'Duizend vierkante kilometer in Koersk van ons'

Voor het eerst was president Volodimir Zelenski vanavond echt open over de Oekraïense invasie in de Russische provincie Koersk. Nadat hij door generaal Oleksandr Sirski was ingelicht over de stand van zaken bracht hij naar buiten dat het leger de controle heeft overgenomen van circa 1.000 vierkante kilometer Russisch grondgebied. 

Zelenski dankte de soldaten en hun commandanten voor hun inzet en doorzettingsvermogen. Hij kondigde aan dat minister Ihor Klimenko van Binnenlandse Zaken het voortouw neemt bij de humanitaire hulpverlening aan de inwoners van de provincie Koersk. 

Zelenski: 'Vandaag precies 24 jaar geleden was de ramp met de onderzeeboot Koersk, waarbij 118 mensen om het leven kwamen. Het was aan het begin van het presidentschap van Vladimir Poetin en luidt Koersk het einde van zijn oorlog in. Dit is wat er gebeurt met degenen die lak hebben aan mensen en aan regels.'

De analisten van het onderzoeksproject DeepState zeggen dat Oekraïne de controle heeft over 44 dorpen en stadjes in Koersk. Het kunnen er ook 10 meer zijn. 'Het is een vrij conservatieve inschatting. Voor nu weet bijna niemand het precieze aantal, er zijn dorpen waar onze soldaten te zien zijn op foto's maar die niet in Oekraïense handen zijn.' 

DeepState reageerde met deze mededeling op een uitlating van gouverneur Alexej Smirnov van Koersk die president Vladimir Poetin vanmiddag informeerde dat 28 dorpen in Oekraïense handen zijn.

Bronnen: The Kyiv Independent, Oekrajinska Pravda, foto: website president

Gouverneur Koersk erkent verlies van 28 dorpen

De Russische president Vladimir Poetin heeft van gouverneur Alexej Smirnov te horen gekregen dat het Oekraïense leger 28 dorpen in de provincie Koersk heeft weten te veroveren. 'De Oekraïense troepen zijn 12 kilometer op ons grondgebied doorgedrongen, terwijl de frontlijn zo'n 40 kilometer is. Al 121.000 burgers zijn geëvacueerd, nog eens 180.000 staan op het punt om te vertrekken', zei Smirnov volgens de Russische nieuwssite Novaja Gazeta. 

Poetin reageerde duidelijk geërgerd op wat hij eerder al omschreef als 'de situatie' in de provincie Koersk. 'Het is nu wel duidelijk waarom de regering in Kyiv niet wilde ingaan op onze voorstellen om te gaan onderhandelen over een vreedzame oplossing. Het Westen gebruikt de Oekraïners om oorlog tegen ons te voeren en die doen braaf wat ze is opgedragen in de hoop dat hun onderhandelingspositie verbetert', aldus Poetin volgens het staatspersbureau TASS. 

'Maar hoe kunnen wij ooit het gesprek aan gaan met mensen die er geen been in zien om vreedzame burgers en de civiele infrastructuur te bestoken en die ons bang willen maken door kerncentrales aan te vallen?'

Het Russische staatspersbureau RIA Novosti meldt dat Poetin het ministerie van Defensie de opdracht heeft gegeven om samen met de grensbewaking alles op alles te zetten 'om de vijand het land uit te werken' en er voor te zorgen dat het Oekraïense leger niet nog een poging kan wagen. Dat wordt nog een lastige klus, omdat diezelfde Poetin zijn eigen legerleiding niet meer vertrouwt en de leiding heeft toevertrouwd aan de staatsveiligheidsdienst FSB. 

Bronnen: Novaja Gazeta, TASS, RIA Novosti

'Oekraïense leger lijkt van plan te blijven in Koersk'

De Oekraïense troepen in de Russische provincie Koersk zijn bezig met het maken van loopgraven, wat er volgens de nieuwssite Forbes op duidt dat ze van plan zijn om te blijven. 'Elke dag dat de Russen niet de tegenaanval openen is een dag waarop de Oekraïners zich dieper ingraven. Er zijn vijf brigades met elk tot 2.000 soldaten plus een onafhankelijk bataljon van nog eens 400 soldaten op Russisch grondgebied.' 

Overigens zijn ook de Russen bezig met het maken van loopgraven, wat er op duidt dat ook zij er van uitgaan dat de Oekraïense troepen niet zo maar vanzelf vertrekken. Het zou zo maar eens kunnen dat hier sprake is van een langdurige Oekraïense bezetting van een deel van de provincie Koersk, aldus Forbes. Oekraïense bronnen melden dat aan beide kanten grote graafmachines zijn ingezet.

De Amerikaanse nieuwssite citeert een Russische blogger die gisteren zag hoe de Oekraïense troepen zich ingraven. Hij beschrijft het als 'het slechtste scenario', om er aan toe te voegen: 'Als de vijand eenmaal met graafmachines aan komt zetten, dan is het twee dagen later even moeilijk om hun posities in het bos te veroveren als het voor ons was bij Avdiivka.' 

'Het Russische leger had zes maanden nodig om Avdiivka in handen te krijgen, ten koste van tienduizenden doden en gewonden. Uiteindelijk kregen ze halverwege februari Avdiivka in handen, maar dat was alleen maar omdat het Oekraïense leger door z'n munitie heen raakte als gevolg van het uitblijven van Amerikaanse militaire steun. Nu er weer volop munitie voorhanden is, hoeven de Russen niet opnieuw hopen op een herhaling. Om de duizenden Oekraïense soldaten te verdrijven, zullen ze loopgraaf na loopgraaf moeten zien te veroveren.

Forbes ziet de kansen op een Russische tegenaanval met de tijd verstrijken. Niet alleen vanwege de loopgraven, maar ook omdat Russische konvooien met versterkingen te maken hebben met aanvallen door sabotage- en verkenningsgroepen, drones en artillerie. 

Het Oekraïense Centrum voor Defensiestrategie zegt dat Rusland bezig is om tien tot elf bataljons van het noordelijke leger naar het front in Koersk te brengen, tot zo'n 4.000 manschappen. Het noordelijke leger heeft op papier 48.000 soldaten. Daarvan zitten er nogal wat vast in Vovtsjansk, in het noorden van de Oekraïense provincie Charkiv. Rusland kan natuurlijk besluiten om het in mei begonnen offensief daar af te breken en de troepen naar Koersk te sturen. 

Bron: Oekrajinska Pravda

'Offensief Oekraïne kan einde oorlog versnellen'

Het Oekraïense offensief in de Russische provincie Koersk betekent in meerdere opzichten een doorbraak, aldus Andreas Umland, als analist verbonden aan het Zweedse Instituut voor Internationale Betrekkingen. De nieuwe Oekraïne kan er voor zorgen dat Rusland de prioriteit weer gaat leggen bij het beschermen van het eigen grondgebied. Als er al 'duiven' tussen de 'haviken' rond de Russische president Vladimir Poetin zijn, dan zullen die in toenemende mate druk uitoefenen om te stoppen met de oorlog in Oekraïne.

Umland heeft het in zijn artikel in Foreign Policy ook over 'de mythe' van de zogenoemde 'rode lijnen' van het Kremlin. In Washington, Berlijn en in de media was daarover in de afgelopen 2,5 jaar volop discussie. Het overschrijden ervan zou een Derde Wereldoorlog of een kernoorlog met Rusland kunnen uitlokken. 
Het door Oekraïne inzetten van Westerse wapens op Russisch grondgebied zou zo'n rode lijn zijn, maar daar is in de afgelopen dagen niets van gebleken. Het Kremlin doet het zelfs af als een 'terroristische actie' waartegen niet het leger, maar de staatsveiligheidsdienst FSB moet optreden. 

Oekraïne heeft volgens Umland laten zien dat het in staat is om onverwacht en plotseling een doorbraak te forceren, iets waar Rusland sinds het begin van de invasie in Oekraïne niet toe in staat is gebleven. Hij veronderstelt dat de Oekraïense strategie is om niet alleen de militaire situatie te veranderen, maar ook het uitgangspunt voor onderhandelingen. Van 'land in ruil voor vrede' naar 'land voor land'. 

Deze situatie brengt Poetin in een lastige positie. De controle verliezen over Russisch grondgebied betekent aanzienlijk gezichtsverlies voor het Kremlin. Daar komt bij dat de bezette gebieden van Oekraïne door Rusland zijn aangemerkt als Russisch grondgebied dat hij verplicht is om te beschermen. 

Bron: Foreign Policy

Update: brand in koeltoren kerncentrale Zaporizja

Er is brand uitgebroken in een van de koeltorens van de kerncentrale Zaporizja. Volgens militair gouverneur Jevhen Jevtoesjenko van de provincie Nikopol lijkt het een provocatie, want van de overkant van de Dnipro komen berichten over een grote hoeveelheid autobanden die door de Russische bezetters van de kerncentrale in brand zijn gestoken. 

Inmiddels heeft president Volodimir Zelenski gereageerd op de brand in de koeltoren. Hij zegt dat het stralingsniveau vooralsnog normaal is, maar tekent daarbij aan dat 'de situatie niet normaal is zolang de Russische terroristen de controle hebben over de kerncentrale'. Hij wijst er op dat Rusland vanaf maart 2022 de kerncentrale als pressiemiddel gebruiken 'tegenover Oekraïne, heel Europa en de wereld'.

Zelenski zegt dat de internationale nucleaire waakhond IAEA nu alles in het werk moet stellen om Oekraïne de kerncentrale terug te geven. 'Alleen Oekraïense controle vormt de garantie dat de kerncentrale weer normaal en volstrekt veilig werkt.'

De IAEA reageerde vanavond om 22.00: 'Experts van de IAEA namen een donkere rook waar vanuit het noordelijke deel van het terrein van de kerncentrale, vanavond gevolgd door meerdere explosies. Ons team kreeg te horen van de leiding van de kerncentrale dat wordt aangenomen dat er vandaag een aanval met een drone is geweest op een van de koeltorens. De nucleaire veiligheid is niet in gevaar.' 

De verklaring van de IAEA is keurig in lijn met wat het Russische staatspersbureau IAEA meldt. De VN-organisatie kiest daarmee de kant van de Russische bezetter.

Bronnen: RBC-Ukraine, Oekrajinska Pravda, RIA Novosti

Oekraïense leger 30 kilometer opgerukt in Koersk

Zowel het Russische ministerie van Defensie als onderzoeksjournalisten van BBC Verify bevestigen dat het Oekraïense leger zo'n 30 kilometer is opgerukt in de provincie Koersk. De bevestiging van Russische zijde komt via een omweg, met de claim dat een Oekraïense doorbraak bij Tolpino en Obsjtsji Kolodez is voorkomen. Deze dorpen liggen op respectievelijk 25 en 30 kilometer van de grens. 

Er zijn ook beelden van een Russische aanval bij Levsjinka, een dorp op zo'n 25 kilometer van de grens. De BBC bevestigt dat de aanval bij Levsjinka was. Correspondenten van de Britse omroep zeggen dat ze in de Oekraïense stad Soemi een onophoudelijke stroom van pantserwagens en tanks zagen die richting de grens met de provincie Koersk reden. 

De pantserwagens en tanks waren gemerkt met een driehoek, kennelijk om ze te onderscheiden van de wapens die in Oekraïne worden ingezet. Er zijn inmiddels ook satellietbeelden van Oekraïense tanks in actie op Russisch grondgebied. 

Ook heeft de BBC beelden nagetrokken waaruit blijkt dat de Russen nieuwe verdedigingslinies aanbrengen bij de kerncentrale Koersk. Hoewel de Oekraïense troepen tientallen kilometers verwijderd zijn van de kerncentrale maakt algemeen directeur Rafael Grossi zich al zorgen om de veiligheid. Hij roept zowel Rusland als Oekraïne op tot 'uiterste terughoudendheid'. Volgens Grossi zijn twee van de zes reactoren uitgezet, twee werken gewoon en de resterende twee zijn nog in aanbouw.

Bronnen: Oekrajinska Pravda, The Kyiv Independent

Man en zoontje gedood bij raketaanval Brovary

In de stad Brovary zijn afgelopen nacht een 35-jarige man en zijn 4-jarig zoontje  om het leven gekomen toen brokstukken van een Russische raket op hun woning terecht kwamen. Reddingswerkers vonden het tweetal onder het puin. Er waren ook drie zwaargewonden, waaronder een 13-jarig kind. 

Rusland bestookte de provincie Kyiv met een tiental drones en ook zouden Iskander-M en Noord-Koreaanse KN-23 ballistische raketten zijn gebruikt. Door Russische aanvallen kwamen gisteren in totaal 8 mensen om het leven en raakten er 30 gewond. In de provincie Charkiv overleed een 87-jarige man bij een aanval op het dorp Lisova Stinka, bij de stad Koepjansk.

Bron: The Kyiv Independent, foto Lisova Stinka: gouverneur Sinjehoebov/Telegram