Aankoop Russische kernreactoren via Bulgarije

Het Oekraïense parlement heeft toestemming gegeven voor de aankoop van twee Russische kernreactoren voor het afbouwen van de kerncentrale Chmelnitski. De kernreactoren worden niet rechtstreeks van Rusland gekocht, maar gaan via Bulgarije. Het gaat om een aankoop van tenminste 600 miljoen euro, waarvoor eerder al het Bulgaarse parlement toestemming gaf. Een exact aankoopbedrag is niet bekend gemaakt.

In 2006 won het Russische staatsbedrijf Rosatom een internationale aanbesteding voor het bouwen twee reactoren van het type VVER-1000 voor de kerncentrale Belene. Drie jaar later werd het project in de ijskast gezet en in 2012 ging er definitief een streep door. 

De installaties worden nu dus verkocht aan het Oekraïense staatsbedrijf Energoatom dat er de kerncentrale Chmelnitski mee wil afbouwen. Deze kerncentrale heeft nu twee reactoren en gaat op termijn de capaciteit dus verdubbelen.

President Volodimir Zelenski steunt de aankoop van de Russische kernreactoren. 'Natuurlijk is er kritiek, maar dan vooral van de mensen die geen belang hebben bij lagere energieprijzen.'

Bron: Oekrajinska Pravda, foto kerncentrale Chmelnitski: Wikipedia

Trump zet ook Witkoff in voor oorlog in Oekraïne

De Amerikaanse president Donald Trump heeft in alle stilte een tweede speciale gezant benoemd die moet helpen om de oorlog in Oekraïne te beëindigen. Het gaat volgens de New York Times om Steve Witkoff die zich namens Trump ook al bezighoudt met de situatie in het Midden-Oosten. Beiden zijn al jarenlang bevriend.

Witkoff dook gisteren ineens op in Moskou om de Amerikaanse leraar en voormalig ambassademedewerker Marc Fogel op te halen. Fogel werd eerder veroordeeld tot 21 jaar gevangenis vanwege vermeend drugsbezit, in dit geval medicinale wiet. Hij zat drie jaar vast. 

Fogel's vrijlating wordt gezien 'als een teken van goed vertrouwen en een teken dat we ons in de goede richting bewegen om een eind aan de oorlog in Oekraïne te maken', zoals de Amerikaanse nationale veiligheidsadviseur Michal Waltz het omschrijft.

Volgens de New York Times heeft Witkoff al gesprekken gevoerd met 'mensen dichtbij' de Russische president Vladimir Poetin. Presentator Sean Hannity van tv-zender Fox News gaat nog een stap verder. Witkoff zou 3,5 uur met Poetin zelf hebben gesproken.

Het is onduidelijk in hoeverre de rol van Witkoff die van Keith Kellogg overlapt. De generaal buiten dienst werd onlangs door Trump aangesteld als speciale gezant. Kellogg wijzigde afgelopen weekeinde zijn aanpak. Hij wil eerst gaan praten met Europese leiders. 

Bron: Oekrajinska Pravda, foto Witkoff: Wikipedia

Slowaakse premier Fico verzint een nieuwe list

De Slowaakse premier Robert Fico blijft mokken over de Oekraïense weigering om het contract met Rusland voor het transporteren van aardgas naar Europa te verlengen. Na eerdere dreigementen, onder meer om geen elektriciteit meer te leveren aan Oekraïne, vindt Fico nu dat hij het volste recht heeft om de gaskraan richting Oekraïne dicht te draaien.

Na meerdere Russische aanvallen op gasfaciliteiten in Lviv en Charkiv zag Oekraïne zich vorige week genoodzaakt om gas uit Europa te importeren. Zondag ging het om 16,3 miljoen kubieke meter aardgas, waarvan 7,1 miljoen via Hongarije, 7,3 miljoen via Slowakije en 1,8 miljoen kubieke meter via Polen.  

De pro-Russische Fico zag meteen z'n kans schoon om Oekraïne onder druk te zetten. 'Oekraïne zou doodgevroren zijn zonder gas dat vanuit Europa via ons land naar ze toe komt', aldus Fico die het nota bene heeft over het 'morele recht' van Slowakije om niet mee te werken aan dit gastransport vanuit Europa via zijn land.

De Hongaarse premier Viktor Orbán, ook al zo'n vriend van Rusland, heeft zich tot nu toe niet geroerd in deze kwestie, maar zijn minister van Buitenlandse Zaken al wel. Peter Szijarto, bepaald geen vriend van Oekraïne, zei vandaag dat Hongarije bijna 1 miljoen euro over maakt aan het Libanese leger. 

Het geld gaat via de Europese Vredesfaciliteit naar Libanon. Hongarije blokkeert al meer dan een jaar het overmaken van 6 miljard euro via diezelfde organisatie naar lidstaten van de EU als compensatie voor de militaire steun die ze aan Oekraïne geven.

Bron: Oekrajinska Pravda

'Vredesplan Trump bevat louter proefballonnetjes'

Het vredesplan van Donald Trump is nergens op gebaseerd volgens de Litouwse minister van Buitenlandse Zaken. Kestutis Budrys zegt in een interview met tv-zender LRT dat het om louter proefballonnetjes gaat. 'Hij probeert het ene na het andere idee uit.' Driekwart van het plan bestaat volgens Budrys uit bij elkaar geraapte voorstellen om aan beide kampen tegemoet te komen.

De ministers van Buitenlandse Zaken van Litouwen, Letland en Estland waren afgelopen week in Washington, waar zij het advies gaven 'om alle opties open te houden' tijdens de onderhandelingen met Rusland. 

'We hebben het dan over het lidmaatschap van de NAVO voor Oekraïne. Daarvan hebben we altijd al gezegd dat dit moet gebeuren. Niet alleen omdat het de simpelste, meest directe manier is om de veiligheid van Oekraïne te waarborgen, maar vooral ook omdat je dit niet al bij voorbaat moet opgeven. Je moet wat achter de hand houden', aldus Budrys.

De Litouwse minister van Buitenlandse Zaken meent dat Rusland heeft laten zien dat het niet klaar is om te gaan onderhandelen, reden om meer druk te zetten. 'Er zijn aanwijzingen dat de sancties tegen Rusland flink worden uitgebreid en de militaire steun voor Oekraïne tot ongekende hoogte wordt opgevoerd als er geen akkoord wordt bereikt. Dat zijn geen loze kreten. We zullen zien hoe ver Rusland nog durft te gaan.'

Bron: Oekrajinska Pravda, foto Budrys: LRT

Oekraïne beperkt stroomgebruik na aanval

In delen van Oekraïne is vanochtend het stroomnet uit voorzorg uitgeschakeld of het gebruik van elektriciteit beperkt. Minister van Energie Herman Haloesjtsjenko meldt dat Rusland de infrastructuur afgelopen nacht is aangevallen. Om de gevolgen van de aanval voor Oekraïners 'tot een minimum te beperken' zijn de voorzorgsmaatregelen genomen. De aanval trof volgens Haloesjtsjenko met name de gassector. Aan het einde van de ochtend zijn de beperkingen op het stroomgebruik weer opgeheven.

Polen heeft vanochtend vroeg verschillende vliegtuigen geactiveerd om de veiligheid te waarborgen in de gebieden die grenzen aan de bedreigde zones in Oekraïne. Dat gebeurde volgens de Operationeel Commando van de Poolse strijdkrachten nadat Rusland verschillende luchtaanvallen uitvoerde op Oekraïne.

Bron: BNR Nieuwsradio

VS bespreekt vredesplan toch eerst met Europa

Keith Kellogg, de Amerikaanse gezant voor de oorlog in Oekraïne gaat eerst nog overleggen met de 'premiers en presidenten' van de NAVO-lidstaten in Europa voordat de president Donald Trump definitief besluit hoe hij voor vrede wil gaan zorgen. Dat meldt de Britse krant The Telegraph. 

Onderdelen van het vredesplan worden komend weekeinde tijdens de Veiligheidsconferentie van München alvast besproken. Kellogg zei eerder nog dat hij dat juist niet wilde doen. Volgens The Telegraph is een belangrijk onderdeel van het plan dat Oekraïne kan rekenen op verdere militaire steun en daarvoor in ruil krijgen de Verenigde Staten toegang tot zeldzame grondstoffen als uranium, lithium en titanium.

De Britse krant schrijft op basis van bronnen dat Kellogg de Europese bondgenoten heeft verzekerd dat de Amerikaanse regering van plan is om de positie van Oekraïne te verbeteren als met Rusland wordt onderhandeld over het beëindigen van de oorlog.

De Amerikaanse nieuwszender CNN meldde gisteren dat Kellogg deze week naar Oekraïne reist. Dat komt overeen met de aankondiging van president Volodimir Zelenski dat een Amerikaanse delegatie voorafgaand aan de Veiligheidsconferentie in Kyiv is voor overleg. Eerder was er juist sprake van dat Zelenski deze week Trump in Washington zou bezoeken.

Bron: European Pravda

Hybride acties Rusland steeds grotere bedreiging

Rusland heeft hard gewerkt aan het verbeteren van z'n drones en de elektronische oorlogvoering door het verstoren van radiosignalen en dataverkeer. De nieuwste technologieën worden inmiddels volop ingezet bij hybride aanvallen op de NAVO-lidstaten, aldus het Institute for the Study of War (ISW).

Europa steeds vaker met Russische verkenningsoperaties en sabotageacties. 'Dat een van de lidstaten duidelijk moeite heeft met het aanpakken van Russische verkenningsdrones geeft wel aan dat de NAVO meer werk moet maken van de eigen verdediging omdat Rusland door blijft gaan met het implementeren van nieuwe technologie die is ontwikkeld op basis van ervaringen die zijn opgedaan aan het front in Oekraïne', aldus het ISW.

Met die ene lidstaat wordt ongetwijfeld Duitsland bedoeld. Bij een Duitse vliegbasis zijn afgelopen maand zeker zes keer drones gesignaleerd waarvan wordt vermoed dat ermee gespioneerd werd. Dat staat in vertrouwelijke stukken van defensie in Duitsland die de krant Süddeutsche Zeitung heeft ingezien.

De drones werden tussen 9 en 29 januari gespot boven de vliegbasis bij Husum in Noord-Duitsland. Daar is onder meer een opleidingscentrum van de luchtverdediging. Oekraïense militairen worden op de basis getraind in de bediening van Patriot-systemen, waarvan Duitsland er meerdere aan Oekraïense heeft geleverd.

In een verslag van de incidenten staat volgens de Süddeutsche ook dat maatregelen om de drones uit koers te brengen, onder meer met stoorzenders, geen effect hadden. Defensie denkt mede daardoor dat het om specialistische en geavanceerde drones gaat.

Bronnen: ISW, NOS