Polen en Letland sluiten deels hun luchtruim

Polen heeft beperkingen ingesteld voor het luchtverkeer langs zijn oostelijke grenzen met Wit-Rusland en Oekraïne, zo meldde het operationele commando van de strijdkrachten vandaag, temidden van toenemende spanningen een dag na meerdere drone-inbreuken op het luchtruim van het NAVO-lid.

Polen heeft gistermorgen vroeg in zijn luchtruim verdachte Russische drones neergeschoten met de steun van vliegtuigen van zijn NAVO-bondgenoten. Dit is de eerste keer dat een lid van het westerse militaire bondgenootschap schoten heeft gelost tijdens de oorlog van Rusland in Oekraïne.

'Op verzoek van het operationele commando van de strijdkrachten zullen in het oostelijke deel van Polen luchtverkeersbeperkingen worden ingevoerd in de vorm van de beperkte zone EP R129', aldus het Poolse agentschap voor de luchtverkeersleiding in een verklaring die gisteravond laat werd gepubliceerd.

Na Polen sluit ook Letland deels zijn luchtruim langs de grens met Rusland en Belarus. De maatregelen duren minstens een week, zegt premier Evika Silina in een videoverklaring op X. Meerdere NAVO-landen in het oosten denken over soortgelijke maatregelen om het vliegverkeer te beschermen en het neerhalen van eventuele indringers te vergemakkelijken.

De sluiting is volgens Silina onderdeel van de militaire oefening waaraan Letland en enkele NAVO-bondgenoten donderdag zijn begonnen. Deze oefening is een antwoord op een periodieke oefening van Rusland en Belarus. Zapad-25 (West-25) is wel fors afgeschaald doordat Rusland de handen vol heeft aan de oorlog in Oekraïne, maar boezemt Oost-Europese NAVO-landen toch veel angst in. Het hoofdprogramma van Zapad-25 begint morgen.

BNR Nieuwsradio

Kritiek Zelensky op zwakke reactie op aanval Polen

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft in zijn dagelijkse videoboodschap kritiek geuit op de in zijn ogen lauwe reacties op de Russische aanval van afgelopen nacht met waarschijnlijk 19 Shahed-drones op Polen. 'Het wemelt van de verklaringen van wereldleiders waarin de Russische aanval wordt veroordeeld, maar tot dusver ontbreekt het aan daden.'

Volgens Zelensky zoekt Rusland de grenzen op van wat mogelijk is en hoe daar door de NAVO op wordt gereageerd. De gezamenlijke militaire oefening Zapad-2025 (West-2025) van Rusland en Wit-Rusland is begonnen en mogelijk is de aanval met drones op Polen daar onderdeel van. 

'Oekraïne heeft Polen assistentie aangeboden, want niemand kan nog weten wat het te wachten staat. Wellicht komen er straks honderden drones op ze af. Dat kan Polen niet alleen af, daarvoor moet Europa de krachten bundelen. Wij willen helpen met technologie, trainingen en militaire inlichtingen.'

'Oekraïne stelt voor om het luchtruim te verdedigen door een gecoördineerd, doordacht optreden. We hebben onze bondgenoten al uitgelegd hoe dat moet gebeuren. Het doel is duidelijk: we moeten er samen voor zorgen dat de oorlog zich niet verder uitbreidt en dat Rusland wordt afgehouden van nieuwe escalaties.'

Bron: Oekrajinska Pravda, foto: website president UA

Duitsland bezig met levering van twee Patriots

Duitsland levert twee Patriot PAC-3 luchtverdedigingssystemen aan Oekraïne. Volgens minister van Defensie Boris Pistorius zijn de eerste lanceerinrichtingen inmiddels al geleverd. Hij zei dit vanmiddag aan het begin van het Ramstein-overleg in Londen. Noorwegen betaalt voor de helft mee aan de Patriots. Pistorius maakte ook bekend dat Duitsland 300 miljoen euro uittrekt voor het aankopen van drones voor Oekraïne.

De Oekraïense minister van Defensie Denis Sjmihal uitte zijn dankbaarheid voor de twee Patriots die Duitsland levert, maar zijn verlanglijstje omvat nog eens tien Patriots omdat Rusland met het oog op de komende winter nieuwe aanvallen op de energievoorziening plant. Ook zijn volgens Sjmihal raketten nodig voor de Patriots die Oekraïne al heeft en voor de systemen SAMP/AT, NASAMS, IRIS-T en Hawk.

Bron: Oekrajinska Pravda

Iskander-raket bevat 30 Westerse componenten

De Iskander-raket die zondagmorgen insloeg bij het regeringsgebouw in Kyiv bevatte meer dan 30 onderdelen van niet-Russische makelij, met name Westerse technologie. Dat blijkt na onderzoek van de restanten van het projectiel. Er bleef relatief veel van over, aangezien de raket na de inslag niet explodeerde. Wel ontstond er brand op de bovenste drie etages, onder meer de ruimte waar het Oekraïense kabinet wekelijks bijeen komt.

Van de ballistische raket blijken 35 onderdelen afkomstig uit met name de Verenigde Staten, maar ook uit Japan, het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland. Er zaten 57 in Rusland gemaakte onderdelen in en 5 uit Wit-Rusland. De Amerikaanse bijdragen aan deze Iskander zijn afkomstig van Texas Instruments, Analog Devices en Altera. Verder het Britse College Electronics, het Japanse Fujitsu en het Zwitserse bedrijf Traco Power.

'Er zitten nu wel minder onderdelen in uit de VS en Europa, en juist meer uit Rusland en Wit-Rusland', aldus Vladislav Vlasjoek, die door president Volodymyr Zelensky is aangesteld om de naleving van Westerse sancties in de gaten te houden. Er zijn wel sancties op het leveren van onderdelen die Rusland kan gebruiken voor het maken van wapens, maar die worden door Rusland steeds vaker omzeild. 

Bron: The Kyiv Independent, foto brand regeringsgebouw: Staatsnooddienst

Dreigend tekort aan opvangplekken Oekraïners

Gemeenten worstelen met de opvang van Oekraïners, nu de oorlog blijft voortduren. Dat blijkt uit een rondgang van BNR langs de twintig grootste gemeenten. De meerderheid stelt dat het aantal opvangplekken voor Oekraïense vluchtelingen onder druk staat en pleit voor extra steun van de landelijke overheid.  

In bijna alle ondervraagde gemeenten zitten de huidige opvangcentra vol óf bijna vol. 'En dat terwijl er nog steeds circa 300 nieuwe Oekraïense vluchtelingen per week naar Nederland blijven komen', zo laat een woordvoerder van Zaanstad weten. 

Niet alleen in de vier grote steden, Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht, staan opvangplekken onder druk, maar ook in Eindhoven, Leiden, Amersfoort, Zaanstad, Tilburg, Enschede, Apeldoorn en Arnhem. Bij deze gemeenten is het de vraag of het huidige aantal plekken in stand kan worden gehouden, of dat er voldoende opgeschaald kan worden. 'We kunnen geen opvang bieden aan nieuwe ontheemden die in Nederland aankomen', stelt bijvoorbeeld een woordvoerder van de gemeente Eindhoven.

Niet overal is de nood hoog: de gemeenten Groningen, Zwolle, Nijmegen, Den Bosch, Breda, Almere, Haarlem en Haarlemmermeer hebben vooralsnog minder moeite met het behouden van voldoende opvangplekken. 

Momenteel verblijven er ruim 127.000 Oekraïners in Nederland, zo blijkt uit cijfers van het CBS. Oekraïense vluchtelingen hebben in Nederland recht op opvang, zorg en onderwijs. Dit is geregeld via de Richtlijn Tijdelijke Bescherming. Die is verlengd tot 4 maart 2027, maar de gemeenten willen langer zekerheid, liefst tot 2030.

Bron: BNR Nieuwsradio

'Rusland indoctrineert kinderen in bezet gebied'

Oekraïne zegt het al geruime tijd, maar het wordt nu ook door de Britse militaire inlichtingendiensten bevestigd dat Rusland kinderen in de bezette gebieden bestookt met pro-Russische en anti-Oekraïense propaganda. De jeugdorganisaties Joenarmia en Beweging van de Eersten brengen Oekraïense kinderen militaire vaardigheden bij en doen aan wat zij 'politieke educatie' noemen. 

Joenarmia wordt aangestuurd door het Russische ministerie van Defensie, de Beweging van de Eersten door het Kremlin. Deze organisaties beweren dat zij terrorisme tegengaan met hun activiteiten. De Britse inlichtingendiensten wijzen in dit verband op een handleiding uit 2022 van het Russische ministerie van Onderwijs waarin zelfs het roepen of schrijven van 'Glorie aan Oekraïne!' al als een terroristische daad wordt weggezet.

Ook worden kinderen uit de bezette gebieden voor enige tijd naar Russische universiteiten gestuurd voor 'patriottische educatie'. 'Daarmee wordt de kinderen een anti-Oekraïense houding aangeleerd in combinatie met het verheerlijken van de prestaties van het Russische leger. Vanaf 2022 hebben zo'n 50.000 Oekraïense kinderen deze sessies ondergaan aan in totaal 116 Russische universiteiten.'

De Britse militaire inlichtingendiensten zeiden eerder al dat Rusland jonge Oekraïners het leger in stuurt zodra ze 18 jaar zijn geworden. Veel van deze jongeren zijn als kind al ontvoerd naar Rusland vanuit de bezette gebieden.

Bron: Oekrajinska Pravda

Zeker 24 doden bij luchtaanval op Yarova

Tenminste 24 mensen zijn rond het middaguur om het leven gekomen bij een Russische luchtaanval op het dorp Yarova. Ook raakten 20 mensen gewond. Het zou gaan om ouderen die stonden te wachten om hun maandelijkse pensioen in ontvangst te nemen en om een medewerkster van Oekrposjta, aldus gouverneur Vadym Filasjkin van de oblast Donetsk. 

'Puur terrorisme', kwalificeert Filasjkin de aanval met een zgn. zweefbom. Ook president Volodymyr Zelensky reageerde meteen. 'Dit mag niet ongestraft blijven. Hij riep op tot 'krachtige maatregelen' om Rusland te laten stoppen met oorlogvoeren. 

Volgens algemeen directeur Ihor Smiljansky van Oekrposjta gebeurt het geregeld dat medewerkers van het nationale postbedrijf onder vuur worden genomen. Hij meent dan ook dat dit een doelbewuste actie is geweest. 'Iemand moet de coördinaten hebben doorgegeven aan de Russen.'

Yarova ligt 20 kilometer ten noorden van de stad Slovjansk. Het front is hier zo'n 9 kilometer vandaan. 

Bron: The Kyiv Independent, foto: Soespilne Donetsk