'Zolang we in Europa geen au roepen, gaat Rusland door'

De voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, waarschuwt voor aanhoudende acties vanuit Rusland. Gisteren werd op de Zwarte Zee voor de kust van Roemenië een zeedrone uitgeschakeld, afgelopen nacht is een drone neergekomen op de grens tussen Oekraïne en Moldavië. Het is een kwestie van tijd voordat het echt een keer misgaat, zegt defensiespecialist Patrick Bolder (HCSS).

De voorbeelden uit Roemenië en Moldavië passen in een al langer lopende trend van zogenaamde hybride oorlogsvoering, zegt Bolder. 'De lijst is bijna oneindig', zegt hij. 'Het gaat een keer mis, daar kun je vergif op innemen.' Incidenten op de luchthaven van Leipzig waarbij een met explosieven gevulde drone gevaarlijk bij een Oekraïens vrachtvliegtuig kwam, en de aanhoudende bombardementen van het Russische leger zelf op de Oekraïense stad Odesa passen in datzelfde beeld. 

Intussen wordt niet meer alleen extra versterking naar de oostflank van de EU gestuurd. Inmiddels versterkt de Navo ook het luchtruim rond IJsland. En ondanks dat de Duitse minister van Binnenlandse zaken, Alexander Dobrindt (CSU), zegt dat zijn land inmiddels dagelijks doelwit is van spionage, sabotage, cyberaanvallen en geheime operaties, vindt Bolder de reactie op die hybride oorlogsvoering te tam. 'Waar ligt dan echt de pijn? Zolang wij geen au roepen, gaat Rusland door.'

Wat deze hybride oorlogsvoering moeilijk maakt, is dat er moeilijk de vinger achter te krijgen is. 'Je moet kunnen aantonen wie daarachter zit', benadrukt de defensiespecialist. Een team bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies heeft hier onderzoek naar gedaan. De aanpak draait om deny, disrupt, degrade en deter. Oftewel: voorkomen dat Rusland Europese steun aan Oekraïne ondermijnt, het verstoren van Russische netwerken en operaties in Europa, het verzwakken van de middelen voor sabotage en hybride aanvallen, en afschrikken door duidelijk te maken dat vijandige acties tegen Europa zware consequenties hebben.

'Communiceer duidelijk welke middelen je gereed hebt staan om iets te doen', zegt Bolder. Maar, daar is geen sprake van. 'Ik hoor nu helemaal niks vanuit de EU of de Navo op dit gebied.' Door de tegenstander in het ongewisse te laten, krijgt hij de mogelijkheid om zelf die grenzen op te zoeken. 'Daar zit het gevaar', zegt Bolder. 'We denken dat het allemaal niet zo erg is want er is niemand doodgegaan. Maar er gaat een keer wel iemand dood, endan moet je klaarstaan.'

Dat er ondanks de vele incidenten nog niets is gebeurd, biedt ook valse hoop. 'We hebben te weinig middelen die zijn opgewassen tegen een grootschalige Russische droneaanval op het Navo-luchtruim, op een gegeven moment kunnen we ze niet meer tegenhouden', zegt hij. 'Die innovatiecyclus moet veel sneller', benadrukt hij – doelend op de gigantische kosten voor het inzetten van een F-35-gevechtsvliegtuig voor het neerhalen van drones. 'Dat kost ons te veel geld.'

Bron: BNR Nieuwsradio, foto drone in Litouwen: Baltic Sentinel