'Rol grondrobots in oorlog niet overwaarderen'

Onbemande gronddrones zullen in de nabije toekomst niet de rol overnemen van de infanterie, maar een ondersteunende functie blijven hebben. Dat schrijft Jacob Parakilas van de denktank RAND Europe in The Conversation. 'Militaire grondrobotica verandert de taken op het slagveld in hoog tempo. In de nabije toekomst zal hun grootste impact echter liggen in ondersteunende rollen, in plaats van het direct vervangen van infanteriesoldaten', aldus Parakilas. 

Vorige maand maakte de Oekraïense president Zelenskyy bekend dat grondrobots een Russische positie hadden veroverd, volgens de president de eerste keer dat een vijandelijke positie uitsluitend door robots was ingenomen. Waarmee de suggestie was gewekt dat het niet bij één keer zou blijven. Inderdaad zal de komst van grondrobots, in combinatie met drones in de lucht de oorlog te land flink veranderen. Maar de verovering van de Russische positie mag niet 'overgewaardeerd worden', aldus Parakilas.

 
Want hoewel militaire grondrobotica de taken op het slagveld in hoog tempo verandert, zijn er verschillende hindernissen die de inzet van grondrobot als infanterie belemmeren. Het eerste obstakel is het terrein. In robotica-demonstraties bewegen machines zich weliswaar door complex en geaccidenteerd terrein; het doorkruisen van ruw terrein onder vuur is van een heel andere orde, zegt de RAND-onderzoeker.

Als het gaat om grondrobots die infanteriegevechten voeren, zijn er een aantal serieuze obstakels. Het eerste is, letterlijk, obstakels. Iedereen die online de steeds geavanceerdere robotica-demonstraties heeft bekeken, heeft machines gezien die zich door complex en moeilijk terrein bewegen. De meeste grondrobots maken gebruik van wielen of rupsbanden en zijn afhankelijk van mechanische eenvoud en de beschikbaarheid van reserveonderdelen. Vier handicaps, want volgens Parakilas liggen niet alle vijandelijke bolwerken 'aan het einde van een geasfalteerde oprijlaan'.

Het tweede grote obstakel is de elektromagnetische omgeving. Onbemande grondvoertuigen zijn niet autonoom, en worden meestal nog steeds op afstand bediend. Wat zoveel wil zeggen als dat de operator een constante verbindingslijn met het voertuig moet onderhouden. Hetzij via een radioverbinding, hetzij met een glasvezelkabel. 

Radioverbindingen zijn echter gevoelig voor jamming door de vijand, de aard van het terrein en het weer, terwijl een glasvezelkabel de actieradius van de robot sterk inperkt. Bovendien kan de kabel worden doorgesneden door bijvoorbeeld een explosie, granaatscherven of gewoon door ongunstig terrein.

Bron: BNR Nieuwsradio, foto: leger UA/Facebook

Merz: 'EU-lidmaatschap voorwaarde voor vrede'

De Duitse bondskanselier Friedrich Merz meent dat de toetreding van Oekraïne tot de Europese Unie een belangrijke rol kan spelen bij het beëindigen van de oorlog met Rusland. 'Er komt een moment waarop Oekraïne instemt met een wapenstilstand, er komt hopelijk ook een moment dat een vredesverdrag met Rusland wordt gesloten. Het valt niet uit te sluiten dat een deel van Oekraïne niet langer Oekraïens is', zei Merz eerder vandaag in een toespraak voor leerlingen van een gymnasium in de Duitse stad Marsberg.

Maar voordat Oekraïne besluit grondgebied af te staan aan Rusland is een referendum onder de bevolking noodzakelijk. Merz gaat er vanuit dat president Volodymyr Zelensky al een een meerderheid achter zich krijgt als de Europese Unie hem niet alleen steun, maar ook concrete toezeggingen doet dat Oekraïne deel gaat uitmaken van de EU. 

'Hij moet tegen de Oekraïners kunnen zeggen dat hij de weg naar Europa voor ze heeft geopend', aldus Merz. Daarvoor zijn 'betrouwbare, onomkeerbare stappen nodig die uiteindelijk leiden tot het lidmaatschap van de Europese Unie'.

De Duitse bondskanselier stelde pas nog voor tijdens een conferentie van regeringsleiders op Cyprus dat Oekraïne stapsgewijs integreert in de Europese Unie door deelname aan bijeenkomsten op verschillende niveaus, maar zonder stemrecht. President Zelensky maakt zich juist hard voor een volwaardig lidmaatschap door te stellen dat Oekraïne voor Europa vecht en daarom meer verdient dan een symbolisch lidmaatschap van de EU.

Bron: European Pravda

Dode bij drone-aanval kerncentrale Zaporizja

Bij een drone-aanval op een autowerkplaats bij de kerncentrale van Zaporizja is vanochtend een chauffeur om het leven gekomen. Waarnemers van de internationale nucleaire toezichthouder IAEA zijn ter plekke om de situatie in ogenschouw te nemen. 

Gisteravond laat werd al bekend dat de sinds maart 2022 door Rusland bezette kerncentrale opnieuw zonder elektriciteit van buiten is komen te zitten nadat de Ferosplavna-1 hoogspanningsleiding is uitgevallen. De zes reactoren van Europa's grootste kerncentrale zijn weliswaar al geruime tijd uitgeschakeld, maar  omdat koeling van de reactoren nodig blijft is er stroom van buitenaf nodig.

Algemeen directeur Rafael Grossi van de IAEA, gisteren nog aanwezig bij de veertigste herdenking van de Tsjornobyl-ramp, waarschuwde vanmorgen opnieuw dat gevechtshandelingen nabij kerncentrales grote risico's met zich meebrengen.

Bron: Oekrajinska Pravda

NAVO-admiraal: 'Oekraïne wil Rusland uitputten'

Rusland verliest in Oekraïne meer soldaten per maand dan de Sovjet-Unie in tien jaar oorlog in Afghanistan. Dat zegt admiraal Giuseppe Cavo Dragone, voorzitter van het Militair Comité van de NAVO, in een interview met RBC-Ukraine. Volgens Dragone is nu sprake van een patstelling aan het front en valt van beide kanten geen doorbraak te verwachten. 

Tegelijkertijd verliest Rusland maandelijks zo'n 35.000 soldaten. In Afghanistan verloor de Sovjet-Unie 20.000 soldaten. 'Dat is verbazingwekkend. Dat sprake is van een patstelling en dat er elke dag grote verliezen worden geleden. Verbazingwekkend.

Over de Oekraïense strategie heeft admiraal Dragone een uitgesproken mening, namelijk dat Oekraïne er op uit is om Rusland en de Russische economie zodanig uit te putten dat het op enig moment niet meer in staat is om de oorlog voort te zetten. 'En als het gevecht om de Straat van Hormuz is beëindigd, moeten we de draad weer oppakken en weer sancties opleggen. Daar is mijn hoop op gevestigd.'

Bron: RBC-Ukraine, foto: Vlad Nesterov/RBC-Ukraine

Oekraïne brengt Rusland steeds meer schade toe

De Oekraïense lange-afstandsaanvallen blijven de overbelaste Russische luchtverdediging uitbuiten om olie-infrastructuur en militaire middelen in Rusland en de bezette Krim te beschadigen. De Oekraïense generale staf meldde gisteren dat Oekraïense troepen de nacht ervoor de olieraffinaderij in de stad Jaroslavl hadden aangevallen, waardoor er brand was ontstaan. De Oekraïense generale staf meldde dat de raffinaderij een verwerkingscapaciteit heeft van ongeveer 15 miljoen ton olie per jaar en benzine, diesel en vliegtuigbrandstof produceert. 

Geolocatiebeelden die gisteren werden gepubliceerd, tonen branden in de raffinaderij, en een Oekraïense bron van open-source intelligence (OSINT) schatte in dat Oekraïense troepen mogelijk de ELOU-AT-4-installatie hadden aangevallen, een belangrijke eenheid voor de primaire verwerking van grondstoffen.

Het Institute for the Study of War (ISW) heeft geolocatiebewijs gevonden dat Oekraïense troepen de afgelopen twee weken (sinds ongeveer 12 april) tenminste tien aanvallen hebben uitgevoerd op Russische olie- en gasinfrastructuur in Rusland. De Oekraïense veiligheidsdienst SBOe zegt dat Oekraïense troepen in de nacht van zaterdag op zondag ook de Russische marinebasis en het vliegveld Belbek in bezet Sebastopol hadden aangevallen. Daarbij raakten de grote landingsschepen Jamal Ropoetsja-klasse en de Filtsjenkov Tapir-klasse van de Zwarte Zeevloot (BSF), het verkenningsschip Ivan Choers Joeri Ivanov, het trainingscentrum Loekomka van de BSF, een radiotechnisch inlichtingencentrum van de Russische luchtverdediging, een MR-10M1 Mys-M1 kustradarstation, een MiG-31 onderscheppingsvliegtuig en de onderhoudsafdeling van vliegveld Belbek beschadigd.

Gouverneur Michail Razvozjajev van de bezette stad Sebastopol bevestigde de Oekraïense aanvallen en zegt dat de Oekraïense troepen een van de grootste aanvalscampagnes op Sebastopol hadden uitgevoerd, waarbij ze in de nacht minstens 71 drones hadden gelanceerd.

De Oekraïense strijdkrachten hebben sinds maart de reikwijdte, het volume en de intensiteit van hun lange-afstandsaanvallen op Russische olie-infrastructuur en militaire doelen in Rusland en bezet Oekraïens gebied gestaag opgevoerd, waaronder een recente aanval in Tsjeljabinsk afgelopen zaterdag, op meer dan 1.800 kilometer van de grens.

Bron: ISW, foto raffinaderij Jarovslavl: Exilenova Plus/Telegram

'Rusland worstelt met oorlogvoering in Oekraïne'

Defensie-kenner Ko Colijn constateert dat Rusland worstelt met het verloop van de 'speciale militaire operatie' in Oekraïne. 'Het Amerikaanse Institute for the Study of War waagt het tegenwoordig om over Oekraïense offensieven en Russische verdedigingsacties te spreken. Dat is weleens anders geweest, al moeten we natuurlijk niet vergeten dat Rusland Oekraïense steden nog altijd zwaar onder vuur neemt met raketten', constateert hij in een artikel op de nieuwssite NU.nl

Hij geeft daarbij een paar voorbeelden van de worstelingen van Rusland. Ten eerste beginnen Russische militaire bloggers steeds meer te klagen dat 'hun' oorlog niet naar wens verloopt. In de luchtverdediging vallen gaten, de boodschappen van de gewone Rus worden duurder en ook in Moskou staan er rijen bij de tankstations, om nog maar te zwijgen over de vele zoons die sneuvelen aan het front.

Met een schuin oog op de zomervakantie wordt gesmaald dat Russen het risico lopen om Oekraïense drones op hun kop te krijgen als ze op het strand van schiereiland de Krim liggen. De populariteitscijfers van president Vladimir Poetin dalen naar zo'n 70 procent, wat voor Russische begrippen opmerkelijk laag is. Een Zweeds inlichtingenrapport wijst uit dat de Russische oorlogseconomie met positieve cijfers opgeleukt is, maar in werkelijkheid kreunt en steunt.

De Russen zitten uiteraard niet stil en proberen soms Oekraïense drones elektronisch te misleiden, bijvoorbeeld richting Baltische Staten. Hoewel dat leidt tot reuring in die landen en tot onrust binnen de NAVO, kan je de knappe koppen misschien beter aan ondoordringbare luchtverdediging laten werken in plaats van aan misleiding. Van spectaculaire Russische frontveroveringen is geen sprake.

Dan zijn er nog de succesverhalen van Oekraïense drones, die gestaag blijven binnensijpelen. President Volodymyr Zelensky ruikt zelfs exportkansen - buitenlandse klanten staan in de rij. Oekraïne produceert inmiddels bijna 2 miljoen drones per jaar, een verdubbeling in iets meer dan een jaar tijd. Ook verre bestemmingen in het Russische achterland zijn nu binnen bereik.
Verder meldt Kyiv trots dat er in maart 33.000 Russische drones uit de lucht zijn gehaald. Dat zijn er twee keer meer dan in februari.

'Aan de knoppen zitten vaak wel nog mensen. Oekraïne is veel zuiniger met zijn drones dan Rusland, dat heuse zwermen op burgerdoelen afstuurt. Het komt er op neer dat Oekraïne een systeemoorlog voert en de Russen bezig zijn met een grote, ouderwetse veldslag.' De progressie dringt inmiddels door in de ontmenste zone van het slagveld. 'Dronewagentjes' doen het vuile werk nu, zoals robotstofzuigers of -grasmaaiers. Logistieke noodzakelijkheden zoals bevoorrading, levering van reserveonderdelen, simpele 'wegenwachthulp', vervoer van gewonden en evacuatie van achterblijvers gebeuren nu al onbemand.

De volgende stap is dan ook de automatisering van de vechtfuncties, die steeds meer binnen bereik komt. De drone-ontwikkeling gaat zo snel dat het weinig zin heeft om op het oude productieproces te blijven leunen. Oekraïense planners willen overschakelen op een snel systeem van 3D-printdrones, die op bataljonsniveau kunnen worden gefabriceerd. De bataljonscommandant kan dan straks meteen de drone maken die hij nodig heeft.

Al deze ontwikkelingen lijken te hinten op het debuut van 'robot warfare' (oorlogsvoering met robots) te land. Er is vorige week al veel over bericht, maar het is goed om er nog even bij stil te staan. 'Als we president Zelensky mogen geloven, gaat het niet om incidentele inzet van robots tijdens missies. Er zijn volgens hem de afgelopen drie maanden al 22.000 missies met drones en robots uitgevoerd.'
Op termijn doen frontmilitairen er misschien niet meer toe, stelt Colijn vast. Er gonsden al berichten dat drones nu 'zelf' kunnen beslissen om in de kill zone (het frontgebied) naar een alternatief doel op zoek te gaan als hun oorspronkelijke doel onvindbaar is. Daar zijn nog geen verifieerbare beelden van.

Het meest extreme gevolg van oorlogsvoering met robots is op termijn dat frontmilitairen er eigenlijk niet meer toe doen - maar zover is het nog niet. Oekraïne blijft natuurlijk een wervingsprobleem hebben, maar robots verlichten dat wel. Een tweede voorlopig gevolg is dat oorlogsvoering met robots in het voordeel van de verdediger is. De agressor moet immers land innemen.

Bron: NU.nl, foto Ko Colijn: Wikipedia, foto robot: leger UA/Facebook

Thomas Erdbrink 'minst geschikte spreker' voor de Persvrijheidslezing

Foto: Jean-Pierre Jans/ANP

Dat journalist en tv-maker Thomas Erdbrink door vakbond NVJis gevraagd om op 12 mei de Persvrijheidslezing te houden, is bij een aantal Ruslandkenners in het verkeerde keelgat geschoten. In een brandbrief stellen zij dat Erdbrink ‘op dit moment zo ongeveer de minst geschikte spreker is’ vanwege zijn documentaireserie ‘Onze man bij de vijand’ waarmee hij volgens de briefschrijvers ‘een wissel heeft getrokken op de persvrijheid’. 
 
Uit de brief: 'De makers van deze reeks beweren dat zich tijdens de opnames geheel vrij door Rusland hebben kunnen bewegen en dat hen geen strobreed in de weg werd gelegd. Wij hebben vraagtekens bij deze claim. Terwijl het Kremlin ook afgelopen jaar talrijke journalisten uit binnen- en buitenland strafrechtelijk liet vervolgen, deporteren of anderszins het werken onmogelijk maakte – recentelijk werd Geert Groot Koerkamp slachtoffer van de Russische repressie – heeft Thomas Erdbrink zich laten begeleiden door halve en hele propagandisten van dit regime.
 
Een van zijn producers is Nikita Soetyrin, medewerker van staatskanaal RT dat dag in dag uit de Russische vernietigingsoorlog tegen Oekraïne bejubelt. Daarnaast werd Erdbrink geholpen door Maria Boetina, parlementariër van de regeringspartij Verenigd Rusland die in 2019 door de Verenigde Staten wegens spionage werd uitgewezen en nu onder toezicht van het regime een consultancybureau runt dat erop is gericht buitenlanders zo positief mogelijk over Rusland te laten berichten.  

Ook Erdbrinks tolken waren niet in staat/bereid om zich vrijelijk van hun taak te kwijten en hebben aantoonbaar geprobeerd om interviews met passanten te beïnvloeden. Dat wijst er niet op dat Erdbrink bewegingsvrijheid genoot, maar onderworpen werd aan de oude leninistische boutade 'vertrouwen is goed, controle is beter'.

Uiteraard heeft Thomas Erdbrink het recht om zich te omringen met dit soort Poetingetrouwen en zeker ook het recht om een journalistieke serie als Onze man bij de vijand te maken. Of dat heeft geleid tot een documentaire, die in journalistieke zin onafhankelijk mag worden genoemd, moet dan eveneens aan de orde worden gesteld. 

Journalist/academicus Peter Pomerantsev, die door zijn jarenlange werk de mediawereld onder Poetin van binnenuit heeft leren kennen, waarschuwt er al meer dan een decennium voor dat de vertrouwde journalistieke naïviteit van vroeger in onze huidige ‘post-truth’ tijd averechts uitpakt. Maar dat Erdbrink nu door een reeks vooraanstaande vakorganisaties en instituties uit de journalistiek en de mediawereld naar voren wordt geschoven als dé man die zijn licht moet laten schijnen over de persvrijheid anno 2026, dat gaat ons te ver.

Door veel propaganda onweersproken te laten, heeft Erdbrink met zijn televisieserie een positie ingenomen die het Kremlin welgevallig is. Volgens ons is Erdbrink daarom juist op dit moment zo ongeveer de minst geschikte spreker voor de Persvrijheidslezing.

Wat nu? Het geeft geen pas om voorafgaande aan een bijeenkomst over uitgerekend persvrijheid te vragen om de al uitgenodigde spreker te annuleren. Gepast is het wel om te vragen de Persvrijheidslezing van extra context te voorzien, hetzij door een tweede spreker als coreferent uit te nodigen die de praktijk van persbreidel in Rusland kan schetsen, hetzij door een discussie achteraf met een of meer kenners van de Russische geschiedenis en samenleving. Laten jullie alles bij het huidige plan, dan lopen jullie volgens ons het risico dat de Persveiligheidslezing danig wordt vertroebeld. En dat zou niet alleen zonde zijn, maar zou ook de ernst van de zaak niet ten goede komen.'
 
De brief is ondertekend door: Youri Albrecht, Chris Colijn, Beatrice de Graaf, Iris de Graaf, Wessel de Jong, Victoria Koblenko, Joris Luyendijk, Marcia Luyten, Eva Peek, Jelle Potsma, Pjotr Sauer, Jaap Scholten, Hubert Smeets, Lisa Weeda en Tommy Wieringa.