Russische 'wegwerpsoldaten' sneuvelen bij bosjes

De Russische verliescijfers aan het front in Oekraïne zijn afgelopen week weer fors opgelopen naar een dagelijks gemiddelde van 1.324 gesneuvelde of zwaargewonde soldaten. In een week tijd een totaal van 9.480 soldaten, aldus de generale staf van het Oekraïense leger. Donderdag was een uitschieter naar boven met 1.550 gedode of gewonde Russische soldaten. Sinds februari 2022 gaat het in totaal al om ruim 1,37 miljoen Russen die de strijd moesten staken.

De Oekraïense opperbevelhebber Oleksandr Syrskyi zegt dat zijn troepen in mei bijna 100 vierkante kilometer terrein hebben gewonnen dan verloren werd aan de Russen. Sinds begin dit jaar is al ruim 600 vierkante kilometer grondgebied heroverd. Syrskyi vermeldt wel dat het Russische leger druk blijft uitoefenen. Vooral bij de inmiddels verloren stad Pokrovsk hebben de Oekraïense troepen het moeilijk tegen 106.000 Russische soldaten.

Bronnwn: Interfax, Oekrajinksa Pravda

Vijf Europese voorwaarden voor vrede in Oekraïne

Het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland hebben gisteren in Londen samen met president Volodymyr Zelensky vijf voorwaarden gesteld voor het beëindigen van de oorlog in Oekraïne. Op de eerste plaats gaat het er natuurlijk om dat het vechten stopt. De vier doen daarom een oproep aan de Russische president Vladimir Poetin om akkoord te gaan met een onmiddellijk en volledig staakt-het-vuren.

De huidige frontlijn moet het uitgangspunt zijn bij de onderhandelingen met Rusland, waarbij Europa als trouwe bondgenoot van Oekraïne nadrukkelijker betrokken wil worden. Nadrukkelijk wordt daarbij gemeld dat Oekraïne zelf bepaalt welke veiligheidsgaranties het accepteert en welke allianties het wil sluiten.

Als derde voorwaarde stellen de vier dat Oekraïne stevige en wettelijk verankerde veiligheidsgaranties moet krijgen als een bestand met Rusland wordt afgesproken. Daarbij zijn de afspraken over veiligheidsgaranties het uitgangspunt zoals die zijn gemaakt in december 2025 in Berlijn en in januari 2026 in Parijs. Daarbij gaat het ook om een internationale troepenmacht die een nieuwe Russische aanval moet voorkomen.

De vierde voorwaarde is dat Russische bezittingen bevroren blijven totdat Rusland stopt met aanvallen en Oekraïne gecompenseerd wordt voor de aangerichte schade. De vijfde voorwaarde is dat de Europese veiligheidsbelangen gewaarborgd worden, ongeacht hoe het bestand met Rusland er uit gaat zien. Als het de Europese Unie en de NAVO betreft, dan moeten de lidstaten van deze allianties daarmee instemmen.

Bron: Oekrajinska Pravda, foto: website president UA

Verdeeldheid over voorwaarden wapenstilstand

Veel Oekraïners voelen wel wat voor een staakt-het-vuren langs de huidige frontlijn als daar Europese troepen worden geplaatst om te verhinderen dat de Russen opnieuw aanvallen. Uit een peiling van KIIS blijkt dat 61 procent hier voorstander van is, terwijl 33 procent daar categorisch op tegen is.

Het onderzoeksbureau hield de deelnemers aan de peiling vier scenario's voor: een wapenstilstand zonder veiligheidsgaranties, met een symbolische aanwezigheid van troepen uit Europese landen, met een combinatie van eigen troepen en van bondgenoten die ook zorgen voor meer financiële en militaire steun. Het vierde scenario omvat een 'Europees schild' met Europese troepen die in het geval van een nieuwe Russische aanval meevechten aan Oekraïense kant. 

Als Oekraïne geen veiligheidsgaranties krijgt en ook geen financiële en militaire steun, dan zou 61 procent dit afwijzen. Slechts 32 procent zou het, zij het met de nodige aarzelingen, accepteren. De symbolische aanwezigheid van Europese troepen  vindt 42 procent prima, maar een net iets grotere groep van 49 procent is daar op tegen. Een wapenstilstand met veiligheidsgaranties in de vorm van financiële en miliitaire steun op grote schaal krijgt de steun van een nipte meerderheid (53 tegen 37 procent). 

Bron: Oekrajinska Pravda

'Mildere brief' van Zelensky ging via Abramovitsj

President Volodymyr Zelensky deed ook afgelopen maand al een aanbod aan Vladimir Poetin om samen te gaan onderhandelen over een wapenstilstand. Volgens de Financial Times vroeg Zelensky de Russische miljardair Roman Abramovitsj om naar Kyiv te komen en gaf hij hem daar een brief voor Poetin die aanzienlijk vriendelijker van toon zou zijn geweest dan de open brief van afgelopen donderdag.

Het bestaan van de brief is tegenover de Financial Times bevestigd door twee Oekraïense regeringsfunctionarissen. Een van hen voegde daar aan toe dat de inhoud milder was. In de open brief van donderdag confronteerde Zelensky Poetin op hardhandige wijze met zijn mislukte invasie in Oekraïne. 

Ook een opmerking van Poetin op het economisch forum in Sint-Petersburg wijst op het bestaan van de brief. De Russische president zei vrijdag dat hij op 21 mei een gesprek had gehad met 'een van onze vooraanstaande zakenlieden' die hem had verteld dat het geen zin heeft om met de Oekraïense president te gaan praten. 'Het enige zinvolle voor de Oekraïners is om de opmars van onze troepen te stoppen', voegde Poetin er aan toe.

Abramovitsj heeft eerder de rol van bemiddelaar gespeeld. Dat was in de eerste weken van de Russische invasie in Oekraïne in 2022 en ook later, toen Rusland en Oekraïne een afspraak maakten over het ongemoeid laten van de Oekraïense graantransporten via de Zwarte Zee. De rol van Abramovitsj werd minder prominent nadat Rusland directe gesprekken aanging met de Verenigde Staten. 'Maar hij is wel de enige Rus die ze in Kyiv tolereren. Hij kan met iedereen opschieten', aldus een bron van de krant. 

Bron: Oekrajinska Pravda, foto Abramovitsj: ANP

Droneaanval op opslag kernafval bij Tsjornobyl

Een Russische drone heeft een opslag voor verbruikte kernbrandstof beschadigd bij de kerncentrale van Tsjornobyl, meldden Oekraïense autoriteiten. Er zou op het moment van de aanval geen brandstof zijn opgeslagen. De regering meldt dat de stralingsniveaus in de regio stabiel zijn.

Volgens het internationaal atoomenergieagentschap (IAEA) heeft de aanval aanzienlijke schade veroorzaakt en zijn gebouwen in de buurt ook beschadigd door de schokgolf. Het IAEA-team op locatie gaat de faciliteit bezoeken om de impact te onderzoeken. De opslag bevindt zich op ongeveer 15 kilometer afstand van de kerncentrale van Tsjornobyl, waar in 1986 een grote kernramp plaats had.

'Dit is niet de eerste keer dat Russische troepen Oekraïense kerninstallaties in gevaar brengen', schreef de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andrii Sybiha op X. In februari vorig jaar zou een Russische drone een beschermingsboog boven de reactor van Tsjornobyl hebben beschadigd. Rusland ontkent enige verantwoordelijkheid.

Bron: BNR Nieuwsradio, foto: Energoatom/Facebook

Polen boos om legereenheid 'Helden van de OePA'

Opnieuw zijn er spanningen tussen Oekraïne en Polen om het verzetsleger OePA dat actief was tijdens de Tweede Wereldoorlog en de jaren erna. Ditmaal gaat het om een speciale eenheid van het Oekraïense leger die vernoemd is naar de Helden van de OePA. 

De Poolse premier Donald Tusk reageerde afgelopen week al boos en noemde het 'een volstrekt onnodig conflict'. Gisteren en vandaag was stafchef Kyrylo Boedanov van president Volodymyr Zelensky in Warschau om de plooien glad te strijken. Hij kreeg echter vooral het verzoek om de vernoeming naar de Helden van de OePa ongedaan te maken.

Het nationalistische verzetsleger streed tegen de overheersing door de Sovjet-Unie en koos daarbij eerst de kant van Nazi-Duitsland in de hoop zo verlost te worden van de Sovjets. Nog tijdens de Tweede Wereldoorlog verdreef het verzetsleger de Poolse inwoners van het gebied dat door Nazi-Duitsland was geannexeerd. Dat leidde in 1943 tot de bloedbaden van Volyn, waarbij tienduizenden Polen het leven lieten. Poolse nationalisten lieten zich overigens ook niet onbetuigd en verdreven of vermoordden op hun beurt grote aantallen Oekraïners in Oost-Galicië.

Het is een vreemde situatie dat Polen het buurland helpt in de strijd tegen Rusland, veel Oekraïense vluchtelingen opvangt en dat er ook voor het uitbreken van de oorlog  met Rusland al naar schatting een miljoen Oekraïense arbeidsmigranten waren. Tegelijkertijd blijft het verleden een open wond.

Bron: Oekrajinska Pravda, foto Boedanov en minister Wladyslaw Kosiniak-Kamysz/X

Reactie Poetin 'geen goed nieuws voor de Russen'

De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andrii Sybiha noemt de afhoudende reactie van Vladimir Poetin op de open brief van Volodymyr Zelensky 'geen goed nieuws voor de Russen'. Poetin laat volgens Sybiha een kans liggen om een uitweg te vinden uit de voor hem mislukte oorlog in Oekraïne.

'Het gaat voor Rusland alleen maar slechter worden. De verliezen aan het front zullen blijven oplopen. Telkens als het ergens misgaat wordt de vernedering groter. De economie zal verder wegzakken, meer banen gaan verloren, de belastingen gaan omhoog en de inflatie zal de meest kwetsbaren treffen', schrijft Sybiha.

Nergens in Rusland is het nog veilig voor de lange-afstandsaanvallen die door Oekraïne tegenwoordig lange-afstandssancties worden genoemd omdat ze de Russische economie zwaarder belasten dan de 'echte' sancties. Sybiha voorspelt dat de internationale druk op Rusland alleen maar groter wordt, ook als de bevroren Russische tegoeden worden gebruikt om Oekraïne te steunen. Er zijn reisbeperkingen voor Russen en de daders van oorlogsmisdrijven zullen zich moeten verantwoorden.

'En dat allemaal omdat een fanatiekeling in het Kremlin koste wat kost aan de macht wil blijven, de toekomst van zijn land en de levens van miljoenen op het spel zet voor zijn ziekelijke waanideeën. Allemaal omdat hij de waarheid niet onder ogen wil zien dat hij met zijn leger nooit zijn doelen zal bereiken. Hij zou er verstandig aan doen om het waanidee los te laten dat Oekraïne binnenkort instort, dat de steun van bondgenoten verdampt of dat de druk op Rusland afneemt. Uiteindelijk zal Rusland een diplomatieke oplossing moeten accepteren, maar dan wel onder voorwaarden die nog veel slechter gaan worden.'

Sybiha eindigt zijn bericht met de oproep om nog meer internationale druk op Rusland en meer steun voor Oekraïne.

Bron: Andrii Sybiha/X, foto Sybiha: Vitalii Nosach/RBC-Ukraine