zaterdag 14 november 2026

Senatoren VS eisen openheid Musk over Starlink

Democratische senatoren hebben SpaceX-CEO Elon Musk opgedragen alle documenten te bewaren die betrekking hebben op de beperking van de Starlink/Starshield-dienst in Oekraïne, meldde de Wall Street Journal op 13 november, op basis van een brief die de krant heeft ingezien. Het bevel komt op een moment dat Oekraïne opnieuw te maken heeft met aanzienlijke verstoringen van het vitale militaire communicatiesysteem. De beperkingen beperken de operationele snelheid van Starshield tot 161 kilometer per uur, waardoor Oekraïne niet meer goed in staat is Russische aanvalsdrones te onderscheppen.

De brief eist dat Musk alle documentatie bewaart met betrekking tot de onderbrekingen van de dienst tussen 13 en 24 oktober en opnieuw op 12 november, aldus de Wall Street Journal. 'De beperkingen in oktober en november doen nu de verontrustende mogelijkheid rijzen dat deze kwetsbaarheden blijven bestaan, zelfs binnen systemen waarop de Amerikaanse overheid vertrouwt', schreven de senatoren Jeanne Shaheen en Chris Coons.

De senatoren eisen dat SpaceX documenten vanaf 1 september overlegt, waaronder alle communicatie met betrekking tot de Oekraïense Starlink- en Starshield-diensten, evenals communicatie tussen Musk, medewerkers van SpaceX, het Witte Huis en het Amerikaanse ministerie van Defensie. Shaheen en Coons stellen dat de inmenging in de Oekraïense Starlink-dienst 'ernstige vragen oproept over de controle die SpaceX heeft' over nationale veiligheidskwesties. Ze hekelen ook de 'ondoorzichtige besluitvorming' van het bedrijf.

Beide senatoren vragen SpaceX om te bevestigen dat het aan de eisen van de wetgevers voldoet en om vóór 30 november te reageren op vragen van toezichthouders. SpaceX heeft de berichten van president Volodymyr Zelensky over hernieuwde snelheidsbeperkingen in reacties aan de pers ontkend.  'Dit is onjuist. Er is geen verandering geweest', vertelde het bedrijf aan de Amerikaanse nieuwssite Axios.

Na de langdurige verstoring van Starshield in oktober beweerde Musk dat hij niet verantwoordelijk was voor de beslissing om de Oekraïense dienst te beperken – ondanks berichten dat Musk het plan had voorgesteld aan de Amerikaanse president Donald Trump, die Kiev onder druk zette om de aanvallen op Russische olieraffinaderijen te staken. Musk beweerde vervolgens dat Oekraïne de servicevoorwaarden van Starlink had geschonden, een bewering die Oekraïne heeft ontkend.

Na hun overweldigende overwinning bij de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen eerder in november, zijn de Democraten in het Congres van plan om in januari 2027 een onderzoek te starten naar de manier waarop het Witte Huis de oorlog in Oekraïne heeft aangepakt – en naar de betrokkenheid van Musk daarbij.

Bron: The Kyiv Independent, foto Musk: Wikipedia

EU negeert de Russische vertragingstactiek

De EU is niet van plan om de Europese veiligheid onderdeel te maken van de toekomstige vredesgesprekken over Oekraïne, zegt de Duitse bondskanselier Friedrich Merz. Europa komt daarmee niet tegemoet aan de wens van het Kremlin, die wordt gezien als vertragingstactiek. 
Europa komt aan tafel bij toekomstige vredesgesprekken over Oekraïne, bleek donderdagavond na overleg tussen de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner.

Maar wat Rusland betreft is de Europese deelname aan de gesprekken niet in beton gegoten. Het Kremlin heeft beklemtoond dat Europa kan meepraten als het daadwerkelijk wil bijdragen aan vrede. Voor Rusland betekent dat dat de zogenoemde Europese veiligheidsarchitectuur opnieuw tegen het licht moet worden gehouden. 
Met de Europese veiligheidsarchitectuur wordt het geheel van verdragen, internationale organisaties en politieke afspraken bedoeld waarmee de veiligheid wordt gewaarborgd. Ook Donald Trumps schoonzoon en gezant Jared Kushner had om gesprekken over de veiligheidsarchitectuur gevraagd.

Daar gaat Europa niet aan meewerken, hebben de EU-leiders vrijdag besloten in Dublin. Toekomstige vredesgesprekken over Oekraïne zullen alleen over Oekraïne gaan, zei Merz. "Er is geen noodzaak om over de Europese veiligheidsarchitectuur te praten, want die hebben we al." EU-buitenlandchef Kaja Kallas gaf vorige week hetzelfde signaal af. Rusland heeft nog niet gereageerd op het Europese standpunt.

Kallas steltde gisteren dat de Russische roep om onderhandelingen over de Europese veiligheidsarchitectuur een 'afleidingsmanoeuvre' is. Het Kremlin wil namelijk pas over de oorlog in Oekraïne onderhandelen als er overeenstemming over veiligheid in Europa is. De Letse premier Andris Kulbergs noemt het Russische streven een 'valstrik' voor Europa. Merz vult aan dat het Kremlin 'steeds hetzelfde spelletje speelt' van vertragen. De eisen die Rusland stelt, zouden namelijk onmogelijk te accepteren zijn.

Zo schrijven het Institute for the Study of War (ISW) en de Duitse krant Bild dat Finland uit de Navo zou moeten stappen, als het aan Rusland ligt. Daarnaast wil het Kremlin dat er geen wapens en militair personeel meer naar landen toegaan die na 1997 lid zijn geworden van de Navo. Ook zou de Navo moeten afzien van bases in lidstaten Estland, Letland en Litouwen.

Rusland is niet echt uit op vrede, maar probeert het startpunt van onderhandelingen in zijn richting te trekken, zei de Finse defensieminister Antti Häkkänen eerder op de dag. Hij noemde de vermeende Russische voorstellen 'ronduit schandalig'. Het ISW wijst erop dat de Russische president Vladimir Poetin al jarenlang het verhaal probeert te verkopen dat de uitbreiding van de Navo een van de 'grondoorzaken' van zijn invasie van Oekraïne was. De denktank stelt dat de oorlog juist is bedoeld om de Navo en het Westen uiteen te drijven.

Bron: NU.nl

vrijdag 13 november 2026

Navo raakt uit de gratie bij steeds meer Oekraïners

Vooral het vertrouwen in de Navo is flink gedaald onder de Oekraïners, zo blijkt uit een peiling van het onderzoeksbureau Rating in opdracht van de EU. Nog maar 44 procent verwacht als het er op aankomt hulp van de Navo. Een peiling twee jaar geleden gaf nog een uitkomst van 55 procent.

Het vertrouwen in de OVSE is met 38 procent nog lager. De Raad van Europa is van 53 naar 49 procent gegaan en de Europese Unie van 63 naar 59 procent. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) staat er na de EU van alle internationale organisaties nog het best op bij de Oekraïners, want 50 procent heeft daar vertrouwen in.

In eigen land vertrouwen de Oekraïners de Staatsnooddiensten (brandweer, reddingswerkers) het meest (93 procent). Niet verwonderlijk, want hier werken de mensen die te hulp schieten na elke Russische aanval op hun land. Ook in de Nationale Garde stellen de Oekraïners veel vertrouwen (83 procent), gevolgd door de staatsveiligheidsdienst SBOe (73 procent), de Grensbewaking (62 procent), de nationale ombudsman Dmytro Loebanets ((56 procent), het Centrum voor de Bestrijding van Desinformatie (55 procent) en de anti-corruptiebureaus SBI en NABU (53 procent.

De rechtspraak in Oekraïne krijgt het vertrouwen van slechts een kwart (27 procent), met het kantoor van de procureur-generaal als negatieve uitschieter: slechts 19 procent. Verder gelooft tweederde van de Oekraïners (63 procent) dat het gaat lukken om de hervormingen door te voeren die nodig zijn voor toetreding tot de Europese Unie. Het geloof in een snelle toetreding is nog maar minimaal. Slechts 6 procent meent dat dit binnen een tot twee jaar het geval kan zijn. Vier jaar geleden was dat nog 61 procent. Tegelijkertijd is de groep die verwacht dat dit nog vijf tot tien jaar gaat duren, gestegen van 4 naar 32 procent.

Bron: Interfax

Bom ontploft in auto Oekraïense journalist in Moskou

Aan de zuidkant van Moskou is een bom afgegaan bij een auto waarin de Oekraïense journalist en politicus Sergej Zavorotny zat. Hij is zwaargewond naar het ziekenhuis gebracht, melden Russische media. Zavorotny was onder meer adviseur van de voormalige Oekraïense premier Mykola Azarov. Die vluchtte in 2014 naar Rusland, tijdens de gewelddadige machtswisseling in Kyiv.

Volgens de Russische autoriteiten zit Oekraïne vermoedelijk achter de aanslag. Sinds de Russische inval in Oekraïne in 2022 zijn vaker dit soort aanslagen gepleegd, onder meer op Russische militairen en officieren. Donderdag kwam nog een Russische officier om het leven bij een bomaanslag op zijn auto in Sint-Petersburg. De Russische justitie zou een verdachte op het oog hebben. Die is volgens Russische media naar Moldavië gevlucht.

Bron: BNR Nieuwsradio, foto: Exilenova+/Telegram

donderdag 12 november 2026

Brussel vindt afknijpen Starshield 'onacceptabel'

De Europese Commissie heeft het Amerikaanse bedrijf SpaceX verzocht om de snelheidsbeperking van het satellietnetwerk Starshield onmiddellijk ongedaan te maken, aangezien dit de Oekraïense luchtafweer ernstig hindert bij het afslaan van Russische aanvallen met straalaangedreven drones. Een woordvoerder van de Europese Commissie noemt dit onacceptabel. 

President Volodymyr Zelensky maakte vanmorgen bekend dat het satellietnetwerk al enkele dagen geen hogere snelheid toestaat dan 160 kilometer per uur, terwijl de Russische drones een snelheid halen van 300 kilometer. Oekraïense regeringsfunctionarissen spreken in de Financial Times het vermoeden uit dat het 'afknijpen' van Starshield te maken heeft met de onderhandelingen van dinsdag en gisteren in Abu Dhabi. De VS zou Oekraïne er mee onder druk hebben gezet om zich toegeeflijker naar Rusland toe op te stellen.

Bron: European Pravda

Poetin tovert nieuw konijn uit de hoed: inwoners Kostjantynivka moeten 'gered'

Vladimir Poetin voelt toch wel voor een humanitaire missie zoals eind oktober voor het stadje Oleshky, maar dan voor Kostjantynivka. Dat heeft hij vanmorgen gezegd tegen de Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner die bij hem op bezoek waren in Moskou. Dat meldt het staatspersbureau RIA Novosti.

Het Russische leger beweert al sinds de zomer dat het de voormalige industriestad in de oblast Donetsk in handen heeft, maar Oekraïne ontkent dit. President Volodymyr Zelensky stelde op 4 juli Poetin zelfs voor om elkaar te ontmoeten in Kostjantynivka, zodat de Russische president met eigen ogen kon zien dat het Oekraïense leger daar nog steeds de baas is. 

Oekraïne wil graag een tweede wapenstilstand en evacuatie van achtergebleven inwoners van Oleshky, maar daar voelt Rusland niets voor. Nu dus wel voor Kostjantynivka. Geen fijne plek meer om te wonen dichtbij de frontlijn, maar de inwoners kunnen gewoon weg als ze geëvacueerd willen worden. Een reddingsoperatie á la Oleshky is dus niet nodig.

Poetin beweerde vanochtend te weten dat er tussen de 400 en 500 burgers in Kostjantynivka zijn. Hij wil een wapenstilstand van vijf dagen om landmijnen te kunnen verwijderen. De organisatie van de 'missie' moet in handen komen van de ombudsmannen van Rusland en Oekraïne, zoals ze dat ook deden voor de inwoners van Oleshky. 'Als de Oekraïners deze stad onder controle hebben, zoals zij beweren, laten zij dan voor de veiligheid zorgen', zou Poetin hebben gezegd.

Zelensky's perswoordvoerder Dmytro Lytvyn reageerde voorzichtig op het voorstel van Poetin. 'Aangezien de Russen in Oleshky militair materieel en verse troepen  aanvoerden onder de dekmantel van een humanitaire operatie is het duidelijk wat ze met Kostjantynivka van plan zijn. Maar we wachten de details af.' 

Bron: Oekrajinska Pravda

Opnieuw problemen met Starshield-snelheid

Oekraïense militairen hebben opnieuw last van 'aanzienlijke' snelheidsbeperkingen op het Amerikaanse satellietnetwerk Starshield, waarvan ze sterk afhankelijk zijn. Dat meldt president Volodymyr Zelensky vanochtend. Volgens hem houden de 'systematische' beperkingen al dagen aan. Starlink, het bedrijf van Elon Musk waar Starshield onder valt, schroefde de netwerksnelheid voor Oekraïne al eerder terug. Dat hinderde volgens Oekraïne de luchtverdediging en militairen aan het front ernstig.

Ook nu zou opnieuw een snelheidslimiet van 161 kilometer per uur gelden. Of Starlink deze beperking bewust heeft ingesteld, is niet bekend. Zelensky zegt dat hij samen met de VS probeert te achterhalen wat de oorzaak van de beperkingen is.

Apparaten die sneller bewegen dan de beperking, kunnen hun internetverbinding verliezen. De maatregel kan bovendien verschillende Oekraïense militaire operaties verstoren. Oekraïne is voor zijn oorlogsvoering sterk afhankelijk van het satellietnetwerk; het stelt commandanten in staat om verkenning en artillerie in realtime op elkaar af te stemmen.
Om Oekraïne te verdedigen tegen Russische Shahed-drones, worden onderscheppingsdrones ingezet die snelheden tot 300 kilometer per uur kunnen bereiken. De snelheidsbeperking maakt de Oekraïense luchtverdediging daardoor nagenoeg vleugellam. Volgens Zelensky hebben door de beperking inmiddels al enkele Russische aanvallen doel getroffen.
Bron: BNR Nieuwsradio