De coronacrisis kan Oekraïne 15 procent gaan kosten van het bruto nationaal product (BNP), het totaalbedrag van wat de Oekraïners samen verdienen. Dat schrijft Joeri Gorodnitsjenko, als professor verbonden aan de Universiteit van California-Berkeley, in een door de denktank Atlantic Council gepubliceerd artikel. ''De huidige paniek op de financiële markten doet sterk denken aan de crisis van 2008-2009, nu steeds meer landen uit voorzorg met een shutdown beginnen. Als opkomende economie die is gebouwd op de export van grondstoffen is Oekraïne extra kwetsbaar.''
Gorodnitsjenko ziet in Oekraïne zowel de industriële productie als de consumentenbestedingen inzakken als gevolg van de lockdown van niet eerder geziene proporites. ''De regering moet snel handelen om een daling van 15 procent van het bruto nationaal product te voorkomen, zoals die zich in 2009 voordeed.''
De econoom ziet wel een bemoedigend aantal verschillen met de situatie van elf jaar geleden. ''De banken staan er aanzienlijk beter voor dan in 2009. De overheidsschuld is relatief gezien laag en de Nationale Bank heeft voldoende reserve. Er is al veel gedaan om de economie te stimuleren en de latsten voor het bedrijfsleven te verlagen.''
Wat kan volgens Gorodnitsjenko nog worden gedaan? ''Er zijn meerdere zaken aan de orde. Ten eerste is er paniek op de markt waar de wisselkoersen tot stand komen, wat al tot een aanzienlijke waardedaling heeft geleid voor de hrivna. Ten tweede daalt de vraag naar Oekraïense goederen vanuit het buitenland, met als gevolg dat het bedrijfsleven met overschotten blijft zitten. Ten derde zorgen de beperkende maatregelen om verspreiding van het coronavirus tegen te gaan voor het inzakken van zowel de productie als van de binnenlandse consumptie.''
Het is vooral zaak om de waarde van de hrivna vast te houden. ''Als een crisis dreigt, dan hebben investeerders de gewoonte om zich terug te trekken uit landen als Oekraïne en nemen ze hun toevlucht tot bijvoorbeeld Amerikaanse staatsobligaties. Waar de dollar z'n waarde behoudt, daalt de waarde van de munten van de landen waar investeerders meer risico lopen. Het IMF, de Wereldbank en de Europese Commissie moeten dan uitkomst bieden. In het geval van Oekraïne is het van groot belang dat het IMF snel over de brug komt.''
Dan is er ook nog de kans op paniek bij de bevolking in de komende maanden, als mensen massaal naar de bank rennen om hun spaargeld in veiligheid te brengen. ''De Nationale Bank zal er voor moeten zorgen dat de banken steeds van voldoende kasgeld worden voorzien en dat de waarde van de hrivna op peil blijft. Daarmee kan een paniekreactie van de bevolking worden voorkomen. In 2014-2015 werkte dat scenario prima'', aldus Gorodnitsjenko.
''Verder moet de regering zich richten op het steunen van de industriële bedrijven die afhankelijk zijn van de export, onder meer door ze tijdelijk vrij te stellen van belastingbetaling of het verstrekken van leningen. Het is vanzelfsprekend dat daarvoor heldere criteria moeten gelden en dat de procedure transparant is. De regering zou ook financiële steun moeten geven aan de armsten onder de bevolking, waarmee niet alleen wordt voorkomen dat zij in problemen komen maar ook om de consumentenbestedingen op peil te houden.''
Bronnen: Unian, Atlantic Council
