Nationalist Irina Farion op straat vermoord in Lviv

De 60-jarige Irina Farion is gisteravond in de stad Lviv neergeschoten op straat voor haar huis. Het oud-parlementslid van de nationalistische partij Svoboda overleed later in een ziekenhuis. Farion stond bekend om haar kritiek op het gebruik van de Russische taal in Oekraïne. Zo had zij er openlijk moeite mee dat Oekraïense militairen Russisch spraken en noemde hen 'geen echte patriotten'. Dat kwam haar op veel kritiek te staan. Ze werd tijdelijk geschorst door de universiteit waar ze werkte als taalkundige.

Ook kwam Farion afgelopen november in opspraak vanwege een gedeelde privé-email die zij had ontvangen van een student in de door Rusland bezette Krim. In de steunbetuiging schreef de pro-Oekraïense student onder meer dat hij hoopte op een zege van Oekraïne. Ook zei hij het met haar eens te zijn over het gebruik van de Russische taal door Oekraïense soldaten.

Farion deelde de e-mail vervolgens op haar socialemedia waardoor de identiteit van de student bekend werd en hij opgepakt werd door Russische agenten. In een verklaring van de Russen werd hij een informant genoemd. De student moest daarna in een video spijt betuigen voor de e-mail. 'Ik verwerp mijn standpunten volledig, omdat ik begrijp dat ik fout zat', was te zien op een Russisch Telegram-account.

Er was in Oekraïne een strafrechtelijk onderzoek begonnen tegen Farion omdat ze de student in gevaar zou hebben gebracht. Dat onderzoek was nog niet afgerond. President Volodimir Zelenski zegt in een reactie dat 'iedereen die verantwoordelijk is voor deze aanval volledig ter verantwoording zal worden gehouden'. Hij sluit Russische betrokkenheid niet uit. 'Alle mogelijke scenario's worden bekeken.'

Minister Ihor Klimenko van Binnenlandse Zaken zegt dat de dader Farion langere tijd in de gaten moet hebben gehouden. De identificatie van de dader wordt bemoeilijkt door een door stroomstoringen haperende beveiligingscamera. Er hebben zich wel getuigen gemeld van de moordaanslag. 

Bronnen: NOS, The Kyiv Independent, foto: glavcom.ua

'Statistisch bureau verbergt Russische verliezen'

Het Russische bureau voor de statistiek verbergt overlijdenscijfers om het Russische aantal gesneuvelde militairen in Oekraïne te maskeren. Volgens demograaf Aleksej Raksja laten de autoriteiten bewust hele informatietabellen weg. Rosstat, de Russische gelijke van het Nederlandse CBS, leverde de cijfers over het wel en wee van de Russen in 2023: geboortecijfers, trouwcijfers, scheidingscijfers en sterftecijfers. 

Maar volgens de Russische demograaf Aleksej Raksja is er iets geks met de rapportage: de verdeling van de aantallen verschillende soorten sterfgevallen door 'externe oorzaken' over de Russische regio’s ontbrak dit keer. Een externe doodsoorzaak wil zeggen: geen natuurlijk overlijden. Ook zijn de tabellen van de leeftijdsklassen verwijderd bij alle doodsoorzaken en vervangen door opleidingsniveau. 'Dat wil zeggen dat ze (Rosstat, red.) gedetailleerde gegevens om externe redenen verbergen', zegt Raksja.

Het doel is volgens hem wel duidelijk: de Russische autoriteiten willen verdoezelen waar omgekomen soldaten in Oekraïne precies vandaan komen en hoe oud ze zijn. Na het uitbreken van de grootschalige oorlog daar begonnen onafhankelijke journalisten juist die gegevens te verzamelen om zo te kunnen schatten hoeveel Russen het leven lieten op het slagveld.

'Rosstat verstrekte maandelijks tabellen over de totale sterfgevallen per leeftijdsgroep van één jaar, geslacht en regio, maar sinds het begin van de oorlog is het daarmee opgehouden. Nu publiceert het de cijfers alleen nog eens per jaar', vertelt Raksja.
Raksja, die tot 2020 zelf bij Rosstat werkte, werd in 202

0 ontslagen, nadat hij in de The New York Times kritiek had geuit. In 2021 beschimpte Raksja ook al de vervalsing van statistieken. De demograaf berekende dat tijdens de coronapandemie de oversterfte in Rusland bijna drie keer groter was dan de officiële statistieken deden geloven. In 2022, na afloop van de pandemie, kwam Raksja uit op een oversterfte in Rusland van ruim een miljoen.

'Rosstat heeft de opdracht om sommige gegevens over doden te verbergen', zegt Raksja. Hij stelt dat Rosstat niet langer onafhankelijk is. 'Het valt sinds 2017 onder het ministerie van economische ontwikkeling en wordt sindsdien verteld wat het moet doen'’, zegt de demograaf. Maar hij neemt het nog enigszins op voor zijn oud-werkgever. 'Ze verbergen cijfers, maar geven geen valse kentallen. Dat zou nog vele malen erger zijn.'

Over het aantal doden in de oorlog met Oekraïne, wil Raskja niks kwijt. 'Daarvoor kan ik in de cel belanden', verklaart hij. De onafhankelijke nieuwssite Belangrijke verhalen schatte in juli 2023 de verliezen van het Russische leger op zo’n 18.000 Russen. Ter vergelijking: in de gehele oorlog in Afghanistan die tien jaar duurde, sneuvelden zo’n 14.000 Sovjetmilitairen. Schattingen over het totaal aantal gesneuvelden lopen uiteen van tienduizenden tot honderdduizenden.

Bron: AD

Vier doden bij raketaanval op woonwijk Mikolajiv

Bij een Russische raketaanval op een woonwijk in de zuidelijke stad Mikolajiv zijn gistermiddag vier doden gevallen, waaronder een 12-jarige jongen. Ook raakten drie kinderen gewond. In totaal liepen 24 mensen verwondingen op. Acht woningen van een flatgebouw, een kleuterschool en auto's in de omgeving werden vernield bij de aanval. 

Vanmorgen vroeg vielen de Russen aan met drie Iskander-M ballistische raketten, een Iskander-K kruisraket en zestien aanvalsdrones. De aanvallen waren gericht tegen doelen in de provincies Charkiv, Poltava, Soemi, Tsjernihiv en Kyiv. Twaalf drones en een raket werden voortijdig onschadelijk gemaakt. Het is nog niet duidelijk of en waar schade is aangericht door de aanval.

Bron: Oekrajinska Pravda, foto: Staatsnooddienst

Oekraïners negatief over Rusland en de Russen

De meeste Oekraïners hebben geen goed woord meer over voor de Russen. Als het over 'de Russen' gaat, dan is 80 procent daar uitgesproken negatief over, gaat het over 'Rusland' dan is dat zelfs 94 procent. Dat blijkt uit een peiling van het onderzoeksbureau KIIS. 

Slechts 5 procent van de deelnemers aan de peiling is nog positief over het buurland, terwijl 1 procent zich liever op de vlakte houdt. Gaat de vraag over 'gewone Russen', dan is 6 procent daar nog positief over en 14 procent zegt er neutraal in te staan. Hoewel in het zuiden en oosten zich vaker op de vlakte houden of zelfs positief denken over Rusland en de Russen, toch denkt 73 procent in negatieve zin over ze. In het midden en westen van het land is dat 83 procent.

De onderzoekers vroegen welke twee of drie woorden ze te binnen schiet als het over Rusland of de Russen gaat. Rusland wordt door de Oekraïners geassocieerd met woorden als agressor, vijand, haat, bezetter, moordenaar, oorlog, onmenselijk en woede. Veel Oekraïners verbinden het begrip 'de Russen' met onfatsoenlijk taalgebruik, onmenselijk, zombies, laagopgeleid, vijanden en dom.

In februari 2013 vond nog 12 procent van de Oekraïners dat Rusland en Oekraïne samen zouden moeten gaan. In februari 2022 was dat gedaald naar 5 procent en in juli van dat jaar, dus na de Russische invasie, vond dat idee nog maar bij 1 procent een goede voedingsbodem. Inmiddels is slechts 0,3 procent voorstander van een samengaan van beide landen. 

Een vriendschappelijke band had in februari 2013 nog de voorkeur van 75 procent van de Oekraïners. Na de invasie in februari 2022 daalde dat percentage naar 11, om inmiddels weer licht te stijgen naar 12 procent.

Bron: KIIS

Michel stuurt Orbán een boze brief terug

Voorzitter Charles Michel van de Europese Raad (van regeringsleiders), heeft de Hongaarse premier Viktor Orbán een boze brief geschreven. Michel wil gezegd hebben dat Orbán bij zijn bezoeken als zelfverklaard vredesbemiddelaar aan onder anderen de Russische president Vladimir Poetin niet namens de EU optrad. Hij wil de Hongaarse premier 'zeggen waar het op staat'. 

Het steekt Michel dat Orbán de EU een 'oorlogsgezind' beleid aanwrijft. Dat kan hij naar eigen zeggen niet over zijn kant laten gaan. 'Het is juist het tegendeel', schrijft Michel aan de Hongaarse premier. 'Rusland is de agressor en Oekraïne is het slachtoffer dat zijn recht op zelfverdediging uitoefent'.

Het Europese Parlement heeft vanmorgen een motie aangenomen waarin het bezoek op eigen houtje van Orbán aan Moskou wordt veroordeeld. 63 leden van het Europese Parlement hebben opgeroepen om Hongarije het stemrecht in de Europese unie af te nemen. Hongarij heeft tot eind dit jaar het voorzitterschap van de EU.

Bronnen: BNR Nieuwsradio, European Pravda

Peiling: 44 procent bereid te praten over vrede

De Oekraïners zijn verdeeld over de vraag of de tijd is gekomen om met Rusland te gaan praten over het beëindigen van de oorlog. Uit een peiling van het Razoemkov Center in opdracht van de nieuwssite ZN.UA blijkt dat 44 procent wil gaan onderhandelen, terwijl 35 procent daar (nog) niet aan wil. 

Opvallend is dat 32 procent van de deelnemers aan de peiling in het oosten van het land geen antwoord wil of kan geven op de vraag of Oekraïne aan de onderhandelingstafel plaats moet nemen. In het zuiden is 60 procent er op tegen om nu met Rusland te gaan praten. 

Er is wel veel overeenstemming dat Oekraïne niet moet voldoen aan de voorwaarden die de Russische president Vladimir Poetin eerder heeft gesteld voor een staakt-het-vuren. Dan gaat het om onder meer het afstand doen van de provincies Donetsk, Loehansk, Zaporizja en Cherson, ook de delen van deze provincies die nu nog in Oekraïense handen zijn. 

Nog altijd vindt 66 procent van de Oekraïners dat hun leger de Russen kan verslaan, terwijl 16 procent dat niet meer verwacht en de rest van de ondervraagden twijfelt. Het grootste vertrouwen in een Oekraïense overwinning (69 procent) is te vinden in het westen.

Bron: Oekrajinska Pravda

VN: nog maar 15,3 miljoen inwoners in 2100

Oekraïne telt volgens de Verenigde Naties in het jaar 2100 nog maar 15,3 miljoen inwoners. Begin dit jaar stond de teller nog op 37,4 miljoen inwoners. Er wordt nog een stijging verwacht naar 39,7 miljoen inwoners in 2026, maar daarna zet een geleidelijke daling in. 

Toen Oekraïne in 1991 uit de Sovjet-Unie stapte en onafhankelijk werd, telde het land nog 52 miljoen inwoners. De volkstelling in 2001 wees uit dat Oekraïne toen 48,2 inwoners had. In de afgelopen drie decennia vertrokken al veel Oekraïners naar het buitenland, maar na de Russische invasie in februari 2022 liep het inwonertal extra hard terug. De regering breekt zich nu het hoofd over de vraag hoe de naar het buitenland gevluchte Oekraïners teruggehaald kunnen worden.

Oleksandr Hladoen, plaatsvervangend directeur van het Instituut voor Demografie en Sociale Wetenschappen, vindt de voorspelling van de Verenigde Naties te pessimistisch. 'Waarschijnlijk is die ingegeven door de oorlog waarmee ons land te kampen heeft, in combinatie met het ontbreken van beleid op dit vlak. Ik vind niet dat we deze voorspelling zo maar voor waar aan moeten nemen.' 

Zijn Instituut voor Demografie en Sociale Wetenschappen gaat zelf uit van circa 30 miljoen inwoners in 2037. Hladoen gaat voor de lange termijn uit van 25 miljoen inwoners voor Oekraïne. 

Bron: Oekrajinska Pravda