Coalitiegenoten vergaderen maandag in Oekraïne

De Coalitie van Bereidwilligen vergadert maandag in Oekraïne. Een bijzonder moment, niet alleen omdat het de eerste keer is dat afgevaardigden van 37 landen daarvoor naar Oekraïne komen, maar ook omdat de vergadering plaatsvindt op de Oekraïense Onafhankelijkheidsdag. Het is nog niet bekend waar het overleg plaats heeft, uiteraard vanwege veiligheidsoverwegingen.

De bijeenkomst wordt voorgezeten door Andy Burnham, de kersverse Britse premier, samen met de Franse president Emmanuel Macron en de Duitse bondskanselier Friedrich Merz. De NAVO praat via een videoverbinding mee in de persoon van Radmila Shekerinska, de plaatsvervangend secretaris-generaal.

De coalitiegenoten praten over verdere steun aan Oekraïne, waar de Russische aanvallen met ballistische raketten steeds meer slachtoffers eisen door een tekort aan Patriot-luchtverdedigingsraketten. Oekraïense militairen liepen op 14 juli samen met militairen van andere coalitiegenoten mee in de parade op de Champs Elysée in Parijs. Halverwege vorige maand kondigde de Poolse premier Donald Tusk een oefening van het Poolse leger met Franse en Britse troepen, bedoeld om ze voor te bereiden op een eventuele inzet in Oekraïne na de oorlog.

Bron: Oekrajinska Pravda

'Zolang we in Europa geen au roepen, gaat Rusland door'

De voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, waarschuwt voor aanhoudende acties vanuit Rusland. Gisteren werd op de Zwarte Zee voor de kust van Roemenië een zeedrone uitgeschakeld, afgelopen nacht is een drone neergekomen op de grens tussen Oekraïne en Moldavië. Het is een kwestie van tijd voordat het echt een keer misgaat, zegt defensiespecialist Patrick Bolder (HCSS).

De voorbeelden uit Roemenië en Moldavië passen in een al langer lopende trend van zogenaamde hybride oorlogsvoering, zegt Bolder. 'De lijst is bijna oneindig', zegt hij. 'Het gaat een keer mis, daar kun je vergif op innemen.' Incidenten op de luchthaven van Leipzig waarbij een met explosieven gevulde drone gevaarlijk bij een Oekraïens vrachtvliegtuig kwam, en de aanhoudende bombardementen van het Russische leger zelf op de Oekraïense stad Odesa passen in datzelfde beeld. 

Intussen wordt niet meer alleen extra versterking naar de oostflank van de EU gestuurd. Inmiddels versterkt de Navo ook het luchtruim rond IJsland. En ondanks dat de Duitse minister van Binnenlandse zaken, Alexander Dobrindt (CSU), zegt dat zijn land inmiddels dagelijks doelwit is van spionage, sabotage, cyberaanvallen en geheime operaties, vindt Bolder de reactie op die hybride oorlogsvoering te tam. 'Waar ligt dan echt de pijn? Zolang wij geen au roepen, gaat Rusland door.'

Wat deze hybride oorlogsvoering moeilijk maakt, is dat er moeilijk de vinger achter te krijgen is. 'Je moet kunnen aantonen wie daarachter zit', benadrukt de defensiespecialist. Een team bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies heeft hier onderzoek naar gedaan. De aanpak draait om deny, disrupt, degrade en deter. Oftewel: voorkomen dat Rusland Europese steun aan Oekraïne ondermijnt, het verstoren van Russische netwerken en operaties in Europa, het verzwakken van de middelen voor sabotage en hybride aanvallen, en afschrikken door duidelijk te maken dat vijandige acties tegen Europa zware consequenties hebben.

'Communiceer duidelijk welke middelen je gereed hebt staan om iets te doen', zegt Bolder. Maar, daar is geen sprake van. 'Ik hoor nu helemaal niks vanuit de EU of de Navo op dit gebied.' Door de tegenstander in het ongewisse te laten, krijgt hij de mogelijkheid om zelf die grenzen op te zoeken. 'Daar zit het gevaar', zegt Bolder. 'We denken dat het allemaal niet zo erg is want er is niemand doodgegaan. Maar er gaat een keer wel iemand dood, endan moet je klaarstaan.'

Dat er ondanks de vele incidenten nog niets is gebeurd, biedt ook valse hoop. 'We hebben te weinig middelen die zijn opgewassen tegen een grootschalige Russische droneaanval op het Navo-luchtruim, op een gegeven moment kunnen we ze niet meer tegenhouden', zegt hij. 'Die innovatiecyclus moet veel sneller', benadrukt hij – doelend op de gigantische kosten voor het inzetten van een F-35-gevechtsvliegtuig voor het neerhalen van drones. 'Dat kost ons te veel geld.'

Bron: BNR Nieuwsradio, foto drone in Litouwen: Baltic Sentinel

Zelensky wees plan af voor aanval op luchthavens Moskou met AI-drones

President Volodymyr Zelensky kreeg volgens The Atlantic begin dit jaar een plan voorgelegd om de luchthavens van Moskou te bombarderen met behulp van door AI aangestuurde drones. Zelensky zou volgens bronnen van The Atlantic het plan hebben afgewezen omdat hij vreesde dat per ongeluk een passagiersvliegtuig uit de lucht geschoten zou worden of dat burgers in de nabijheid van de luchthavens gedood konden worden.

Het plan was uiterst gewaagd. Er werd uitgegaan van zwermen drones, aangestuurd door kunstmatige intelligentie die zonder menselijke tussenkomst zelf op zoek zouden gaan naar hun doel om dat vervolgens aan te vallen. Een niet eerder vertoonde aanval. In meerdere landen zijn wel tests gedaan, maar niet in praktijk gebracht. Het zou ook veel discussie opleveren of een dergelijke aanval schending van de mensenrechten inhoudt.

President Zelensky gaf ook toestemming om nog enige tijd door te gaan met het voorbereiden van een aanval met door AI aangestuurde drones, al was het maar om druk uit te oefenen op Rusland om de oorlog te beëindigen. In het voorjaar waren die voorbereidingen zo ver gevorderd dat het project een naam kreeg: M&M's.

The Atlantic schrijft dat ex-minister van Defensie Mychajlo Fedorov een sleutelrol speelde bij het project. Hij was betrokken bij het samenstelling van het ontwikkelteam dat op kunstmatige intelligentie gebaseerde geleidingssystemen moest ontwikkelen en hij ging op zoek naar geld voor de productie van grote aantallen autonome drones. 

Inmiddels zou het project M&M's zijn stopgezet. Een woordvoerder van het kantoor van president Zelensky ontkent dat het project heeft bestaan en The Atlantic kon geen officiële bevestiging krijgen dat er ooit een plan is geweest om de luchthavens van Moskou te bombarderen.

Bron: Oekrajinska Pravda

Vijftien doden bij zware luchtaanvallen op Kyiv

Bij Russische luchtaanvallen op de Oekraïense hoofdstad Kyiv zijn de afgelopen nacht zeker vijftien mensen gedood en tientallen gewond geraakt. Dat melden de Oekraïense autoriteiten na een nacht vol inslagen verspreid over de stad. Rusland gebruikte onder meer ballistische raketten en drones om de stad te raken.

The Kyiv Independent schrijft dat net na middernacht en aan het begin van de ochtend series explosies te horen waren en er een rookgeur hangt in de stad. Door de inslagen trilden huizen op hun grondvesten en gingen autoalarmen af. Het luchtalarm bleef tot in de vroege ochtend van kracht.

Neervallende munitie heeft branden veroorzaakt bij meerdere woongebouwen in de stad. Van de bovenste twee verdiepingen van een flat van negenhoog in een centraal stadsdeel is weinig meer over. Ook een kinderziekenhuis raakte beschadigd, zegt burgemeester Vitaly Klitsjko. Daar zijn ruiten stuk en op het terrein staan auto's in brand. Ook de oostelijke voorstad Brovary is geraakt. Daarbij is zeker één persoon gedood.

Het Russische ministerie van Defensie claimt afgelopen nacht militaire doelwitten in en rond Kyiv te hebben bestookt. Daarbij zouden onder meer faciliteiten voor de productie van drone-onderdelen, een militair depot en een logistiek knooppunt zijn geraakt. Oekraïne heeft nog niet op die bewering gereageerd.

Burgemeester Klitsjko heeft voor morgen een dag van rouw afgekondigd voor de stad Kyiv. Vlaggen op gemeentelijke gebouwen zullen halfstok hangen. ‘Alle vormen van vermaak zijn op 21 augustus in Kyiv verboden’, schrijft hij op Telegram.

Rusland speelt de laatste weken in op het Oekraïense tekort aan munitie om ballistische raketten af te slaan. Die raketten zijn door hun snelheid moeilijk te onderscheppen. Ze troffen de laatste dagen vaker doel in Kyiv, zoals in de nacht van zaterdag op zondag. Onder meer de beroemde boekenmarkt bij het Potsjaina-metrostation ging toen in vlammen op.

Bronnen: NOS en The Kyiv Independent, foto: Nooddiensten

Russen zoeken weer massaal naar jerrycans

De brandstoftekorten lopen weer op in Rusland en dat brengt de Russen ertoe om massaal op zoek te gaan naar jerrycans om zoveel mogelijk benzine in te slaan als ze maar kunnen krijgen. Afgelopen week werd bij webshop Wildberries meer dan 450.000 maal gezocht op 'jerrycan' en 139.000 maal op 'benzineblik'. Dat is 71 procent meer dan begin augustus. 

De brandstoftekorten worden veroorzaakt door een nieuwe reeks Oekraïense aanvallen op olieraffinaderijen eind juli en begin augustus. Automobilisten hebben in tenminste tien Russische oblasten te maken met beperkte hoeveelheden die ze mogen tanken. 

Met ingang van vandaag is dat ook het geval in Moskou. Bij de tankstations van Rosneft geldt 30 liter per auto, Tatneft hanteert 50 liter en Gazprom Neft zit tussen 40 en 60 liter, afhankelijk van het type tankstation. Het persagentschap Reuters meldt dat er lange rijen staan bij sommige tankstations in en rond de Russische hoofdstad. 

Intussen blijft president Vladimir Poetin de door Oekraïne aangerichte schade bagatelliseren. Hij erkent weliswaar dat de economie er onder te lijden heef, maar 'de gevolgen blijven binnen de perken', zei hij vandaag in een toespraak voor de Raad voor Strategische Ontwikkeling en Nationale Projecten.

Bron: Oekrajinska Pravda

Parlement stemt in met Chmara als minister

Het Oekraïense parlement heeft vanmiddag de benoeming goedgekeurd van Yevhenii Chmara als minister van Defensie, zoals gisteren voorgesteld door president Volodymyr Zelensky. Chmara was al waarnemend minister na het ontslag van  Mychajlo Fedorov halverwege vorige maand. 

Omdat alleen een burger minister kan worden heeft Chmara inmiddels ontslag genomen. Hij was eerder waarnemend hoofd van de staatsveiligheidsdienst SBOe. De minister beloofde de parlementsleden 'dat er meer Oekraïense wapens komen, en dat ze nauwkeuriger zullen zijn'.

De mensen die in de afgelopen weken demonstreerden voor de terugkeer van Fedorov als minister wachtten vanmiddag buiten het parlementsgebouw op de stemming. Ze riepen 'schande!' en sloegen op trommels. Nadat de parlementsleden hadden ingestemd met Chmara's benoeming werd het protest beëindigd. Maar niet nadat werd opgeroepen om elke woensdag om zeven uur 's avonds bijeen te komen om het protest voort te zetten.

Bron: Oekrajinska Pravda

Fedorov daagt Zelensky uit tot verkiezingen

De onlangs ontslagen Oekraïense minister van Defensie Mychajlo Fedorov heeft opgeroepen tot verkiezingen nu de oorlog met Rusland voortduurt. Volgens Fedorov verkeert Oekraïne in een bestuurlijke crisis. 'We moeten een wettelijk, veilig en realistisch mechanisme vinden dat Oekraïne in staat stelt een volledig democratisch proces te herstellen, ook tijdens een langdurige oorlog', zei Fedorov gisteravond in een videoboodschap op YouTube.

Verkiezingen zijn momenteel niet toegestaan in Oekraïne. De Oekraïense wet verbiedt verkiezingen zolang de staat van beleg van kracht is. Die werd ingesteld op 24 februari 2022, de dag waarop Rusland de grootschalige invasie van Oekraïne
begon. 

Volgens Fedorov is sprake van een 'systeemcrisis' in het bestuur van Oekraïne. Het huidige systeem zou volgens hem vooral gericht zijn op zelfbehoud en het tegengaan van verandering. Ook spreekt hij in zijn videoboodschap over corruptie binnen de overheid. Die is volgens hem niet alleen een financieel probleem, maar raakt ook rechtstreeks aan het vermogen van Oekraïne om de oorlog te voeren. 'Elke hryvnia die voor defensie is bedoeld, moet voor defensie worden gebruikt.'

Fedorov was tot zijn ontslag een van de trouwste en langstzittende leden in het kabinet van Zelensky. Hij werd in Oekraïne gezien als een moderne en ambitieuze hervormer. Voordat hij in januari van dit jaar minister van Defensie werd, was hij minister van Digitale Transformatie. In die functie was hij de drijvende kracht achter een digitale overheidsapp waarmee Oekraïners allerlei overheidszaken kunnen regelen.

Bron: NOS