IAEA gaat weer overleggen over kerncentrale

De VN-atoomwaakhond IAEA gaat komende week opnieuw met Rusland en Oekraïne in gesprek over de kerncentrale in Zaporizja. Dat heeft IAEA-chef Rafael Grossi gezegd. Vorige week sprak het IAEA al met de Russische en Oekraïense buitenlandministers over de mogelijke instelling van een veiligheidszone rond de centrale. Zaporizja is al geruime tijd het toneel van gevechten en er wordt gevreesd voor een nucleair ongeval. Zo'n ongeluk kan worden veroorzaakt als de centrale, die in door Rusland bezet gebied in Oekraïne ligt, bij aanvallen beschadigd raakt.

Vorige week zei Grossi dat hij met de ministers had gesproken over hoe zo'n zone eruit moet zien. Volgens hem delen beide landen de overtuiging dat zo'n zone noodzakelijk is. "Gezien de urgentie van de situatie en de ernst van de gebeurtenissen, moeten we snel handelen", aldus Grossi. Begin deze maand concludeerde het atoomagentschap al dat er schade is aan het gebouw voor kernbrandstof en aan de opslagfaciliteit voor vast radioactief afval.

Voor Rusland is een veiligheidszone rond de kerncentrale van Zaporizja bespreekbaar. Dat heeft Alexej Lichatsjev, algemeen directeur van het Russische staatsbedrijf Rosatum gezegd in de algemene vergadering van de IAEA. Dat meldt het persagentschap TASS. Wel voegde Lichatsjev er aan toe dat hij een niet-politieke opstelling van de IAEA verwacht.

Bron: NOS

ISW ziet geen invloed mobilisatie op het slagveld

De mobilisatie die afgelopen week in gang is gezet door de Russische president Vladimir Poetin zal volgens het Institute for the Study of War (ISW) dit jaar geen merkbare invloed op het verloop van de oorlog. En waarschijnlijk ook niet in 2023. Oorzaak: de fundamentele, structurele uitdagingen waarmee de Russische Federatie te maken heeft. Daardoor verandert er niets, de komende maanden niet, en mogelijk zelfs de komende jaren niet.

Het ISW constateert dat Poetin's handelwijze laat zien dat hij 'veel meer bezig is om lichamen naar het slagveld te brengen dan om fundamentele problemen aan te pakken'. Het is ook duidelijk dat Rusland weliswaar een groter leger op de been krijgt, maar dat dit op een onhandige manier gebeurt met grote sociale en politieke consequenties. 

In 2008 was de laatste keer dat Rusland besloot tot een mobilisatie. Sindsdien zijn er geen reservetroepen opgezet die snel gemobiliseerd kunnen worden en zo voor een omslag in de strijd kunnen zorgen. Ook is het leger er niet in geslaagd om zowel dienstplichtigen als beroepssoldaten samen te brengen. De dienstplicht werd zelfs teruggebracht van twee naar een jaar, wat ook weer invloed heeft gehad op de inzetbaarheid van het Russische leger.

'De mobilisatie heeft een lelijk karakter, de nieuwe soldaten zijn slecht uitgerust en hun motivatie om te gaan vechten is waarschijnlijk nog slechter. Wel is het systeem zo opgezet dat het de militaire commissarissen en andere Russische officials wel lukt om voldoende mensen op te sporen en ze naar trainingseenheden te sturen en vervolgens de oorlog in', aldus het ISW.

Het Britse ministerie van Defensie zegt op basis van militaire inlichtingen dat de gemobiliseerde mannen nauwelijks getraind worden voordat ze naar het front vertrekken.

Bronnen: Interfax, Ukrinform

Zelenski: 'Ik ga er niet vanuit dat Poetin bluft'

President Volodimir Zelenski gaat er niet vanuit dat zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin bluft als hij dreigt met het inzetten van kernwapens. In een interview met de Amerikaanse televisiezender zegt Zelenski 'dat het gisteren misschien bluf was, maar vandaag zou het zomaar eens serieus kunnen zijn.'

De Oekraïense president wijst daarbij op de bezetting van de kerncentrale van Zaporizja door het Russische leger. 'Wat is het verschil tussen het dreigen met kernwapens en nucleaire kracht als drukmiddel? Hij viel onze kerncentrale bij de stad Enerhodar aan en nam die in beslag. Deze kerncentrale heeft de kracht van zesmaal die van Tsjernobyl.'

'Enkele dagen geleden hebben ze een andere kerncentrale beschoten bij Pivdenna. De raket kwam neer op 300 meter van de kerncentrale. Alle ramen en deuren van de kerncentrale werden beschadigd. Het is duidelijk dat Poetin ons allemaal schrik wil aanjagen. Tot dusver heeft hij het bij nucleaire kracht als drukmiddel gehouden, maar ik denk niet dat hij bluft als hij met het inzetten van kernwapens dreigt. Iedereen ziet die dreiging. We moeten allemaal druk op hem blijven uitoefenen om hiervan af te zien.'

Bron: Ukrajinska Pravda

Amerika waarschuwt Rusland voor kernwapens

De Amerikaanse regering heeft Rusland gewaarschuwd dat het gebruik van kernwapens in Oekraïne 'verschrikkelijke gevolgen' zal hebben. In een interview met US TV zegt minister Antony Blinken van Buitenlandse Zaken. 'We zijn zowel in het openbaar als in beslotenheid duidelijk geweest tegen de Russen dat ze op moeten houden met het in het wilde weg dreigen met kernwapens.'

Blinken wilde weinig kwijt over de Amerikaanse reactie op het gebruik van kernwapens door Rusland, behalve dan dat de regering al voorbereidingen heeft getroffen voor een reactie. 'President Biden is vastbesloten om alles in het werk te stellen zodat de Oekraïners zichzelf kunnen verdedigen, zoals we ook alles doen om andere landen mee te krijgen zodat die druk uitoefenen op Rusland. Maar we zijn ook vastbesloten om deze oorlog niet verder uit de hand te laten lopen.'

De minister zei ook dat hij zelf vrij harde bewijzen heeft gezien van oorlogsmisdrijven toen hij enkele weken geleden een bezoek bracht aan Oekraïne. 'Ik was in de stad Irpin', aldus Blinken. 'En ik zag daar flatgebouwen, het ene na het andere volledig verwoest. Waar de Russen wegtrekken laten ze duidelijke sporen acht van wreedheden en oorlogsmisdaden. We doen er alles aan om de bewijzen te onderzoeken en veilig te stellen, zodat we de daders naderhand ter verantwoording kunnen roepen.'

Bron: Kyiv Post

ISW: 'Rusland wil krijgsgevangenen inlijven'

Het lijkt er op dat het Russische leger Oekraïense krijgsgevangenen wil dwingen om tegen hun eigen land te vechten. Volgens het Institute for the Study of War (ISW) berichtten Russische staatsmedia gisteren dat Oekraïense krijgsgevangenen in het strafkamp Olenivka de 'volksrepubliek' Donetsk (DNR) gevraagd zouden hebben of ze deel mogen uitmaken van het vrijwilligersbataljon Bohdan Chmelnitsjki.

Als Rusland of de door Rusland aangestuurde rebellen Oekraïense krijgsgevangenen dwingen om voor hen te vechten, dan is dat een schending van de Geneefse Conventie die krijgsgevangenen een goede behandeling garandeert. Letterlijke teksten uit dit internationale verdrag: 'Geen enkele krijgsgevangenen mag ooit gestuurd of gevangen gehouden in een gebied waar hij blootgesteld wordt aan de gevaren van een gevechtszone' en hij zal niet 'gedwongen worden om werk te doen dat ongezond of gevaarlijk is'.

In het strafkamp Olenivka kwamen op 29 juli 53 Oekraïense krijgsgevangenen om het leven en er vielen 75 gewonden bij een aanslag die door Rusland werd toegeschreven aan Oekraïne, wat onwaarschijnlijk is. In het kamp zaten veel soldaten van het Azov-bataljon die hebben gevochten voor het behoud van Marioepol.

Bron: ISW

In 1991 koos 92,3 procent voor onafhankelijkheid

Met het oog op de nepreferenda die Rusland de komende dagen gaat houden op Oekraïens grondgebied in de provincies Cherson, Zaporizja, Loehansk en Donetsk nog maar eens een overzicht van de stemming over de Oekraïense onafhankelijkheid in 1991: 92,3 procent was voor onafhankelijkheid van de Sovjet-Unie c.q. Rusland. In de provincies Cherson en Zaporizja was 90 procent voorstander, in Loehansk en Donetsk 83 procent. Op de Krim was destijds ook een kleine meerderheid (54 procent) voor onafhankelijkheid.

Bron: archiefdienst Verchovna Rada

Duitse 'waarnemer' vertrekt, Nederlandse blijft

Sonja van den Ende.

Een Duitser die op uitnodiging van Rusland als onafhankelijke waarnemer het pseudo-referendum volgde in het zuidoosten van Oekraïne, houdt het na twee dagen al voor gezien. Aanleiding is de ophef in Duitsland over zijn bezoek en de 'pijnlijke' consequenties. Een Nederlandse vrouw blijft wel aanwezig.

Hij zegt voor vertrek naar Zaporizja - Rusland betaalde zijn vluchten en accommodatie - niet te hebben nagedacht over eventuele gevolgen van zijn bezoek. 'Achteraf gezien een politieke domheid maar ik probeer altijd uitspraken te doen over feiten en niet over politieke evaluaties', klinkt het rechtvaardigend.

De Nederlandse waarnemer blijkt Sonja van den Ende te zijn. Ze dook in maart al eens op in het Russische tv-journaal als burgerjournalist die in Oekraïne meereisde met het Russische leger. Ze meldde toen onder meer dat de Russen niet verantwoordelijk zouden zijn voor de moordpartij in het dorp Boetsja en de verwoestingen in de stad Marioepol. Volgens haar plegen juist de Oekraïners oorlogsmisdrijven.

Tegenover het AD bevestigt ze nu als waarnemer aanwezig te zijn bij het referendum in de door Rusland en pro-Russische troepen bezette regio. 'Ik kijk of het stemmen eerlijk verloopt. Er zijn niet veel EU-waarnemers. Daarom moet iemand Nederland vertegenwoordigen', appt ze. Haar bevindingen zijn tot nu toe positief. 'Ik heb nog geen onregelmatigheden gezien. Alles verloopt rustig. Er zijn transparante stembussen. Ook worden de mensen niet gedwongen. Degenen die ik gesproken heb, willen graag stemmen', aldus Van den Ende die publiceert op alternatieve media en haar blog.

De Russische bezetters beweren intussen dat hun pseudo-referendum in de provincie Loehansk een opkomst kent van 50 procent, tussen de 41 en 46 procent grotendeels verwoeste steden als Lisitsjansk, Sieverodonetsk en Roebizjnje. 

Bronnen: AD, Twitter en Ukrajinska Pravda