Toersjinov tot interim-president benoemd

De kersverse parlementsvoorzitter Oleksander Toersjinov gekozen tot interim-president en heeft daarmee tijdelijk de bevoegdheden van de president overgenomen. In een reactie liet Toersjinov weten dat de afgevaardigden uiterlijk dinsdag een nieuwe regering van nationale eenheid moeten hebben gevormd. Hij noemde het vormen van een nieuwe regering "een taak met prioriteit."

Het parlement heeft laten weten op zijn vroegst maandag een nieuwe premier te willen kiezen. Eerder werd nog gezegd dat zondag besloten zou worden over het premierschap, maar de parlementsvergadering werd afgesloten zonder dat er een besluit was genomen over de invulling van de politieke functie.

Joelia Timosjenko, de oppositieleider die zaterdag werd vrijgelaten, liet zondag weten zich niet kandidaat te stellen als premier. Ze wil meedoen aan de presidentsverkiezingen op 25 mei. Haar partij meldde zondag eerder dat ze wel een gooi naar het premierschap zou doen. Als kandidaten voor de post worden nu Arseni Jatsenjoek, een partijgenoot van Timosjenko, en de zakenman Pjotr Porosjenko genoemd.

De vorige premier, Mikola Azarov, trad eind januari onder druk van de oppositie af. Zijn positie werd toen tijdelijk overgenomen door vice-premier Sergei Arboezov die inmiddels ook van het politieke toneel is verdwenen.

Bron: NU.nl

Verblijfplaats Janoekovitsj nog altijd raadsel

Het is nog altijd een raadsel waar de afgezette president Viktor Janoekoivitsj zich bevindt. De grensbewaking zegt hem zaterdag belet te hebbben om per vliegtuig vanaf de luchthaven het land te verlaten. Daarbij is het tot nu gebleven. Ook oppositieleider Vitali Klitsjko zegt geen idee te hebben waar Janoekovitsj is, en ook tijdens de parlementsvergadering vandaag kwam er geen duidelijkheid.

Janoekovitsj zou zich in de Arabische Emiraten of Rusland kunnen bevinden, maar ook wel in Donetsk waar hij een aantal jaren gouverneur was. Hanna Herman, jarenlang Janoekovitsj' adviseur, liet echter weten dat hij zich nog altijd in Charkiv bevindt en niet van plan is zijn positie op te geven. Herman nam al wel enige afstand, maar had tegelijkertijd ook kritiek op de partijen die nu het parlement domineren dat zij te weinig rekening houden met de Partij van de Regio's. Overigens is deze partij intussen 72 parlementsleden kwijt geraakt in enkele dagen tijd.

Er zijn videobeelden die de tv-zender UBR heeft vrijgegeven, maar ook die zijn nauwelijks verhelderend omdat niet duidelijk is waar ze zijn opgenomen. Er zijn ook beelden van bewakingscamera's waarop is te zien hoe Janoekovitsj haastig z'n boeltje pakt op vrijdagavond of in de vroege zaterdagochtend. Op het landgoed staan grote vrachtwagens waarvan niet duidelijk wordt wat er in zit en er vertrekken twee helicopters vanaf het terrein.

De pas afgetreden parlementsvoorzitter Volodimir Ribak, die Janoekovitsj lange tijd trouw volgde, zegt nu dat diezelfde Janoekovitsj heeft gelogen toen die zij dat Ribak zijn positie had opgegeven omdat hij was aangevallen en zich bedreigd voelde. Ribak zou zich in Donetsk bevinden, waar hij eerder burgemeester was.

Een ander kopstuk van de Partij van de Regio's, fractievoorzitter Oleksandr Jefremov, heeft Janoekovitsj ook laten vallen. Hij nam vandaag in een verklaring afstand van ''de misdadige opdrachten die leidden tot doden, tot een lege staatskas, hoge schulden en een beschamende vertoning voor het oog van het volk en van de hele wereld''.

Bronnen: Kyiv Post, Kanal 5, YouTube 

Klitsjko tot betogers: blijf op Maidan

Oppositieleider Vitali Klitsjko heeft de betogers opgeroepen om alert te blijven en het Onafhankelijkheidsplein in Kiev en andere posities te blijven bezetten. "Er is nu geen politie op straat. Die moeten we eerst reorganiseren en wel zo snel mogelijk.''

Klitsjko gaf ook te kennen dat hij samen met de andere oppositieleiders overweegt om de afgezette president Viktor Janoekovitsj persoonlijk verantwoordelijk te stellen voor de doden die in de afgelopen twee maanden zijn gevallen. "We stellen een lijst op van mensen die wij aansprakelijk willen stellen voor het inzetten van scherpschutters tegen de bevolking. Daarna besluiten wat we met deze mensen doen.''

Een andere belangrijke opdracht is het samenstellen van een kabinet met technocraten, het houden van nieuwe verkiezingen en er voor zorgen dat de financiële en economische situatie onder controle is. Rusland gaf zondagmorgen te kennen voorlopig geen geld aan Oekraïne te lenen vanwege de onzekere situatie.

Mogelijk komt er wel snel steun vanuit het Westen. De Britse minister William Hague van Buitenlandse Zaken liet vanmorgen via Twitter weten dat hij een gesprek heeft gehad met zijn Duitse collega Frank-Walter Steinmeier over een nieuwe miljardenlening van het IMF.

Bron: Kyiv Post

Rusland ziet voorlopig af van steungeld

Rusland komt voorlopig niet met de reeds toegezegde miljarden over de brug. Dat heeft de Russische minister Anton Siloeanov van Financiën zondagmorgen laten weten in Sidney, waar hij een ontmoeting van de G20 bijwoont. Eerst moet er een nieuwe kabinet zijn aangetreden, zei Siloeanov tegen het persbureau Reuters. Hij constateerde dat de politieke situatie in Oekraïne inmiddels drastisch is veranderd.

Afgelopen week had Rusland voor 1,5 miljard euro aan Oekraïense aandelen zullen kopen, als onderdeel van het totale steunpakket van 11 miljard euro dat president Vladimir Poetin eind november aan zijn Oekraïense ambtgenoot beloofde. Inmiddels is al wel 2 miljard euro overgemaakt. Dat geld ging meteen op aan het uitbetalen van de sociale uitkeringen.

Siloeanov's collega van Buitenlandse Zaken Sergei Lavrov liet zich zaterdag ondubbelzinnig uit over de gang van zaken. Hij verweet de oppositiepartijen ''woordbreuk en onbekwaamheid'', omdat zij zich niet hadden gehouden aan de afspraken die vrijdagmorgen waren gemaakt over het oplossen van de politieke crisis. Lavrov gaf bovendien de Duitse minister Frank-Walter Steinmeier van Buitenlandse Zaken ondubbelzinnig via de telefoon te kennen dat hij ''onmiddellijk actie moest ondernemen om de situatie terug te draaien''.

Bron: Deutsche Welle

Van afsplitsing kwam niets in Charkiv

Terwijl met argwaan werd gekeken naar een bijeenkomst van gouverneurs van de Partij van de Regio's in de noordoostelijke stad Charkiv bleek het achteraf allemaal mee te vallen. Gevreesd werd namelijk dat daar een poging gedaan zou worden om het land op te splitsen. "Dat zijn we niet van plan, we willen ons land juist redden van de ondergang'', zei Michail Dobkin, gouverneur van de provincie Charkiv.

Tijdens de bijeenkomst werd echter wel een motie aangenomen waarin de legitimiteit van de besluiten die het parlement in de afgelopen dagen nam in twijfel werd getrokken. De verantwoordelijkheid voor de chaos die momenteel overal in Oekraine heerst, werd ook bij het parlement neergelegd.

Het is nog altijd onduidelijk of president Viktor Janoekovitsj bij deze bijeenkomst in Charkiv aanwezig is geweest. Wel dat hij later op de dag geprobeerd heeft om het land uit te komen. De douane op de luchthaven van Donetsk liet zijn vliegtuig echter niet vertrekken, omdat de papieren niet in orde zouden zijn. Gouverneur Dobkin wist zaterdagavond wel te ontkomen. Hij zou in Rusland zitten, net als de burgemeester van Charkiv. Diezelfde avond werd het provinciehuis bezet door betogers.

Aanhangers van de organisatie Oplot hebben zondagmorgen vroeg de betogers op het Vrijheidsplein aangevallen. Ze reden met auto's het plein op en mishandelden betogers. Ook probeerden ze, tevergeefs, de geluidsapparatuur te stelen.

Bronnen: Reuters, Ukrajinska Pravda

Joelia Timosjenko: 'Ik beloof openheid'

In haar toespraak van circa 20 minuten richtte oud-premier Joelia Timosjenko, die in een rolstoel het podium op werd gebracht, zich gisteravond op het Onafhankelijkheidsplein in Kiev vooral op de bijna honderd betogers die hun leven gaven voor de vrijheid van anderen. Dat moet niet tevergeefs zijn, aldus Timosjenko die de naar schatting van verslaggevers circa 100.000 mensen op Maidan aanmoedigde om nu toch vooral niet op te geven.

Timosjenko ging ook in op haar politieke toekomst. "Ik beloof dat ik jullie niet ga verraden. Jullie weten dat politiek vaak veel weg heeft van een theater. Ik beloof openheid", aldus de partijleider van de Moederlandpartij die 30 maanden gevangen zat wegens machtsmisbruik.

De menigte gaf Timosjenko een warm, maar toch enigszins kritisch welkom. Iedereen weet nog maar al te goed dat ook Timosjenko zich heeft verrijkt tijdens de jaren '90 waarin de wet in Oekraine vaak met voeten werd getreden. Haar twee ambtsperiodes als premier waren ook geen toonbeeld van goed beleid. In feite beschouwen sommige van haar critici haar even corrupt als Janoekovitsj van wie de de presidentsverkiezingen van 2010 met minder dan 3,5 procent van de stemmen verloor.

"Het was goed om haar te horen spreken, maar we zullen zien of ze waarmaakt wat ze belooft'', aldus de 33-jarige betoger Hrihori Krot na Timosjenko's toespraak. Anderen waren meer onder de indruk en hoopvol gestemd dat zij in staat is om het land na 23 jaar eindelijk te bevrijden van de post-Sovjet corruptie. "Ik vond haar erg oprecht", aldus de 36-jarige Olena Zhoeravska. "Ik denk dat ze in de afgelopen drie jaar in de gevangenis veel heeft nagedacht en dat ze begrijpt dat het anders moet. Ik verwacht zelf, net als zij, dat we een betere toekomst tegemoet gaan."

Veel betogers vinden dat Timosjenko een rol moet krijgen in de nieuwe regering, ook dat zij mee moet kunnen doen aan de vervroegde presidentsverkiezingen op 25 mei. "Als president, wellicht als premier. Ze is intelligent en weet veel van de economie'', meende Zhoeravska.

Haar trouwe bondgenoot Andrei Sjevstjenko, parlementslid van de Moederlandpartij, was opgetogen. ''Ik was erg onder de indruk van haar toespraak. Ze heeft elke dag hier op het plein doorleefd, ook al zat ze honderden kilometers verderop. Ze heeft wat mij betreft alle rechten op de hoogste posities in ons land en om als enige kandidaat van de oppositie mee te doen aan de presidentsverkiezingen."

Dat betekent wel dat de andere oppositieleiders die zich in de afgelopen drie maanden tot het uiterste hebben ingespannen een stap opzij moeten doen. Het gaat dan om fractievoorzitter Arseni Jatsenjoek van Timosjenko's Moederlandpartij, om Oleh Tiahnibok van Svoboda en Vitali Klitsjko van Oedar. Klitsjko heeft eerder al te kennen gegeven dat hij zich kandidaat stelt, de andere drie (nog) niet.

Bron: Kyiv Post

Een historische zaterdag (updates)

21.15 uur - Timosjenko wordt als een held toegejuicht. Een dictatorschap is ten einde gekomen", zo zei Timosjenko volgens de Britse zender over de vlucht van Janoekovitsj uit Kiev. Zij sprak het volk toe vanuit een rolstoel, zo meldt de BBC. De Oekraïense politica bracht haar detentie grotendeels door in het gevangenisziekenhuis vanwege gezondheidsproblemen, onder andere rugklachten.

20.45 uur - Het Onafhankelijkheidsplein in Kiev staat vol. Duizenden willen dit meemaken, want oud-premier Joelia Timosjenko is na 2,5 jaar vrijgelaten uit de gevangenis. Ze houdt een toespraak die ze tot driemaal toe moet onderbreken. Mensen vallen flauw in de menigte, als gevolg van de spanningen van de afgelopen dagen.

20.38 uur - Minister Vitali Zachartsjenko van Binnenlandse Zaken blijkt het land nog niet uit. Hij wordt aan de grens opgepakt. Niet veel later gebeurt hetzelfde met procureur-generaal Viktor Pshonka en minister Klimenko van Belastingen.

19.36 uur - Janoekovitsj laat weten dat hij niet van zins is om af te treden.

19.28 uur - Legercontainers vol documenten worden uit de Dnjepr gevist nabij het landhuis van Janoekovitsj.

19.18 uur - Janoekovitsj blijkt inmiddels in Donetsk te zijn.

17.45 uur - Het parlement besluit om Janoekovitsj af te zetten als president. Er zijn 328 voorstemmers. Het is geen echte afzetting, want de wet kent geen officiele procedure hiervoor. Janoekovitsj wordt uit zijn functie ontheven vanwege het verwaarlozen van zijn ''grondwettelijke plichten''. Het is onduidelijk hoe dit besluit binnen de Oekraïense wetgeving valt.

17.42 uur - Arseni Jatsenjoek meldt dat zijn partijgenote Joelia Timosjenko het ziekenhuis in Charkiv heeft verlaten en dat zij op weg is naar Kiev.

17.02 uur - Burgemeester Hennadi Kernes en gouverneur Michailo Dobkin van Charkiv zijn beiden naar Rusland gevlucht, aldus een woordvoerster van waarnemend minister van Binnenlandse Zaken Arsen Avakov.

16.32 uur - Valentin Nalivajtsjenko krijgt de leiding over de staatsveiligheidsdienst SBU. Hij had deze functie al eerder, namelijk onder toenmalig president Viktor Janoekovitsj. Het parlement besluit met algemene stemmen.

16.30 uur - Toersjinov is niet alleen de nieuwe parlementsvoorzitter, maar ook waarnemend premier. Hij meldt het parlement dat Janoekovitsj er mee heeft ingestemd om af te treden. Na overleg met zijn adviseurs blijkt dat Janoekovitsj daar weer van af ziet.

15.19 uur - In een vooraf opgenomen interview laat Janoekovitsj weten dat hij niet is afgetreden. Hij vertelt dat de inmiddels vertrokken parlementsvoorzitter Ribak is aangevallen en dat parlementsleden van zijn Partij van de Regio's zich zo bedreigd voelen dat ze niet naar het parlementsgebouw durven komen. De besluiten van het parlement op deze historische zaterdag noemt Janoekovitsj een staatsgreep. De Poolse minister van Buitenlandse Zaken Radoslaw Sikorski reageert een half uur later met de mededeling dat van een staatsgreep geen sprake is. "De regeringsgebouwen zijn verlaten, de parlementsvoorzitter is op een legale manier vervangen.''

14.32 uur - Het parlement besluit dat oud-premier Joelia Timosjenko vrijgelaten moet worden.

14.25 uur  - Het parlement besluit dat de grondwet van 2004 weer geldt. Dat betekent minder macht voor de (nieuwe) president en meer macht voor het parlement.

11.32 uur - Oleksandr Toersjinov is de nieuwe parlementsvoorzitter. Hij wordt gekozen met 288 stemmen.

11.07 uur - Het parlement bespreekt de afzettingsprocedure voor president Viktor Janoekovitsj. Op 25 mei zijn er presidentsverkiezingen.

11.01 uur - Het ministerie van Binnenlandse Zaken meldt dat de politie (militia) nu achter het volk staat en vraagt om de politiebureaus intact te houden. De verklaring op de website van het ministerie eindigt met 'Leve Oekraine!'.

10.40 uur - Studenten hebben bezit genomen van het ministerie van Onderwijs en Wetenschappen.

10.27 uur - Janoekovitsj'adviseur Hanna Herman meldt dat de president zich toch in Charkiv bevindt. Er zijn veel mensen op Maidan in deze stad. Zij protesteren tegen een bijeenkomst van medestanders van president Viktor Janoekovitsj die op een opsplitsing van Oekraine uit zijn.

10.14 uur - Vanuit Charkiv wordt gemeld dat commando's samen met titoetsjki daar Maidan belagen.

10.03 uur - Het is volstrekt onduidelijk waar Janoekovitsj zich bevindt. Is hij het land uit? Betogers hebben het regeringskwartier in handen. De oppositie heeft nu een meerderheid in het parlement. Zachartsjenko, de gehate minister van Binnenlandse Zaken, zou naar Wit-Rusland vertrokken zijn. De bewakers op het landgoed van de president houden het nu ook voor gezien. Timosjenko lijkt vandaag al vrij te komen. Actievoerders bewaken de luchthavens, om te voorkomen dat mensen die nog voor de rechter moeten verschijnen het land voortijdig verlaten.

09.37 uur - Janoekovitsj' landgoed Mezhihirja blijkt verlaten. De bewakers laten iedereen binnen. Alles van waarde blijkt al weggehaald.

09.31 uur - Alle parlementsleden zijn het er over eens dat Oekraine niet opgedeeld mag worden. Er wordt gevreesd dat president Viktor Janoekovitsj samen met de mensen die hem trouw zijn gebleven uit is op opsplitsing van het land.

09.23 uur - Parlementsvoorzitter Volodimir Ribak en vice-voorzitter Kaletnik maken bekend dat zij aftreden.