'Poetins nucleaire afschrikking werkt niet meer'

Rusland sloot vandaag een grootschalige driedaagse oefening af met zijn nucleaire arsenaal. Volgens het Russische ministerie van Defensie deden meer dan 64.000 militairen mee aan de oefening en zwerden testlanceringen gedaan met ballistische en kruisraketten. Voor Patrick Bolder van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies is het duidelijk: 'Poetin zit in het nauw, waardoor hij wil afschrikken.' Toch lijkt het erop dat het 'nucleaire wapengekletter bot is geworden'.

Zaterdag werd Rusland door Oekraïne aangevallen met 600 drones op Moskou en belangrijke Russische militair-industriële installaties - daarmee de grootste luchtaanval op Russisch grondgebied sinds 2022. Kort daarna werd bekendgemaakt dat Rusland samen met Wit-Rusland oefent met het nucleaire arsenaal. Het buurland wordt gebruikt als uitvalsbasis voor de Russische strijdmacht en huisvest ook een deel van het Russische nucleaire arsenaal. Vanmorgen heeft het Russische ministerie van Defensie de levering gemeld van nucleaire munitie aan een opslagfaciliteit in Wit-Rusland.

Volgens nieuwssite Barentsobserver gaat het om de grootste kernwapenoefeningen in het post-Sovjettijdperk. Dat er ook delen van de Barentszee gesloten zijn voor civiele scheepvaart en luchtverkeer wijst erop dat er mogelijk geoefend wordt met een onderzeeër van de Noordelijke Vloot. 'Die zijn in staat om intercontinentale ballistische raketten af te vuren', aldus Bolder. 

Toch ziet hij een duidelijk patroon: 'Telkens als Rusland in het nauw lijkt te zitten, komt het nucleaire narratief weer naar voren.' Volgens Bolder wijst dat op wat in de militaire wetenschappen wordt benoemd als reflexive control. Een beïnvloedingsstrategie die sinds de jaren zestig door de Sovjet-Unie wordt gebruikt, met als doel een tegenstander bepaalde informatie te geven, zodat die vrijwillig een beslissing neemt die de initiatiefnemer vooraf wenst.

'In dit geval doelt het narratief over kernwapens erop om de Oekraïne steunende landen terughoudender te maken, uit angst voor een nucleair antwoord van Rusland', legt hij uit. Die strategie lijkt nu grotendeels uitgewerkt te zijn, stelt Bolder. 'We hebben ons nooit echt laten afschrikken en nu is er eigenlijk helemaal geen reactie meer', zegt hij. 'Dat nucleaire wapengekletter lijkt een beetje bot geworden te zijn.'

Normaal gesproken houdt Rusland een grote nucleaire oefening in de herfst. Dat er nu eind mei grootschalig geoefend wordt, heeft volgens Bolder een aantal redenen. Zo zit Rusland in de oorlog met Oekraïne aardig in het nauw. 'Hij ziet dat hij grote verliezen lijdt en nauwelijks terreinswinst boekt; ook wordt hij nu in het hartland getroffen.' Verder is het duidelijk dat Poetin tijdens zijn bezoek aan zijn Chinese ambtgenoot Xi Jinping de grote successen uitbleven. 'Er is nog steeds geen deal voor de Power of Siberia 2-gaspijpleiding.' 

Volgens Bolder zijn ook de komende NAVO-bijeenkomsten van invloed. Zo komen de NAVO-buitenlandministers deze week bijeen, en zal er eind juni weer een NAVO-top plaatsvinden, dit keer in Ankara. 'Hij wil daar al op reageren door te kijken of het lukt om NAVO-lidstaten bang te maken of om ze uit elkaar te spelen.' Dat blijkt volgens Bolder als het ene land zegt dat we moeten oppassen en het andere land zegt dat Poetin aan het bluffen is. 

Bron: BNR Nieuwsradio, foto: TASS