Stoltenberg: Zelenski komt naar de NAVO-top

Secretaris-generaal Jens Stoltenberg van de NAVO heeft gezegd dat de Oekraïense president Volodimir Zelenski aanwezig is in Vilnius waar de lidstaten morgen en woensdag bijeen komen. 'We gaan de banden aanhalen', aldus Stoltenberg. Het was tot dusver nog zeer de vraag of Zelenski wel naar de Litouwse hoofdstad wilde komen, omdat de president vooraf wilde weten of er voor Oekraïne iets te halen zou zijn.

Dat lijkt inderdaad het geval te zijn. De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Dmitro Koeleba zegt dat de lidstaten 'na intensieve onderhandelingen' hebben besloten om de weg van Oekraïne naar het lidmaatschap van de NAVO in te korten door allerlei formaliteiten te schrappen. Steeds meer landen steunen de toetreding van Oekraïne tot het militaire bondgenootschap, vooral de Oost-Europese landen.

De Verenigde Staten en Duitsland zijn vooralsnog tegen toetreding van Oekraïne. Volgens de Financial Times wordt grote druk uitgeoefend op de regeringen van beide landen door de voorstanders. De VS en Duitsland willen in ieder geval wachten totdat de oorlog in Oekraïne is afgelopen.

Het Kremlin kwam vanmiddag met een nieuw dreigement, mocht Oekraïne lid van de NAVO worden. 'Dit gaat zeer, zeer negatieve gevolgen hebben voor de Europese veiligheid. Oekraïne is als NAVO-lid een bedreiging voor Rusland, en we zullen daar stevig op reageren', aldus woordvoerder Dmitri Peskov.

Bron: Ukrajinska Pravda

Peiling: minder geloof in veiligheidsgaranties

Maar liefst 89 procent van de Oekraïners wil dat hun land deel gaat uitmaken van de NAVO. De steun voor aansluiting bij het militaire transatlantische bondgenootschap is nog nooit zo groot geweest, zo blijkt uit een opiniepeiling van het onderzoeksbureau KIIS. Het NAVO-lidmaatschap is vooral populair in het westen van het land, met 93 procent voorstanders, maar ook in het oosten ziet 79 procent het nut ervan in.

Uit de peiling blijkt ook dat 18 procent van de ondervraagden af wil zien van het NAVO-lidmaatschap als dat betekent dat de oorlog stopt. Voor 76 procent is zo'n ruil niet acceptabel. Het onderzoeksbureau constateert dat de mening over genoegen nemen met veiligheidsgaranties in plaats van het NAVO-lidmaatschap flink is veranderd. 

In mei vorig jaar vond 39 procent van de bevolking dat Oekraïne beslist lid moest worden van de NAVO, terwijl 42 procent genoegen wilde nemen met veiligheidsgaranties. Een jaar later verkiest 58 procent het NAVO-lidmaatschap boven veiligheidsgaranties en is nog slechts 29 procent bereid om af te zien van de NAVO als daarvoor veiligheidsgaranties van de bondgenoten in de plaats komen. 

Bron: Ukrajinska Pravda

Luchtruim Kyiv bijna veilig, andere steden volgen

Het luchtruim boven de hoofdstad Kyiv is al vrijwel 'dichtgetimmerd' voor Russische aanvallen met raketten en drones, terwijl hard gewerkt wordt aan het beschermen van de steden Lviv, Charkiv, Dnipro, Zaporizja en Odesa. 'We zijn er nog niet, maar we zijn er druk mee bezig', zegt minister Oleksi Reznikov van Defensie. 

'Ik had niet verwacht dat de Russen vreedzame steden zouden bestoken met raketten. Maar nu dat wel zo is beschouw ik het als een persoonlijke uitdaging om onze steden te beschermen tegen deze zinloze aanvallen.' Het is erop of eronder, meent Resnikov. 'Na de oorlog hebben we te maken met een nieuw Oekraïne. Of Oekraïne bestaat niet meer.'

In zijn ogen is Oekraïne 'nog altijd in grote lijnen een Sovjet-land' en zijn er ingrijpende maatregelen nodig om daar verandering in aan te brengen. 'Er staan ons dus nog grote uitdagingen te wachten.' 

En, stelt de minister vast: 'We strijden niet alleen tegen een wrede vijand. We vechten voor onze plek op deze aarde en voor een overwinning op onze geheel eigen wijze. Verliezen en vernielingen moeten we accepteren, teleurstellingen en wanhoop ook. Er zit niets andes op, want we hebben te maken met grote uitdagingen. Maar ik ben er ook zeker van dat we alle moeilijkheden zullen overwinnen. We hebben echte vrienden in de wereld, dat is van grote betekenis.'

Bron: Ukrajinska Pravda

Duda en Zelenski herdenken 'slachting Wolinië'

De Poolse president Andrzej Duda was vanmorgen in de Oekraïense stad Loetsk, waar hij samen met president Volodimir Zelenski de slachtoffers herdacht van wat de 'slachting van Wolinië' is gaan heten. Beide presidenten woonden de herdenking in de kathedraal van St. Pieter en Paulus. Het West-Oekraïense verzet doodde in het voorjaar en de zomer van 1943 tussen de 60.000 en 90.000 Polen. Bij wraakacties van Poolse kant kwamen tussen de 15.000 en 30.000 Oekraïners om het leven.

De Poolse steun voor Oekraïne onverminderd groot, zo blijkt uit een opiniepeiling die Polskie Radio liet doen door het onderzoeksbureau CBOS. Vijf jaar geleden kon slechts 29 procent van de Poolse bevolking sympathie voelen voor de Oekraïners die toen overigens al met honderdduizenden werkzaam waren in Polen. Na de Russische invasie in Oekraïne is dat gestegen naar 64 procent. Slechts 4 procent beschouwt de relatie tussen beide landen als slecht.

Bronnen: Ukrajinska Pravda, The Kyiv Independent

Kritiek op clustergranaten, maar: 'munitie raakt op'

President Joe Biden: 'Munitie Oekraïne raakt op.'

Het Amerikaanse besluit om clustermunitie te gaan leveren aan Oekraïne stuit op kritiek van bondgenoten en (hulp)organisaties. Het gebruik van de wapens is internationaal omstreden. Meer dan honderd landen hebben een verdrag ondertekend tegen het gebruik van clustermunitie.

President Joe Biden kondigde vrijdag aan dat de clustermunitie onderdeel is van een nieuw pakket aan wapensteun voor Oekraïne. Hij vond het een moeilijk besluit: "Het duurde even voordat ik overtuigd was", zei hij tegen CNN. Biden zegt dat hij het met bondgenoten heeft overlegd. 'De munitie van de Oekraïners raakt op.' Volgens de president zijn de clustergranaten nodig om oprukkende Russische tanks te stoppen. 

Wanneer clustermunitie ontploft, valt het uiteen in talloze kleinere explosieven. Deze fragmenten kunnen ook jaren later nog exploderen. Daarom vormen ze volgens mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch een groot risico voor inwoners van een getroffen gebied, die bijvoorbeeld terugkeren naar huis na de strijd.

Een Duitse regeringswoordvoerder zegt begrip te hebben voor de beslissing van de VS, maar benadrukt dat Duitsland niet van plan is clusterbommen te leveren aan Oekraïne. Spanje is kritischer op de VS. 'Nee tegen clustermunitie en ja tegen het legitiem verdedigen van Oekraïne, dus zonder clustergranaten', zegt de Spaanse defensieminister Margarita Robles.

De mensenrechtenafdeling van de Verenigde Naties zei vrijdag dat het gebruik van clustermunitie 'direct moet stoppen'. NAVO-chef Jens Stoltenberg zegt dat de NAVO geen standpunt inneemt en dat bondgenoten er zelf over moeten beslissen.

Het Verenigd Koninkrijk geeft na de VS de meeste militaire steun aan Oekraïne. De Britse premier Rishi Sunak zegt dat het Verenigd Koninkrijk in elk geval niet van plan is ook clustermunitie te leveren. 'We hebben een verdrag getekend dat het produceren en inzetten van clustermunitie verbiedt', zegt Sunak. 'We zullen Oekraïne blijven steunen, maar dat doen we met zware gevechtstanks en langeafstandswapens.'

De Verenigde Staten, Rusland en Oekraïne hebben het verdrag tegen het gebruiken van clustermunitie niet ondertekend. Rusland gebruikt clustermunitie in Oekraïne.

Bron: NOS

Aanvulling: 

Her en der wordt het woord 'clusterbommen gebruikt, maar het gaat hier om granaten die gerichter kunnen worden gebruikt dan bommen. De kans is daardoor kleiner dat burgers door clustermunitie. 

Zelenski brengt Azovstal-commandanten naar huis

Op de terugweg vanuit Turkije heeft president Volodimir Zelenski de vijf commandanten meegenomen die wekenlang de fabriek Azovstal in Marioepol verdedigden tegen de Russen. Na hun overgave werden ze naar Turkije gebracht waar ze tot het einde van de oorlog hadden moeten blijven. Maar na onderhandelingen met de Turkse regering is het gelukt om Denis Prokopenko, Svjatoslav Palamar, Serhi Volinski, Oleh Chomenko en Denis Shleha nu al naar huis te halen. 

Halverwege mei vorig jaar gaven de verdedigers van Azovstal zich over aan het Russische leger. In september konden 215 van hen terugkeren naar Oekraïne in het kader van een gevangenenruil, waarbij onder meer de pro-Russische oligarch Viktor Medvedtsjoek aan Rusland werd overgedragen. De vijf commandanten van het Azov-regiment gingen naar Turkije, waar ze opnieuw werden opgesloten in afwachting van het einde van de oorlog. Ze verbleven daar onder de persoonlijke garantie van de Turkse president Erdogan voor hun veiligheid.

De vijf commandanten hebben bij hun aankomst in Lviv gisteravond laat verklaard dat ze zeker weer mee gaan vechten tegen de Russische bezetters. 'Ik ben er ten diepste van overtuigd dat we de krachten moeten bundelen. Vanaf vandaag vechten we weer mee met het leger. Wij zullen ons steentje bijdragen. Ons leger heeft het initiatief genomen in de strijd en elke dag winnen we terrein, verslaan we onze vijand en bevrijden we bezette gebieden', aldus een strijdbare Denis Prokopenko.

President Zelenski en de teruggekeerde commandanten woonden rond middernacht een gebedsdienst bij die werd gehouden bij het monument in Lviv voor de beroemde Oekraïense schrijver-dichter Taras Sjevtsjenko. Op de 500e dag van de Russische invasie werden de slachtoffers van de oorlog herdacht. Premier Denis Sjmihal, Zelenski's stafchef Andri Jermak en burgemeester Andri Sadovi van Lviv waren hierbij ook aanwezig.

Bronnen: Ukrajinska Pravda, website president

Zelenski bezoekt herdenkingsdienst in Istanboel

De Oekraïense president Volodimir Zelenski heeft tijdens zijn bezoek aan Turkije een gebedsdienst in de St. Georgiuskathedraal in Istanboel bijgewoond voor de slachtoffers van de Russische invasie. De dienst werd geleid door oecumenisch patriarch Bartholomeus, de geestelijk leider van de orthodoxe kerken. Hij dankte de patriarch voor zijn niet aflatende steun voor Oekraïne en de Oekraïners. 

Zelenski sprak met Bartholomeus over zijn vredesplan dat uitgaat van het vertrek van de Russen uit de door hen bezette gebieden en van veiligheidsgaranties van de bondgenoten. Ook kwam het terugbrengen van de door de Russen ontvoerde Oekraïense kinderen aan de orde.

Het was patriarch Bartholomeus van Constantinopel die op 5 januari 2019 de Oekraïens-orthodoxe kerk als een zelfstandig kerkgenootschap erkende, los van de Russisch-orthodoxe kerk. 

Bron: Ukrajinska Pravda, foto: website president