SBOe-chef Vasyl Maljoek ruimt toch het veld

Luitenant-generaal Vasyl Maljoek heeft op verzoek van president Volodymyr Zelensky ontslag genomen als hoofd van de staatsveiligheidsdienst SBOe. Hij wordt opgevolgd door Yevhen Chmara die sinds 2011 als commando deel uitmaakte van de Alfa-eenheid van de SBOe, waarvan hij in april 2023 de leiding kreeg. Chmara werd onderscheiden met de Orde van Danylo Halytskyi vanwege moedig optreden als commando. 

President Zelensky zei zaterdagavond nog dat hij niet van plan was om Maljoek aan de kant te zetten. Hij zei dit in een reactie op de oproep van vier legercommandanten en de analistengroep DeepState om Maljoek zijn post te laten behouden. Maljoek weigerde in eerste instantie op te stappen. Hij blijft wel actief binnen de SBOe.

Bron: Ukrinform, foto Zelensky en Maljoek: Kyiv Post

Maar een op tien Oekraïners wil nu al verkiezingen

Slechts een op de tien Oekraïners vindt dat er ook best verkiezingen gehouden kunnen worden zonder dat een (tijdelijke) wapenstilstand van kracht is, zo blijkt uit een peiling van het onderzoeksbureau KIIS. Een op de vier vindt dat verkiezingen mogelijk moeten zijn als een staakt-het-vuren wordt afgekondigd en Oekraïne veiligheidsgaranties krijgt dat een schending van het bestand niet wordt getolereerd. 

In maart vond 9 procent dit een acceptabele oplossing, maar inmiddels is dat 23 procent. De meeste Oekraïners vinden evenwel dat er eerst een ondertekend vredesakkoord moet zijn en de oorlog definitief voorbij is voordat er met goed fatsoen verkiezingen mogelijk zijn. Wel is een lichte daling zichtbaar: in september was 63 procent deze mening toegedaan, inmiddels is dat 59 procent.

De peiling van KIIS toont ook aan dat de Oekraïners die vertrouwen hebben in president Volodymyr Zelensky vrijwel allemaal vinden dat de oorlog eerst voorbij moet zijn. Slechts 4 procent wil nu al verkiezingen. Dat ligt iets anders bij de mensen die de president niet vertrouwen. Van de mensen die gemengde gevoelens hebben ten aanzien van Zelensky vindt 11 procent dat er zo snel mogelijk verkiezingen nodig zijn. Van de mensen die absoluut niets van hem moeten hebben is dat het dubbele, 22 procent.

Bron: Oekrajinska Pravda

Twee doden bij luchtaanvallen op en rond Kyiv

Bij Russische luchtaanvallen op en rond de Oekraïense hoofdstad Kyiv zijn vannacht twee doden en meerdere gewonden gevallen. Dat meldt de Oekraïense noodhulpdienst op Telegram. Onder meer een privékliniek was doelwit. Volgens The Kyiv Independent waren op het moment van de aanval zeventig mensen aanwezig.

Door de luchtaanval brak brand uit in het gebouw en moesten mensen worden geëvacueerd. Minstens één vrouw raakte gewond. Nadat de brand was geblust, vonden de hulpdiensten een lichaam. Alle patiënten zijn verplaatst naar andere faciliteiten.

Rusland voerde vannacht ook aanvallen uit op steden en dorpen in de regio van Kyiv, waarbij huizen en infrastructuur zijn beschadigd en een burger is gedood in het Fastiv-district, net ten zuidwesten van de hoofdstad. Dat schreef gouverneur Mykola Kalasjnyk op Telegram. Een deel van de regio kwam door de luchtaanvallen zonder stroom te zitten. Ook in de steden Tsjernihiv en Zaporizja waren vannacht explosies te horen. Rusland heeft nog niet gereageerd op de aanvallen.

Bron: NOS, foto: Nooddiensten/Telegram

Aantal vrouwelijke legerofficieren groeit snel

Het aantal vrouwen met een officiersrang in het Oekraïense leger is de afgelopen twee jaar aanzienlijk toegenomen. Drie jaar geleden ging het nog om 4 procent, nu is dat 21 procent.  In een interview met radiozender Hromadske zegt genderadviseur van de generale staf Oksana Hryhorieva dat er nog steeds problemen zijn met de carrièreontwikkeling van vrouwen in de strijdkrachten. 

Zo zijn er geen vrouwelijke generaals die gevechtseenheden aanvoeren. 'Omdat ze hun tactische, operationele en strategische opleidingsniveaus nog niet hebben doorlopen. Ze hebben nog geen brigades aangevoerd', merkt Hryhorieva op. Er zijn echter wel vier vrouwelijke generaals in de medische dienst.

Hryhorieva zegt dat vooral sinds het begin van de Russische invasie in februari 2022 veel vrouwen dienst hebben genomen. Momenteel zijn er vrouwen actief als pelotoncommandant, terwijl anderen worden opgeleid tot bataljonscommandant in hun gevechtseenheden. Er dienen nu 70.000 vrouwen in het Oekraïense leger. Tussen de 5.000 en 5.500 vrouwen vechten mee aan de frontlijn.

Bron: Oekrajinska Pravda

Wapenstilstand absolute voorwaarde verkiezingen

Parlementsvoorzitter Roeslan Stefantsjoek en fractievoorzitter Davyd Arachamiia van Zelensky's partij Dienaar van het Volk zeggen dat presidentsverkiezingen en een referendum over een vredesakkoord alleen mogelijk zijn tijdens een wapenstilstand. Ook zijn betrouwbare veiligheidsgaranties van de bondgenoten een voorwaarde. 

Stefantsjoek en Arachamiia legden dit gisteravond uit aan de veiligheidsadviseurs van een aantal bondgenoten. Die toonden alle begrip, zeggen beiden. Over wijzigingen in de grondwet - die verkiezingen in oorlogstijd en het opgeven van grondgebied verbiedt - kan onder de huidige omstandigheden niet met een referendum worden beslist. 

Rusland weigert te stoppen met aanvallen als de Oekraïners gaan stemmen over een vredesakkoord. Maar volgens Arachamiia moet er eerst een vredesakkoord zijn waarover een referendum mogelijk is. Hij legt uit wat het plan is dat eind februari gereed moet zijn:

'Als er eenmaal een voorlopig akkoord ligt van de VS, Rusland, Oekraïne en Europese landen, dan wordt dit document online gepubliceerd en kan het gedurende 60 dagen worden besproken door journalisten, deskundigen, publieke organisaties en politici. Dan, op een nader te bepalen dag X, kan er gestemd worden. Ze krijgen dan twee stembiljetten overhandigd. De ene voor de presidentsverkiezing, de tweede voor het referendum met de vraag of je ja of nee zegt het vredesakkoord. Vervolgens worden de stemmen geteld. En is een wapenstilstand noodzakelijk.'

'Waarom we de presidentsverkiezingen en referendum tegelijkertijd willen houden? We hebben nog maar een keer eerder een referendum gehouden, in 1991. We hebben dus geen ervaring met het organiseren van een nationaal referendum. De wet schrijft voor dat tenminste 50 procent van de kiezers moet gaan stemmen. Voor de oorlog hadden we 36 miljoen kiezers geregistreerd. Dat houdt in dat 18 miljoen mensen moeten gaan stemmen. Dat is voor nu onhaalbaar.'

'De presidentsverkiezingen zijn ons belangrijkste kiesmoment. Doorgaans gaan dan meer dan 10 miljoen Oekraïners stemmen. Door die verkiezingen te combineren met het referendum hopen we dat zoveel mogelijk mensen mee gaann doen aan het referendum, zowel in Oekraïne als daarbuiten. Dan krijgen we een representatief resultaat dat deel uitmaakt van het vredesplan.'

Arachamiia zegt dat van de parlementaire werkgroep die verkiezingen in oorlogstijd voorbereidt 'niemand een goed antwoord heeft gegeven op de vraag waarom online stemmen niet mogelijk is'. 'Om maar een voorbeeld te geven: we hebben naar schatting 6,5 miljoen binnenlandse vluchtelingen. Daarvan kennen we ongeveer 1 miljoen omdat ze geld van de overheid ontvangen. Maar waar zijn die andere 5 miljoen, waar wonen ze, welk stembureau zullen ze naartoe gaan? Daarom zouden we ze de mogelijkheid moeten bieden om zich online te registreren, waarna ze kunnen stemmen bij het stembureau bij ze in de buurt. Toch is er argwaan tegen deze handelwijze.' 

Bron: Oekrajinska Pravda

Legerchef Syrskyi blijft nog, maar voor hoe lang?

President Volodymyr Zelensky zegt niet van plan te zijn om opperbevelhebber Oleksandr Syrskyi te ontslaan. Althans, voorlopig niet. Anders dan zijn voorganger Valery Zaloezjnyi is Syrskyi niet populair bij de Oekraïners. De 60-jarige Syrskyi is nog uit de oude Sovjet-school en hem wordt verweten dat hij te hiërarchisch leiding geeft aan het leger. 

Maar wat niet is, kan nog komen. Zelensky is bezig met een herschikking van topfuncties. Na het gedwongen vertrek van Andryi Yermak als zijn stafchef was de benoemingen van de vandaag 40 jaar geworden Kyrylo Boedanov als opvolger van Yermak, Mychailo Fedorov als minister van Defensie en Denys Smyhal als minister van Energie en eerste vicepremier komen er meer verschuivingen aan.

De president kondigde gisteravond na overleg met zijn veiligheidsadviseurs aan dat het ministerie van Defensie ook de zeggenschap krijgt over de wapenproductie, met het staatsbedrijf Ukroboronprom als belangrijkste leverancier. Ook bij de veiligheidsdiensten en de diplomatieke dienst staan veranderingen op stapel. 'Maar we doen het stap voor stap, niet overhaast.' 

Ook het vertrek van Vasyl Maljoek als hoofd van de buitenlandse veiligheidsdienst FIS is nog niet van de baan. Vier legercommandanten en de analisten van DeepState uitten gisteren kritiek op zo'n stap. Zelensky zei er gisteravond over dat hij iedereen respecteert, 'maar ik ga noodzakelijke veranderingen niet uit de weg'.

Bron: Oekrajinska Pravda

Fedorov krijgt Defensie, Shmyhal naar Energie

Mychailo Fedorov wordt minister van Defensie. Dat heeft president Volodymyr Zelensky gisteravond bekend gemaakt. Fedorov is nu al minister, maar dan van Digitale Transformatie. In die rol is hij betrokken bij de Drone Line, de Oekraïense strategie om zoveel mogelijk effectieve drones te ontwikkelen en vervolgens in te zetten tegen de Russen. 

Ook heeft de 34-jarige Fedorov sinds zijn aantreden in 2019 als minister van Digitale Ontwikkeling al veel goeds verricht waar het gaat om het digitaliseren van overheidsdiensten en processen.

De huidige minister van Defensie is Denis Shmyhal. De voormalige premier heeft van Zelensky de post van minister van Energie aangeboden gekregen. Hij wordt ook vicepremier onder zijn opvolgster Joelia Svyrydenko. 

Over de mogelijke benoeming van Vasyl Maljoek als hoofd van de buitenlandse inlichtingendienst FIS is onrust ontstaan. Maljoek is nu nog hoofd van de staatsveiligheidsdienst SSU. Vijf militaire commandanten en de analisten van DeepState laten op sociale media weten dat ze willen dat Maljoek bij de SSU blijft. Het huidige hoofd van de FIS Oleh Ivashtsjenko wordt de opvolger van Kyrylo Boedanov die de militaire inlichtingendienst DIU verlaat om stafchef van president Volodymyr Zelensky te worden.

Zelensky kondigde gisteravond ook aan dat hij de gouverneurs van de oblasten Vinnytsja, Dnipropetrovsk, Poltava, Ternopil en Tsjernivtsi gaat vervangen. 

Bron: Oekrajinska Pravda, foto Fedorov: RBC-Ukraine