligheidsdiensten die doorgaans geprezen worden.

Lev Kadik, Rusland-journalist voor Politiken en auteur van het stuk zegt tegen BNR dat een mogelijke reden voor een publicatie van dit kaliber is om de top van het Russische veiligheidsapparaat te beschadigingen. 'Deze mensen bekleden vandaag de dag havikachtige posities in het Russische leiderschap op het gebied van buitenlands beleid en ultraconservatieve standpunten in het binnenlands beleid', zegt hij.

'Er zijn twee stromingen binnen het Russische establishment: de ene wordt geleid door mensen uit de oude buitenlandse dienst van de KGB en de andere door het hoofd van de SVR Sergej Naryshkin. Beide streven hetzelfde doel na: onderhandelingen met de EU over Oekraïne op gang brengen en de oorlog met Oekraïne onder de gunstigste voorwaarden beëindigen', zegt een bron uit de academische kringen van Moskou tegen Politiken. 

Volgens de bron wil de oudere garde dat de Russische president Vladimir Poetin contact opneemt met de EU om rechtstreeks te horen wat het Europese standpunt zou kunnen zijn. Het kamp rond de SVR ziet daarentegen liever een beperkte escalatie in Letland, om de EU onder druk te zetten en meer bereid te maken om aan Russische eisen tegemoet te komen. Ook zou Moskou daarmee Oekraïne willen dwingen de aanvallen op Russische olie-infrastructuur te staken.

Bron: BNR Nieuwsradio, foto Poetin: TASS

Oekraïne laat zien hoe het cruciale route aanvalt

De Oekraïense militaire inlichtingendienst heeft videobeelden naar buiten gebracht waarop te zien is hoe dronepiloten de verbinding over land van het bezette deel van de oblast Donetsk naar de Krim aanvallen en ver achter de Russische linies militaire voertuigen uitschakelen. 

Volgens de HUR hebben de dronepiloten de weg die de bezette steden Berdjansk, Melitopol en Dzhankoi onder controle. De video laat zien hoe tankwagens met brandstof en legertrucks in vlammen op laten gaan. Eerder had het 1e Korps van de Nationale Garde Azov ook al gezegd dat het in staat is om alle Russische voertuigen onder vuur kunnen nemen op wat de Russen de Novorossia-route langs de kust van de Zee van Azov noemen.

Bron: Oekrajinska Pravda, video: HUR/YouTube

Oekraïne verwacht nieuwe grote Russische aanval

President Volodymyr Zelensky waarschuwt voor een volgende grootschalige aanval van Rusland. De inlichtingendiensten zeggen dat de Russen daarvoor momenteel voorbereidingen treffen. Afgelopen weekeinde was er ook zo'n grote aanval met 600 drones en 90 raketten, waarvan twee hypersonische Oresjnik-raketten. 

Maandag kondigde Rusland aan dat het van plan is om 'systematische aanvallen' uit te voeren op doelen in de Oekraïense hoofdstad. Diplomaten en andere buitenlanders werd door Rusland aangeraden om te vertrekken.  Dat gebeurde niet. Alle ambassades zijn nog altijd open. 

Zelensky schrijft vanmiddag op X dat het 'belangrijk is dat al onze bondgenoten weten wat er in ons land gebeurt en ze zich realiseren dat Rusland liever vertrouwt op raketten en verdere oorlogvoeren dan dat het diplomatieke stappen neemt'. Samen met minister Andrii Sybiha van Buitenlandse Zaken besprak de president wat nodig is. Er zijn meer raketten nodig voor de luchtverdediging en Oekraïne gaat voorstellen doen voor een nieuw sanctiepakket tegen Rusland.

Bron: Oekrajinska Pravda, foto Zelensky en Sybiha: Zelensky/Telegram

Russische drone landt op flatgebouw in Roemenië

Tijdens een Russische aanval op Oekraïne is afgelopen nacht een drone op een tien verdiepingen tellend flatgebouw in de Romeense stad Galati terecht gekomen. Er vielen twee gewonden, zeventig bewoners werden geëvacueerd. Het is volgens het ministerie van Defensie al de 47e keer dat drones of brokstukken daarvan op Roemeens grondgebied terecht zijn gekomen.

Het Roemeense ministerie van Buitenlandse Zaken noemt het 'een onverantwoordelijke escalatie' van Rusland en overweegt een beroep te doen op artikel 4 van het NAVO-handvest dat voorziet in het bijeenroepen van de lidstaten om te bezien of een gezamenlijke reactie noodzakelijk is. 

De Russische ambassadeur is gisteren al op het matje geroepen bij het ministerie. Dat was vanwege de eerder dreigementen van Rusland aan het adres van buitenlandse diplomaten in Kyiv. Mogelijk wordt de ambassadeur opnieuw om verantwoording gevraagd, nu vanwege de droneaanval op Roemeens grondgebied. 

Bron: Oekrajinska Pravda, foto Galati: Astra/Telegram

Oekraïne krijgt vliegtuigen en raketten van Zweden

Oekraïne krijgt zestien gebruikte Saab Gripen JAS 29 gevechtsvliegtuigen van Zweden. De toestellen worden begin volgend jaar geleverd, zei de Zweedse premier Ulf Kristersson vanmiddag. Tegelijk met de overdracht van de zestien gevechtsvliegtuigen komen ook Meteor langeafstandsraketten naar Oekraïne. Kristersson had president Volodymyr Zelensky op bezoek en gezamenlijk gaven ze een persconferentie in de stad Uppsala. 

Oekraïne wil zelf ook twintig nieuwe toestellen aanschaffen, de onderhandelingen daarover lopen inmiddels. Gehoopt wordt dat die in 2030 geleverd worden. Met de Gripen JAS 39's versterkt Zweden de Oekraïense luchtverdediging, benadrukte de premier. De combinatie van gevechtsvliegtuigen en Meteor-raketten moet ervoor zorgen dat de Russische bommenwerpers met hun zweefbommen verder uit de buurt blijven. Oekraïense piloten zijn al in opleiding.

Bron: Oekrajinska Pravda, foto: Wikipedia

EU bereidt zich voor op gesprekken met Rusland

Stel: de Russische president Poetin stopt na de jarenlange oorlog met het aanvallen van Oekraïne. En, stel: Oekraïne en Rusland gaan daarna om tafel om te praten over de voorwaarden voor een einde aan de oorlog. Wie gaat dan namens de Europese Unie meedoen aan die onderhandelingen, en wat gaat de EU daar inbrengen?

Over deze vragen vergaderen EU-buitenlandministers vandaag op Cyprus. 'Voordat we het gesprek aangaan met Rusland, moeten we eerst zelf bepalen waar we het met ze over willen hebben', blikte EU-buitenlandchef Kaja Kallas deze maand vooruit. 'We moeten nog veel vragen beantwoorden over wat wij van Rusland zouden willen voor een vreedzaam en stabiel Europa.'

Gisteren zei het Kremlin dat Poetin openstaat voor onderhandelingen met Europa. De vraag is wat die woorden waard zijn. Oekraïne ligt zwaar onder vuur, Rusland stuurde afgelopen weekend bij massale aanvallen honderden drones op Kyiv af. En het zette een hypersonische Oresjnik-raket in. Meerdere landen, waaronder Nederland, riepen de Russische ambassadeur op het matje voor de escalatie.

Nederland is sceptisch. 'Wij zien niet dat Rusland bereid is tot serieuze onderhandelingen, dus moeten we Oekraïne blijven steunen en de druk op Rusland blijven opvoeren', aldus buitenlandminister Berendsen (CDA) vorige week in de Tweede Kamer.

Volgens Estland, buurland van Rusland, zou de EU Rusland zelfs in de kaart spelen door nu het gesprek aan te gaan. De Estse minister van Buitenlandse Zaken Tsahkna denkt dat Poetin tijd probeert te kopen door Europa naar de onderhandelingstafel te lokken. 'Hij wil helemaal niet onderhandelen. Hij legt alleen maar nieuwe eisen op tafel.'

Toch wil de EU voorbereid zijn op het scenario van gesprekken tussen Rusland, Oekraïne en de EU. Jarenlang was het taboe in Brussel en EU-hoofdsteden zelfs maar te suggereren in gesprek te gaan met president Poetin. Maar EU-landen zien nu in dat onderhandelen op termijn waarschijnlijk de enige uitweg uit de oorlog is. En de Oekraïense president Volodymyr Zelensky gaf al aan Europa graag betrokken te zien bij eventuele gesprekken.

Bron: NOS

Meer dan half miljoen Russische soldaten gedood

Sinds het begin van de oorlog in 2022 zijn bijna een half miljoen Russische soldaten omgekomen, aldus Anne Keast-Butler, chef van de Britse inlichtingendienst GCHQ.  En dat is beduidend meer dan de 352.000 die de onafhankelijke Russische media Meduza en Mediazona hadden becijferd op basis van overlijdensregisters. Ook meldt de Britse dat voor het eerst sinds de invasie in Oekraïne in 2022 Russische troepen zich terugtrekken op het slagveld. 

Volgens Keast-Butler zijn er nu 'nieuwe inlichtingen (...) waaruit blijkt dat er sinds het begin van het conflict nu bijna een half miljoen Russische soldaten zijn omgekomen'. Er werd geen exact cijfer gegeven, maar de schatting ligt naar verluidt dicht bij dat totaal.

De cijfers zijn in lijn met de verschrikkelijke tol aan mensenlevens die de Russische aanvallen eisen. Volgens westerse en Oekraïense schattingen verliest Rusland om en nabij de dertigduizend soldaten per maand, een gemiddelde van rond de duizend per dag. Over het maandelijkse sterftecijfer zei de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio dat van die dertigduizend vijftien- tot twintigduizend ook echt gedood zijn.

Volgens de Duitse econoom Janis Kluge van het Duits Instituut voor Internationale en Veiligheidszaken, lopen de verliezen parallel met de aantallen soldaten die Rusland maandelijks weet te rekruteren. Kluge schat het aantal nieuwe Russische rekruten tussen de achthonderd en duizend per dag, wat neerkomt op een maandquotum van vijfentwintigduizend à dertigduizend.

Volgens het Amerikaanse Institute for the Study of War (ISW) kraakt de Russische wervingscampagne voor binnenlandse contractmilitairen in zijn voegen en wordt er binnen het Kremlin 'waarschijnlijk gediscussieerd over de vraag of Rusland opnieuw een ronde van onvrijwillige reservisten moet oproepen'. 

De Amerikaanse denktank meldt dat de Oekraïense president Zelensky op 27 mei verklaarde dat Oekraïne interne Russische informatie ontvangt over voorbereidingen voor een extra mobilisatie in Rusland om de hoge verliezen in Oekraïne te compenseren en de omvang van het Russische contingent in Oekraïne met 'tienduizenden' manschappen te vergroten.

Bron: BNR Nieuwsradio