Poetin's natte droom: het opdelen van de wereld

Het laatste grote nieuws is een mogelijke trilaterale ontmoeting tussen presidenten Trump, Xi en Poetin om een ​​potentieel vredesakkoord met Oekraïne te sluiten. Dit cadeautje voor Vladimir Poetin is een natte droom voor hem: een topconferentie van grootmachten, zoals hij het voor zich ziet, waar Rusland, China en de VS kunnen doen wat grootmachten doen – de wereld verdelen in invloedssferen. Dit zou Poetin's Jalta II zijn.
 
Trump is ofwel onwetend van de geschiedenis, ofwel onverschillig voor het lot van Oekraïne en Europa, schrijft de Britse econoom en macro-strateeg Timothy Ash in een opiniestuk voor de Kyiv Post. 'Voor Trump is de overwinning alleen al het feit dat hij op hetzelfde podium staat als Xi en Poetin, en een plaats in de geschiedenis van de topconferentie, al zou ik daar wel een vleugje schande aan toevoegen, net zoals Neville Chamberlain in 1938 over Tsjecho-Slowakije.'
 
Het enige probleem voor Trump met deze tweede Jalta-top is dat, zonder vertegenwoordiging van Oekraïne of Europa, ik niet zie hoe het een betekenisvolle vrede in de oorlog in Oekraïne kan opleveren. 'Trump zou wellicht instemmen met Poetins voorwaarden dat Oekraïne de rest van de Donbas aan Oekraïne moet afstaan, maar ik zie Zelensky daar niet mee instemmen, tenzij Trump bereid is om in ruil daarvoor ijzersterke veiligheidsgaranties te bieden: dat als Poetin een dergelijke overeenkomst schendt, de VS dan met Rusland ten oorlog zullen trekken om de rest van Oekraïne te verdedigen.'
 
Trump zal nooit zo'n veiligheidsgarantie bieden, en zelfs als hij dat wel zou doen, zullen de Oekraïners niet vertrouwen, aangezien ze Trump niet vertrouwen en na de teleurstelling rond het Verdrag van Boedapest in 1994 ook niet echt op zo'n garantie vertrouwen. De Oekraïners vertrouwen Poetin ook niet, omdat ze er terecht van uitgaan dat deze oorlog nooit om de Donbas ging, maar om Poetins verlangen naar heel Oekraïne. Ze gaan er dus van uit dat zodra ze hun verdedigingslinie in de Donbas opgeven – die ze al twaalf jaar dapper verdedigen – Poetin hen zal innemen en gewoon verder Oekraïne in zal trekken.
 
Ook politiek gezien zou het voor Zelensky politieke zelfmoord betekenen om de Donbas over te geven, zonder serieuze veiligheidsgaranties – en waarschijnlijk ook zonder het lidmaatschap van de Navo of de EU. Het zou waarschijnlijk een sociale en politieke revolutie uitlokken (denk aan de Oranjerevolutie en vervolgens Euromajdan), of zelfs een staatsgreep, waardoor Oekraïne in het voordeel van Rusland zou destabiliseren. En daarom blijft Poetin iets eisen – de overgave van de Donbas – waarvan hij weet dat Zelensky daar niet serieus mee in zal stemmen.
 
De verantwoordelijkheid ligt dan bij Poetin om die overeenkomst na te komen. Ash: ‘Maar ik denk niet dat zijn leger in staat is om vervolgens te accepteren wat Trump hem heeft geschonken. Als ze er in twaalf jaar bittere strijd niet in zijn geslaagd de Donbas te veroveren, waarom zouden we dan iets anders verwachten dan een simpele handtekening van Trump?’
 
En het nadeel voor Poetin is dat elke beperking voor Oekraïne in deze oorlog zal worden weggenomen. Oekraïne zal dan ongetwijfeld belang hebben bij maximale escalatie – de oorlog volledig naar Rusland brengen en dus grootschalige drone-aanvallen uitvoeren op de Russische energie-infrastructuur. Dat zal Trump of Xi waarschijnlijk niet bevallen, aangezien het ernstige gevolgen zal hebben voor de wereldmarkt.
 
Helaas zijn de vooruitzichten voor Oekraïne in de meest waarschijnlijke scenario's nu somber – en ik zou stellen dat dit komt doordat Trump het hele vredesproces in Oekraïne slecht heeft aangepakt. Het suggereert een scenario waarin Poetin nog steeds denkt dat hij alles kan krijgen wat Trump in China aanbiedt en meer eist, de lange oorlog uitspeelt tot de Franse presidentsverkiezingen en ervan uitgaat dat de Europese steun voor Oekraïne afneemt na een overwinning van Le Pen, of waarin Oekraïne gedwongen wordt elk vredesakkoord dat door Trump, Xi en Poetin in Shenzhen wordt ondertekend te verwerpen en vervolgens zonder Amerikaanse steun en waarschijnlijk met gespannen Europese steun verder te vechten.
 
Trump en Poetin willen Europa waarschijnlijk uitsluiten van dergelijke vredesbesprekingen over Oekraïne. Xi wellicht ook, zij het in het grotere geheel: wil Xi het risico lopen een vredesakkoord te tekenen dat noch Trump noch Poetin gemakkelijk of snel kunnen waarmaken, en dat zou kunnen leiden tot een escalatie van Oekraïne naar de wereldmarkten, terwijl hij ook nog eens Europese handelspartners irriteert? 
 
Waarschijnlijk niet, stelt Ash vast. Europa moet zich hierbij realiseren dat het invloed heeft en dit zowel Trump als Xi duidelijk moet maken. Wat er ook in Shenzhen wordt afgesproken, Europa heeft er belang bij Oekraïne te blijven steunen, gezien de existentiële dreiging van Rusland en de VS onder Trump, die Europa in de steek laten. 
 
Oekraïne vertegenwoordigt nu Europa's beste kans om tijd te winnen totdat het zijn eigen autonome defensiecapaciteit heeft ontwikkeld. ‘Ik denk inderdaad dat Xi een akkoord tussen Trump en Poetin over Oekraïne niet gunstig zal beoordelen als het de weg vrijmaakt voor een nieuwe speciale relatie tussen de VS en Rusland, een omgekeerde Nixon-strategie om China uiteindelijk dwars te zitten.’
 
Bron: Kyiv Post