maandag 22 juli 2019

Een president met bijna dictatoriale macht

President Volodimir Zelenski in de campagnemodus.
President Volodimir Zelenski krijgt door de overweldigende verkiezingsoverwinning van zijn partij Dienaar van het Volk bijna dictatoriale macht, maar niemand weet nog wat hij met die macht gaat doen. Tijdens zijn presidentscampagne kondigde hij alleen maar aan dat hij het land overhoop wilde halen om rigoreus een einde te maken aan de corruptie en de macht van de oligarchen. Ook wil hij de oorlog in de Donbas beëindigen.

Hoe hij dat wil bewerkstelligen, is nog altijd onduidelijk. Die onduidelijkheid bracht de NOS er gisteren toe om te melden dat Zelenski met de separatisten wil onderhandelen. Nou nee, Zelenski wil met Poetin onderhandelen. Maar wellicht kan er zo meteen verandering in komen en wil de president toch wel met de separatisten gaan praten. Wie zal het zeggen.

Hij heeft straks niet alleen parlement dat hij naar zijn hand kan zetten, evenzo met het kabinet van zijn keus. Want dat wordt het: de president mag volgens de Grondwet een voordracht doen, maar het parlement besluit of het die voordracht volgt. Zo niet bij president Zelenski, want het parlement doet straks wat hij (zijn partij) wil, omdat Dienaar van het Volk daar de absolute meerderheid heeft.

Daar komt bij dat Dienaar van het Volk geen partij is in de gebruikelijke zin van het woord. De partij werd vorig jaar opgericht. Eerst onder een andere naam, maar toen Zelenski besloot dat hij president wilde worden, werd de huidige naam gekozen. Die verwijst naar de komische tv-serie Dienaar van het Volk waarmee Zelenski populair werd.

Het is trouwens nog altijd de vraag of Zelenski zelf heeft besloten dat hij - net als in de tv-serie - president wilde worden, of omdat het een slimme zet is geweest van Ihor Kolomosjki. Deze oligarch is niet alleen de eigenaar van de zender 1+1 waarop Zelenski triomfen vierde. De twee hebben de afgelopen jaren een goede band gehad, getuige de bezoekjes die Zelenski bracht aan Zurich en later Tel Aviv waar Kolomojski woonde nadat hij in onmin was geraakt met president Petro Porosjenko.

Het verklaart in ieder geval de grote afkeer die Zelenski heeft van zijn voorganger als president. Dat bracht hem er afgelopen week zelfs toe om het zuiveringscomité dat in de afgelopen vijf jaar vertrouwelingen van de verdreven president Viktor Janoekovitsj uit het openbaar bestuur heeft verdreven ook op Porosjenko en de mensen rondom hem af te sturen.

Het is nu duidelijk dat Zelenski uit de campagne-modus moet stappen en zijn werk als president gaan doen. Of hem dat lukt, is nog maar de vraag. Een winnaar is niet per definitie een leider. Bovendien heeft hij zich omringd met een aantal mensen zonder noemenswaardige of zelfs geen politieke ervaring. Of, zoals in het geval van zijn stafchef Andri Bohdan, met een dubieuze achtergrond.

Bohdan werkte voor Janoekovitsj en kreeg van het zuiveringscomité na de machtswisseling een beroepsverbod voor tien jaar opgelegd. Toch heeft hij nu een buitengewoon invloedrijke positie gekregen van Zelenski die Ivan Bakanov, de directeur van zijn tv-studio, tot hoofd van de staatsveiligheidsdienst benoemde.

Dienaar van het Volk krijgt het voor het zeggen in het nieuwe parlement, maar de fractie bestaat deels uit politieke nitwits als de acteur Joeri Korjavtsjenkov, tv-presentator Oleksandr Skitsjko, worstelkampioen Zhan Belenjoek, sterrenkok Mikola Tishtsjenko, voetballer Artem Fedetski en komisch acteur Serhi Sivocho.

Het is te hopen dat Zelenski ondanks de overweldigende meerderheid in het parlement er toch voor kiest om een coalitie aan te gaan met De Stem (Holos), de partij van zanger Svjatoslav Vakartsjoek (van de populaire band Okean Elzy). En dat Vakartsjoek en zijn mensen in staat zijn om al te eigenmachtig optreden van Zelenski en zijn partijgenoten te corrigeren. Het is in ieder geval niet te hopen dat Zelenski als president niet de weg volgt van zijn illustere voorganger Viktor Janoekovitsj die ook het parlement in zijn greep had en daar grondig misbruik van wist te maken.

Dienaar van het Volk heeft overigens een uitgebreid verkiezingsprogramma dat hier is te lezen. Meest opvallende belofte: de Oekraïense economie moet fors groeien en het gemiddelde loon moet in de toekomst boven dat van de meeste Europese landen liggen.

Bronnen: o.a. 112.ua, Kyiv Post, Unian

Politieke carrière van Nadia Savtsjenko zit er op

Nadia Savtsjenko.
Nadia Savtsjenko en de politiek, het was toch al geen gelukkig huwelijk. Bovendien een huwelijk dat niet wordt voortgezet, want met de 'beweging' die Savtsjenko opzette nadat ze uit de Moederlandpartij was gestapt kreeg ze geen poot aan de grond. Inmiddels is duidelijk dat ze het als onafhankelijke kandidaat in kiesdistrict 51 ook niet gaat redden.

Met 50 procent van de stemmen geteld, behaalt ze in dit kiesdistrict in de provincie Donetsk - met een deel van de oblast Bachmoet, het dorp Zajtseve en de bezette stad Horlivka - slechts 1,2 procent van de stemmen. De overwinning gaat vrijwel zeker naar Oleksandr Kovaljov, die al 64,3 procent achter zijn naam heeft staan.

Savtsjenko probeerde afgelopen week nog campagne te voeren in Horlivka, in door de separatisten bezet gebied. Ze kreeg echter geen toestemming van de staatsveiligheidsdienst SBOe om de frontlijn te passeren.

Nadia Savtsjenko werd nadat ze was vrijgelaten uit Russische gevangenschap opgenomen door de Moederlandpartij van Joelia Timosjenko die dacht dat ze er populaire kandidaat mee in huis haalde. Al gauw wist ze zich daar onmogelijk te maken, ze werd uit de fractie gezet en ging als onafhankelijk parlementslid verder.

In maart vorig jaar werd Savtsjenko opgepakt op verdenking van het beramen van een staatsgreep. Na een jaar kwam ze vrij uit voorarrest en verscheen ze ook weer in het parlement. Ze is echter nog altijd verdachte, al is het onduidelijk of het ooit nog tot een rechtszaak tegen haar komt.

Bron: Interfax

Zetelaantal Dienaar van het Volk blijft groeien

Met 70 procent van de stemmen geteld staat Dienaar van het Volk op 250 zetels en de partij van president Volodimir Zelenski heeft daarmee een ruime, absolute meerderheid in het nieuwe parlement. Om een meerderheid te verkrijgen, zijn 226 zetels nodig en daar lijkt Dienaar van het Volk ruim bovenuit te komen.

Terwijl president Zelenski gisteravond nog de leider van De Stem, de zanger Svjatoslav Vakartsjoek, het premierschap aanbood, wordt nu voorzichtiger gereageerd door partijleider Dmitro Razoemkov. Eerst maar eens de officiële uitslag afwachten, heet het nu. Als de partij zo'n overweldigende meerderheid in het parlement verkrijgt, dan is een coalitie immers helemaal niet meer nodig en Zelenski zei voorafgaand aan de verkiezingen al dat hij eigenlijk geen concessies wenst te doen aan wie dan ook. De Stem behaalt in deze tussenstand trouwens 20 zetels.

Het Oppositieplatform staat op 43 zetels. Europese Solidariteit (van ex-president Petro Porosjenko)  en de Moederlandpartij van Joelia Timosjenko beide op 26 zetels.

Bronnen: Unian, 112.ua

Zelenski wil ook lokale verkiezingen vervroegen

President Volodimir Zelenski overweegt ook dit jaar nog vervroegde lokale verkiezingen te gaan houden, zodat hij binnen een jaar greep krijgt op alle niveaus waarop besluiten worden genomen. De lokale verkiezingen staan nu nog gepland voor volgend jaar. Verkiezingswaakhond Opora is er op tegen dat er vervroegde verkiezingen komen, juist om de reden dat Zelenski gebruikt maakt van de huidige populariteit van niet alleen hijzelf maar ook van zijn partij Dienaar van het Volk.

''Er is geen wettelijke basis voor zo'n besluit'', meent voorzitter Olha Aivazovska van Opora. ''Het lokale bestuur heeft haar eigen taken en moet niet worden gebruikt als instrument om de populariteit van een politieke partij op te krikken, want dat is doorgaans een gevaarlijke ontwikkeling.''

Bron: Interfax

Uiteenlopende berichten over aanvallen Donbas

Het Oekraïense leger meldt dat de door Rusland aangestuurde rebellen gisteren één aanval hebben gedaan en ook de separatisten in Loehansk hebben het over één aanval van het Oekraïense leger. De separatisten in Donetsk spreken echter van zeven aanvallen van het leger op hun posities.

De waarnemers van de OVSE geven weer een ander beeld, namelijk dat er drie aanvallen zijn geweest, verdeeld over beide provincies. Zoals te doen gebruikelijk geven de waarnemers niet aan welke partij die aanvallen uitvoerde. Wel dat het om 75 explosies en schoten ging in regeringsgebied in de omgeving van Popasna, Zolote (beide Loehansk) en Avdiivka (Donetsk).

Het Oekraïense leger meldt een aanval van de rebellen op soldaten nabij het dorp Choetir Vilni. Er zou niemand gewond zijn geraakt. De separatisten in Loehansk zeggen dat er een aanval vanuit Zolote-4 werd gedaan op rebellen bij de stad Pervomajsk. Die in Donetsk spreken van aanvallen op hun posities bij Michailovka, Gagarin Collieri, Verchniotoretske, Vasiljevka, Novaja Tavria en Leninske.

In de nacht van zaterdag op zondag ging een nieuw bestand in, ditmaal voor onbepaalde tijd. Het Oekraïense leger had wel een voorbehoud, namelijk dat aanvallen van de rebellen worden beantwoord.

Bronnen: Unian, DAN, Lugansk Media Centre

Dienaar van het Volk wil installatie parlement al over vier werken, mogelijk op 24 augustus

Dienaar van het Volk wil dat het nieuwe parlement zo snel mogelijk aan het werk gaat. Volgens campagneleider Oleksandr Kornienko zou de installatie van de 424 parlementsleden op 24 augustus een goed idee zijn. Dat is de Oekraïense Onafhankelijkheidsdag. De Kieswet geeft officieel de tijd tot 9 september voor de eerste vergadering van het nieuwe parlement. Maar president Volodimir Zelenski heeft haast, veel haast om tot zaken te komen.

De Kieswet geeft de Centrale Kiescommissie vijftien dagen de tijd (tot 5 augustus) om de officiële verkiezingsuitslag vast te stellen. Daarna is er tot 10 augustus de tijd om die uitslag in de officiële publicaties van het parlement en de regering naar buiten te brengen. In de daarop volgende twintig dagen (tot 31 augustus) kunnen de nieuwgekozenen hun huidige baan opzeggen en registreert de Centrale Kiescommissie ze als parlementsleden. Vervolgens moet de Centrale Kiescommissie gedurende zeven dagen (tot 7 september) de geloofsbrieven van de parlementsleden controleren.

In de tussentijd, tot tien dagen na de publicatie van de officiële verkiezingsuitslag (tot 20 augustus) dient vertrekkend parlementsvoorzitter Andri Paroebi, de commissie bijeen roepen die de werkzaamheden van het nieuwe parlement in gang zet. De eerste zitting van het nieuwe parlement moet vervolgens binnen dertig dagen na publicatie van de officiële uitslag (tot 9 september) plaats hebben.

Aan het begin van die eerste zitting roept het oudste parlementslid zijn of haar collega's op om op te staan en de volgende belofte af te leggen: ''Ik beloof trouw aan Oekraïne. Ik verbind mijzelf door in alles wat ik doe de soevereiniteit en de onafhankelijkheid van Oekraïne te bechermen, mij in te zetten voor het welbevinden van het Moederland en van het Oekraïense volk. Ik beloof dat ik de Grondwet van Oekraïne en de wetten van Oekraïne naleef, dat ik mij in alles inzet voor de belangen van al mijn landgenoten.''

Het parlement krijgt vervolgens een maand de tijd, gerekend vanaf de eerste vergadering, om een regeringscoalitie te vormen die bestaat uit tenminste 226 parlementsleden. Lukt dat niet, dan kan de president het parlement ontbinden en nieuwe verkiezingen uitschrijven. Is er wel een coalitie gevormd, dan kan die daarna een voordracht doen voor de premier en de overige kabinetsleden. De president heeft de bevoegdheid om zelf de ministers van Buitenlandse Zaken en van Defensie voor te stellen, maar het parlement moet met de kandidaat-ministers akkoord gaan.

Bronnen: Unian, 112ua

Tussenstand: 227 zetels voor Dienaar van het Volk

Op basis van 35,5 procent van de uitgebrachte stemmen komt de Centrale Kiescommissie vanmorgen tot de conclusie dat Dienaar van het Volk op 227 parlementszetels kan komen, twee meer dan de meerderheid van 225 zetels. De partij van president Volodimir Zelenski behaalt in deze tussenstand 121 zetels via de partijlijst en 106 met individuele kandidaten in de districten. Beoogd coalitiepartner De Stem van Svjatoslav Vakartsjoek komt uit op 20 zetels (18+2).

Het pro-Russische Oppositieplatorm krijgt in deze tussenstand 43 zetels (37+6), Europese Solidariteit van ex-president Petro Porosjenko 27 zetels (25+2) en de Moederlandpartij van Joelia Timosjenko krijgt er 26 (24+2).

Bron: Unian