Oekraïne brengt Rusland steeds meer schade toe

De Oekraïense lange-afstandsaanvallen blijven de overbelaste Russische luchtverdediging uitbuiten om olie-infrastructuur en militaire middelen in Rusland en de bezette Krim te beschadigen. De Oekraïense generale staf meldde gisteren dat Oekraïense troepen de nacht ervoor de olieraffinaderij in de stad Jaroslavl hadden aangevallen, waardoor er brand was ontstaan. De Oekraïense generale staf meldde dat de raffinaderij een verwerkingscapaciteit heeft van ongeveer 15 miljoen ton olie per jaar en benzine, diesel en vliegtuigbrandstof produceert. 

Geolocatiebeelden die gisteren werden gepubliceerd, tonen branden in de raffinaderij, en een Oekraïense bron van open-source intelligence (OSINT) schatte in dat Oekraïense troepen mogelijk de ELOU-AT-4-installatie hadden aangevallen, een belangrijke eenheid voor de primaire verwerking van grondstoffen.

Het Institute for the Study of War (ISW) heeft geolocatiebewijs gevonden dat Oekraïense troepen de afgelopen twee weken (sinds ongeveer 12 april) tenminste tien aanvallen hebben uitgevoerd op Russische olie- en gasinfrastructuur in Rusland. De Oekraïense veiligheidsdienst SBOe zegt dat Oekraïense troepen in de nacht van zaterdag op zondag ook de Russische marinebasis en het vliegveld Belbek in bezet Sebastopol hadden aangevallen. Daarbij raakten de grote landingsschepen Jamal Ropoetsja-klasse en de Filtsjenkov Tapir-klasse van de Zwarte Zeevloot (BSF), het verkenningsschip Ivan Choers Joeri Ivanov, het trainingscentrum Loekomka van de BSF, een radiotechnisch inlichtingencentrum van de Russische luchtverdediging, een MR-10M1 Mys-M1 kustradarstation, een MiG-31 onderscheppingsvliegtuig en de onderhoudsafdeling van vliegveld Belbek beschadigd.

Gouverneur Michail Razvozjajev van de bezette stad Sebastopol bevestigde de Oekraïense aanvallen en zegt dat de Oekraïense troepen een van de grootste aanvalscampagnes op Sebastopol hadden uitgevoerd, waarbij ze in de nacht minstens 71 drones hadden gelanceerd.

De Oekraïense strijdkrachten hebben sinds maart de reikwijdte, het volume en de intensiteit van hun lange-afstandsaanvallen op Russische olie-infrastructuur en militaire doelen in Rusland en bezet Oekraïens gebied gestaag opgevoerd, waaronder een recente aanval in Tsjeljabinsk afgelopen zaterdag, op meer dan 1.800 kilometer van de grens.

Bron: ISW, foto raffinaderij Jarovslavl: Exilenova Plus/Telegram

'Rusland worstelt met oorlogvoering in Oekraïne'

Defensie-kenner Ko Colijn constateert dat Rusland worstelt met het verloop van de 'speciale militaire operatie' in Oekraïne. 'Het Amerikaanse Institute for the Study of War waagt het tegenwoordig om over Oekraïense offensieven en Russische verdedigingsacties te spreken. Dat is weleens anders geweest, al moeten we natuurlijk niet vergeten dat Rusland Oekraïense steden nog altijd zwaar onder vuur neemt met raketten', constateert hij in een artikel op de nieuwssite NU.nl

Hij geeft daarbij een paar voorbeelden van de worstelingen van Rusland. Ten eerste beginnen Russische militaire bloggers steeds meer te klagen dat 'hun' oorlog niet naar wens verloopt. In de luchtverdediging vallen gaten, de boodschappen van de gewone Rus worden duurder en ook in Moskou staan er rijen bij de tankstations, om nog maar te zwijgen over de vele zoons die sneuvelen aan het front.

Met een schuin oog op de zomervakantie wordt gesmaald dat Russen het risico lopen om Oekraïense drones op hun kop te krijgen als ze op het strand van schiereiland de Krim liggen. De populariteitscijfers van president Vladimir Poetin dalen naar zo'n 70 procent, wat voor Russische begrippen opmerkelijk laag is. Een Zweeds inlichtingenrapport wijst uit dat de Russische oorlogseconomie met positieve cijfers opgeleukt is, maar in werkelijkheid kreunt en steunt.

De Russen zitten uiteraard niet stil en proberen soms Oekraïense drones elektronisch te misleiden, bijvoorbeeld richting Baltische Staten. Hoewel dat leidt tot reuring in die landen en tot onrust binnen de NAVO, kan je de knappe koppen misschien beter aan ondoordringbare luchtverdediging laten werken in plaats van aan misleiding. Van spectaculaire Russische frontveroveringen is geen sprake.

Dan zijn er nog de succesverhalen van Oekraïense drones, die gestaag blijven binnensijpelen. President Volodymyr Zelensky ruikt zelfs exportkansen - buitenlandse klanten staan in de rij. Oekraïne produceert inmiddels bijna 2 miljoen drones per jaar, een verdubbeling in iets meer dan een jaar tijd. Ook verre bestemmingen in het Russische achterland zijn nu binnen bereik.
Verder meldt Kyiv trots dat er in maart 33.000 Russische drones uit de lucht zijn gehaald. Dat zijn er twee keer meer dan in februari.

'Aan de knoppen zitten vaak wel nog mensen. Oekraïne is veel zuiniger met zijn drones dan Rusland, dat heuse zwermen op burgerdoelen afstuurt. Het komt er op neer dat Oekraïne een systeemoorlog voert en de Russen bezig zijn met een grote, ouderwetse veldslag.' De progressie dringt inmiddels door in de ontmenste zone van het slagveld. 'Dronewagentjes' doen het vuile werk nu, zoals robotstofzuigers of -grasmaaiers. Logistieke noodzakelijkheden zoals bevoorrading, levering van reserveonderdelen, simpele 'wegenwachthulp', vervoer van gewonden en evacuatie van achterblijvers gebeuren nu al onbemand.

De volgende stap is dan ook de automatisering van de vechtfuncties, die steeds meer binnen bereik komt. De drone-ontwikkeling gaat zo snel dat het weinig zin heeft om op het oude productieproces te blijven leunen. Oekraïense planners willen overschakelen op een snel systeem van 3D-printdrones, die op bataljonsniveau kunnen worden gefabriceerd. De bataljonscommandant kan dan straks meteen de drone maken die hij nodig heeft.

Al deze ontwikkelingen lijken te hinten op het debuut van 'robot warfare' (oorlogsvoering met robots) te land. Er is vorige week al veel over bericht, maar het is goed om er nog even bij stil te staan. 'Als we president Zelensky mogen geloven, gaat het niet om incidentele inzet van robots tijdens missies. Er zijn volgens hem de afgelopen drie maanden al 22.000 missies met drones en robots uitgevoerd.'
Op termijn doen frontmilitairen er misschien niet meer toe, stelt Colijn vast. Er gonsden al berichten dat drones nu 'zelf' kunnen beslissen om in de kill zone (het frontgebied) naar een alternatief doel op zoek te gaan als hun oorspronkelijke doel onvindbaar is. Daar zijn nog geen verifieerbare beelden van.

Het meest extreme gevolg van oorlogsvoering met robots is op termijn dat frontmilitairen er eigenlijk niet meer toe doen - maar zover is het nog niet. Oekraïne blijft natuurlijk een wervingsprobleem hebben, maar robots verlichten dat wel. Een tweede voorlopig gevolg is dat oorlogsvoering met robots in het voordeel van de verdediger is. De agressor moet immers land innemen.

Bron: NU.nl, foto Ko Colijn: Wikipedia, foto robot: leger UA/Facebook

Thomas Erdbrink 'minst geschikte spreker' voor de Persvrijheidslezing

Foto: Jean-Pierre Jans/ANP

Dat journalist en tv-maker Thomas Erdbrink door vakbond NVJis gevraagd om op 12 mei de Persvrijheidslezing te houden, is bij een aantal Ruslandkenners in het verkeerde keelgat geschoten. In een brandbrief stellen zij dat Erdbrink ‘op dit moment zo ongeveer de minst geschikte spreker is’ vanwege zijn documentaireserie ‘Onze man bij de vijand’ waarmee hij volgens de briefschrijvers ‘een wissel heeft getrokken op de persvrijheid’. 
 
Uit de brief: 'De makers van deze reeks beweren dat zich tijdens de opnames geheel vrij door Rusland hebben kunnen bewegen en dat hen geen strobreed in de weg werd gelegd. Wij hebben vraagtekens bij deze claim. Terwijl het Kremlin ook afgelopen jaar talrijke journalisten uit binnen- en buitenland strafrechtelijk liet vervolgen, deporteren of anderszins het werken onmogelijk maakte – recentelijk werd Geert Groot Koerkamp slachtoffer van de Russische repressie – heeft Thomas Erdbrink zich laten begeleiden door halve en hele propagandisten van dit regime.
 
Een van zijn producers is Nikita Soetyrin, medewerker van staatskanaal RT dat dag in dag uit de Russische vernietigingsoorlog tegen Oekraïne bejubelt. Daarnaast werd Erdbrink geholpen door Maria Boetina, parlementariër van de regeringspartij Verenigd Rusland die in 2019 door de Verenigde Staten wegens spionage werd uitgewezen en nu onder toezicht van het regime een consultancybureau runt dat erop is gericht buitenlanders zo positief mogelijk over Rusland te laten berichten.  

Ook Erdbrinks tolken waren niet in staat/bereid om zich vrijelijk van hun taak te kwijten en hebben aantoonbaar geprobeerd om interviews met passanten te beïnvloeden. Dat wijst er niet op dat Erdbrink bewegingsvrijheid genoot, maar onderworpen werd aan de oude leninistische boutade 'vertrouwen is goed, controle is beter'.

Uiteraard heeft Thomas Erdbrink het recht om zich te omringen met dit soort Poetingetrouwen en zeker ook het recht om een journalistieke serie als Onze man bij de vijand te maken. Of dat heeft geleid tot een documentaire, die in journalistieke zin onafhankelijk mag worden genoemd, moet dan eveneens aan de orde worden gesteld. 

Journalist/academicus Peter Pomerantsev, die door zijn jarenlange werk de mediawereld onder Poetin van binnenuit heeft leren kennen, waarschuwt er al meer dan een decennium voor dat de vertrouwde journalistieke naïviteit van vroeger in onze huidige ‘post-truth’ tijd averechts uitpakt. Maar dat Erdbrink nu door een reeks vooraanstaande vakorganisaties en instituties uit de journalistiek en de mediawereld naar voren wordt geschoven als dé man die zijn licht moet laten schijnen over de persvrijheid anno 2026, dat gaat ons te ver.

Door veel propaganda onweersproken te laten, heeft Erdbrink met zijn televisieserie een positie ingenomen die het Kremlin welgevallig is. Volgens ons is Erdbrink daarom juist op dit moment zo ongeveer de minst geschikte spreker voor de Persvrijheidslezing.

Wat nu? Het geeft geen pas om voorafgaande aan een bijeenkomst over uitgerekend persvrijheid te vragen om de al uitgenodigde spreker te annuleren. Gepast is het wel om te vragen de Persvrijheidslezing van extra context te voorzien, hetzij door een tweede spreker als coreferent uit te nodigen die de praktijk van persbreidel in Rusland kan schetsen, hetzij door een discussie achteraf met een of meer kenners van de Russische geschiedenis en samenleving. Laten jullie alles bij het huidige plan, dan lopen jullie volgens ons het risico dat de Persveiligheidslezing danig wordt vertroebeld. En dat zou niet alleen zonde zijn, maar zou ook de ernst van de zaak niet ten goede komen.'
 
De brief is ondertekend door: Youri Albrecht, Chris Colijn, Beatrice de Graaf, Iris de Graaf, Wessel de Jong, Victoria Koblenko, Joris Luyendijk, Marcia Luyten, Eva Peek, Jelle Potsma, Pjotr Sauer, Jaap Scholten, Hubert Smeets, Lisa Weeda en Tommy Wieringa. 

Lage rente lokt veel Russen naar Marioepol

Driekwart van de nieuwbouwwoningen in het door Rusland bezette Marioepol komt in handen van Russen. Dat blijkt uit een rapport van de gemeenteraad van Marioepol dat sinds 2022 in ballingschap opereert, zo blijkt uit berichtgeving van de Kyiv Independent. ‘De bezetters proberen Russen naar Marioepol te lokken door lage hypotheekrentes aan te bieden.’

Petro Andrjoesjtsjenko, voormalig adviseur van de burgemeester van Marioepol en hoofd van het Centrum voor de Studie van de Bezetting, zegt dat de meeste woningbouwprogramma's in de door Rusland bezette gebieden gefinancierd worden door de Russische overheid.

Hij legt uit dat niet alleen de nabijheid van de zee en het warme klimaat aantrekkelijk zijn voor de Russen, maar ook de hypotheekrente van 2 procent. Dit is bedoeld om de aankoop van huizen door Russen in die gebieden sterk aan te moedigen. En dat is zichtbaar, want volgens Andriushchenko zijn er momenteel 64 gebouwen in aanbouw in de stad.

Zeker 20.000 Oekraïners in Marioepol hebben een tijdelijk onderkomen – hun huizen zijn door bombardementen en aanvallen verwoest of zelfs door de Russen gesloopt na de bezetting. Deze strategie om meer woningen te verkopen aan Russen past binnen de strategie van het Kremlin om de bezette gebieden te russificeren. 

'De Russen begrepen dat het niet genoeg was om de Oekraïense identiteit simpelweg te ondermijnen; Oekraïners moesten worden vervangen door Russen', zegt Andrjoesjtsjenko. In Russische media werd eerder deze maand gesproken over een vastgesteld doel van de Russische autoriteiten om bijna 114.000 burgers tegen 2045 te verplaatsen naar door Rusland bezette gebieden.

Bron: BNR Nieuwsradio, foto: Euronews/AP

Zelensky wil dat 'nucleair terrorisme' stopt

President Volodymyr Zelensky heeft op de dag dat 40 jaar geleden de vierde reactor van de kerncentrale van Tsjornobyl - Oekraïens, Tsjernobyl is Russisch - ontplofte gewaarschuwd dat Rusland de wereld opnieuw in gevaar brengt met z'n drones. Hij doelde daarmee op de aanval van afgelopen jaar met een drone op de sarcofaag die de ontplofte en uitgebrande reactor overdekt. 

Het gat in de beschermende kap is sindsdien onvoldoende gedicht. Om dat wel voor elkaar te krijgen, is nog heel veel geld nodig. 'Russische-Iraanse Shahed-drones vliegen regelmatig over de kerncentrale.' 

Zelensky drong er op aan om internationaal 'deze vorm van nucleair terrorisme' niet langer te accepteren.

De kernramp op 26 april 1986 zorgde voor verhoogde radioactiviteit, niet alleen vele kilometers rond de kerncentrale, maar tot ver in West-Europa en Azië toe. Hoewel het directe dodental met 40 nog meeviel, hebben honderdduizenden in Oekraïne en Wit-Rusland er nog jarenlang de gevolgen van gedragen.

En dan is er ook nog de voortdurende dreiging van een kernramp in het zuiden, bij de sinds maart 2022 door Rusland bezette kerncentrale van Zaporizja. De zes reactoren zijn stilgelegd, maar hebben nog wel koeling nodig. Daarvoor moet elektriciteit van buiten komen. De twee hoogspanningsleidingen naar de kerncentrale worden echter geregeld kapotgeschoten, met alle risico's van dien.

Bron: Oekrajinska Pravda, 

Dodelijke luchtaanval op Oekraïne, veel schade

Rusland heeft vannacht weer een massale luchtaanval op Oekraïne uitgevoerd. Daarbij zijn kruisraketten, ballistische raketten en drones ingezet. Voor het eerst veroorzaakten brokstukken van neergehaalde drones schade in buurland Roemenië. Volgens de Oekraïense luchtmacht zette Rusland 619 drones en 47 raketten in. 580 drones en 30 raketten zouden door Oekraïne zijn neergehaald.

President Volodymyr Zelensky zegt dat bij de aanvallen vier mensen gedood zijn en dertig mensen gewond zijn geraakt. Het belangrijkste doelwit was de stad Dnipro in het zuidoosten van Oekraïne. Daar worden achttien burgers vermist. Ook in Kyiv, Charkiv en andere steden zijn explosies gehoord.

In de Roemeense stad Galaţi zijn brokstukken terechtgekomen van Russische drones die vermoedelijk door Oekraïne zijn neergehaald. Ze veroorzaakten schade aan een elektriciteitsmast en aan een aanbouw van een woning. Galaţi ligt dicht aan de grens met Oekraïne. In het grensgebied komen vaker brokstukken van Russische drones neer. Dit is de eerste keer dat daarbij schade is ontstaan.

Roemenië is lid van de NAVO. Het Roemeense ministerie van Defensie beschuldigt Rusland van onverantwoordelijk gedrag. 'Deze incidenten laten zien dat Rusland geen respect heeft voor het internationale recht. Ze bedreigen niet alleen Roemeense burgers maar ook de collectieve veiligheid van de NAVO.'

Bron: NOS, foto: Nooddiensten/Telegram

Poetin gaat mogelijk zelf naar G20-top in december

De Russische president Vladimir Poetin komt in december mogelijk naar de G20-top in het Amerikaanse Miami. De Verenigde Staten hebben Poetin uitgenodigd, zegt een Russische onderminister. 'President Poetin zou naar Miami kunnen gaan, of hij kan niet gaan, of een andere Russische vertegenwoordiger kan gaan', zei Poetins woordvoerder Dmitri Peskov gisteren. 

Poetins deelname aan internationale bijeenkomsten is omstreden, zeker sinds Rusland ruim vier jaar geleden de frontale aanval op Oekraïne inzette. Landen die meedoen aan het Internationaal Strafhof hebben bovendien de plicht hem op te pakken, al houden ze zich daar niet allemaal aan.

De VS hebben Rusland uitgenodigd op het hoogste niveau aan te schuiven, zei onderminister Aleksandr Pankin van Buitenlandse Zaken. De Amerikaanse president Donald Trump noemde het vrijdag 'waarschijnlijk heel behulpzaam' als Poetin zou komen. De afgelopen jaren liet Poetin zich steeds vervangen, meestal door buitenlandminister Sergej Lavrov.

Bron: BNR Nieuwsradio