IAEA eist dat Rusland kerncentrale teruggeeft

De board of governors van de internationale atoomwaakhond IAEA roept Rusland op om de kerncentrale van Zaporizja terug te geven aan Oekraïne. Dat is volgens de board nodig om de veiligheid van Europa's grootste kerncentrale te waarborgen. 

De centrale is sinds maart 2022 in Russische handen. Er zijn veel soldaten gelegerd en deskundig Oekraïens personeel is vervangen door Russen die niet weten hoe ze veilig met kernenergie om moeten gaan. Daardoor, maar ook door aanhoudende beschietingen in de directe omgeving van de kerncentrale ontstaan geregeld gevaarlijke situaties. Door het opblazen van de Kachovka-stuwdam in de rivier Dnipro  is ook de koelwatervoorziening aanzienlijk verslechterd. 

De IAEA is helemaal niet te spreken over de houding van Rusland dat 'zich vijandig gedraagt tegenover het agentschap' en zich niets aantrekt van internationale afspraken. 'Met de door Oekraïne voorgestelde motie willen we een duidelijk signaal afgeven dat Rusland moet stoppen met illegale activiteiten. Tenslotte kan zelfs een klein ongeluk in de kerncentrale van Zaporizja al van grote invloed zijn op de toekomst van kernenergie in de wereld', zei de Oekraïense minister van Energie Herman Haloesjtsjenko. 

Directeur-generaal Rafael Grossi van de IAEA was eerder deze week in Moskou waar hij een gesprek had met president Vladimir Poetin. Het is niet bekend of Grossi enige toezegging los wist te krijgen over de kerncentrale van Zaporizja.

Bron: Oekrajinska Pravda

Kremlin rotzooit in Oekraïne's buurland Moldavië

Het Kremlin wil Transnistrië en Goegazië gebruiken om onrust te zaaien in Moldavië waar presidentsverkiezingen op komst zijn en wordt gesproken over toetreding tot de Europese Unie. Tot deze conclusie komt het Institute for the Study of War (ISW). 

Transnistrië scheidde zich in 1990 af van Moldavië en is een zelfstandige, maar nauwelijks erkende republiek die zwaar onder Russische invloed staat. Goegazië heeft sinds 1990 een autonome status binnen Moldavië en staat eveneens onder Russische invloed. 

Het ISW wijst op een ontmoeting van president Jevgenia Goetsoel van Goegazië met Sergej Kirienko, plaatsvervangend stafchef van de Russische president Vladimir Poetin. Die ontmoeting valt zo'n samen met de aankondiging dat Goetsoel strafrechtelijk wordt vervolgd door de Moldavische autoriteiten. 

Goetsoel zou Kirienko hebben gevraagd om de inwoners van Goegazië te helpen bij het openen van bankrekeningen 'voor sociale projecten', om het Russische verbod op het importeren van goederen uit Goegazië op te heffen en om met Gazprom te gaan praten over het leveren van goedkoop aardgas.

Bron: ISW

Zaloezjni 'weggepromoveerd' naar Londen

Valeri Zaloezjni, de voormalige opperbevelhebber van het Oekraïense leger, wordt ambassadeur in Londen. Dat heeft president Volodimir Zelenski vanavond bekend gemaakt in zijn dagelijkse videoboodschap. Het zou Zalouzjni's eigen wens zijn geweest. Met de benoeming is even gewacht zodat hij zijn kennis van de Engelse taal kon bijspijkeren. 

'Het zal onze band met Groot-Brittannië versterken', merkte Zelenski op over de benoeming van Zaloezjni die op 8 februari op verzoek van de president terugtrad als opperbevelhebber. Officieel was dat omdat iemand met een 'verse blik' de leiding over het Oekraïense leger moest krijgen. Dat werd Oleksandr Sirski. 

Maar er speelt ook nog iets anders: Zaloezjni is populairder dan Zelenski, en dat zit de president uiteraard niet lekker. Uit een gisteren gepubliceerde opiniepeiling van SOCIS blijkt dat Valeri Zaloezjni 31,3 procent van de stemmen zou krijgen als er nu presidentsverkiezingen waren en de generaal mee zou doen. Zelenski zou slechts 21,7 procent achter zich krijgen. In de tweede ronde zou Zaloezjni 41,4 procent van de stemmen krijgen en Zelenski 23,7 procent.

Bronnen: Oekrajinska Pravda, Censor.net

'Niet uit te sluiten dat Zelenski doelwit aanval was'

De Russische raketaanval van gisterochtend op de haven van Odesa was mogelijk gericht was op president Volodimir Zelenski en de Griekse premier Kyriakos Mitsotakis. Dat heeft Zelenski's topadviseur en plaatsvervangend stafchef Ihor Zhovkva verklaard tegenover de Amerikaanse nieuwszender CNN.

'De raketinslag was echt minder dan 500 meter van ons vandaan. Het valt niet uit te sluiten dat de aanval bedoeld was voor de delegatie van mijn president of die van onze buitenlandse gast', aldus Zhovkva. De aanval kwam vanaf de door Rusland bezette Krim. 'De raket was minder dan drie minuten onderweg.' Zelenski en Mitsotakis kregen geen tijd om een schuilplaats te zoeken. Bij de raketaanval kwamen vijf mensen om het leven.

De Oekraïense staatsveiligheidsdienst SBOe heeft vanochtend een inwoonster van Odesa opgepakt. Zij wordt ervan verdacht dat ze informatie aan Rusland heeft doorgegeven over aan te vallen doelen in de stad. Uit een eerste verhoor is gebleken dat de Russen vooral geïnteresseerd waren in informatie over de installaties met luchtdoelraketten aan de kust. De vrouw gaf haar informatie door aan een contactpersoon n Sevastopol.

Bronnen: Ukrinform, Oekrajinska Pravda, foto: website president

'Soldaten moeten zelf hun loopgraven maken'

Het schiet niet op met de verdedigingswerken om de Russische troepen te stoppen. Oekraïense soldaten zijn genoodzaakt om loopgraven te maken in plaats van te vechten tegen de Russen. Vaak gebeurt dat ook nog terwijl ze onder vuur worden genomen, aldus de Wall Street Journal die constateert dat Rusland daarmee in de kaart wordt gespeeld. 

In november kondigde Oekraïne aan dat er een verdedigingslinie zou worden aangelegd langs de hele, 900 kilometer lange frontlijn. Bijzondere aandacht ging daarbij uit naar de omgeving van het ook toen al lange tijd door de Russen belegerde stadje Avdiivka. President Volodimir Zelenski drong aan op haast en moedigde het bedrijfsleven en sponsors aan om mee te doen. 

De conclusie van zowel Westerse regeringsfunctionarissen als van Oekraïense soldaten is dat er tot dusver weinig terecht is gekomen van deze goede voornemens. Vooral ten westen van Avdiivka wreekt zich dat. Het Oekraïense leger heeft al flink terrein prijs moeten geven aan de Russen. In het voordeel van de Oekraïners is wel dat heuvels en iets verder westelijk een aantal meren als een natuurlijke verdedigingslinie functioneren.

Legerwoordvoerder Dmitro Lichovi houdt er een andere mening op na. Hij publiceert foto's op zijn Facebookpagina om te laten zien dat er wel degelijk verdedigingswerken zijn aangelegd bij Avdiivka en raadt iedereen aan zijn mening te baseren 'op feiten in plaats van politieke voorkeur'. 

Lichovi geeft toe dat er problemen waren - en zijn: 'Personeelstekort, geldgebrek, gebrek aan materialen en wapens. Moeizame toegang tot de frontlijn, bureaucratie en dan ook nog de grondeigenaren, je legt immers wel beslag op iemands grond.' Hij legt uit dat de werkzaamheden in december begonnen, dus ruim voordat de Oekraïense troepen half april Avdiivka moesten verlaten. 

Bronnen: Oekrajinska Pravda, Facebook

'Rusland kan oorlog nog wel twee jaar volhouden'

De Litouwse militaire inlichtingendiensten zeggen dat Rusland voldoende middelen heeft om de oorlog in Oekraïne nog voor minstens twee jaar vol te houden op het niveau waarop het nu vecht. Rusland heeft ook geen enkele belangstelling getoond om de oorlog af te schalen, ook al zijn de beoogde doelen tot dusver bij lange na niet gehaald. 

'Maar we zien ook dat Rusland zich voorbereidt op een langdurige confrontatie met de NAVO, in het bijzonder rond de Baltische Zee. Daartoe breidt het de militaire aanwezigheid in het westen van het land stapsgewijs uit', aldus de Litouwse inlichtingendiensten.

In het rapport wordt gesteld dat het Kremlin een grootschalige hervorming van het leger in gang heeft gezet om de militaire slagkracht in het gebied rond de Baltische Zee te vergroten. De eerste veranderingen binnen het Russische leger zijn al zichtbaar in de enclave Kaliningrad en in het westen van Rusland. 'De hervorming is aan kwestie van lange adem, wellicht de komende tien jaar, die veel middelen zal opslokken.' 

De inlichtingendiensten zeggen ook dat de oorlog in Oekraïne Rusland afgelopen jaar veel meer heeft gekost dan gepland. In de eerste helft van 2023 bedroegen de uitgaven voor het leger al meer dan officieel was begroot voor heel 2023. En dit jaar gaat minstens een derde van alle overheidsuitgaven - 102 miljard euro - naar het leger.

'Het echte bedrag is ongetwijfeld hoger, aangezien veel uitgaven geheim worden gehouden. De oorlogsinspanningen en het militair-industriële complex beheersen nu de Russische economie, want ze slokken niet alleen in financiële en materiële zin maar ook qua personeelsinzet alles op ten koste van andere sectoren.'

De Litouwse militaire inlichtingendiensten wijzen er ook op dat Wit-Rusland bezig is om zich in opdracht van Rusland zich verder als kernmacht te ontwikkelen. Dat gebeurt door het moderniseren en uitbreiden van de opslagplaatsen voor kernwapens en van de infrastructuur die daarvoor nodig is.

Bron: Oekrajinska Pravda

Oekraïne wil aanvallen, maar kan het dat ook?

Generaal Oleksandr Pavljoek, de commandant van de Oekraïense grondtroepen, zei gisteren dat Oekraïne van plan is om dit jaar het initiatief te nemen met een nieuw tegenoffensief. Na het mislukken van het tegenoffensief van afgelopen jaar zijn twijfels gerezen of Oekraïne daartoe in staat is, maar het Institute for the Study of War (ISW) ziet wel mogelijkheden, maar schetst tegelijkertijd een somber scenario.

'Rusland kan de plaats, tijd en schaal bepalen waarop gevochten wordt in Oekraïne zo lang als het over de hele frontlijn actief is. Zo kan Rusland Oekraïne dwingen om wapens en mankracht in te zetten voor defensieve acties en krijgt Oekraïne niet de kans om een grote troepenmacht op de been te brengen voor aanvallende operaties', constateren de analisten van het ISW.

Zij vinden het onverstandig als Oekraïne het initiatief langs de hele frontlijn langer dan noodzakelijk over laat aan het Russische leger. Maar dat ligt niet alleen aan Oekraïne, meer nog door het aarzelende optreden van de bondgenoten om meer wapens en munitie te sturen. 

'Deze tekorten zorgen er voor dat de Oekraïense troepen nu zuinig met hun spullen omspringen, omdat ze niet weten in hoeverre ze nog op het Westen kunnen rekenen. Ze moeten kiezen tussen belangrijke tegenaanvallen of zich verdedigen tegen de Russische aanvallers die momenteel het initiatief hebben.'

Bron: ISW, foto: leger Oekraïne