Het ultimatum van Vladimir Poetin voor Oekraïne

Met de onderhandelingen in zicht is het goed om nog maar eens de uitgangspunten van de Russische president Vladimir Poetin voor 'onderhandelingen' op te noemen:

• Oekraïne mag nooit en te nimmer deel uitmaken van de NAVO, het lidmaatschap van de Europese Unie is bespreekbaar.
• Oekraïne moet zich voortaan neutraal opstellen en het leger terug brengen tot maximaal 50.000 soldaten.
• De Oekraïense regering moet weg, in het bijzonder natuurlijk president Volodimir Zelenski. Poetin twijfelt openlijk aan de legitimiteit van Zelenski als president, aangezien hij zijn ambtstermijn al driekwart jaar heeft overschreden.
• De annexatie door Rusland van de provincies Donetsk, Loehansk, Zaporizja en Cherson moet worden geaccepteerd, en dan gaat het niet alleen om de momenteel bezette delen van deze vier provincies, maar om die provincies in het geheel. Ook de annexatie van de Krim moet als een feit worden gezien. 
• De economische sancties tegen Rusland moeten van tafel.

Oekraïne noemt het terecht een ultimatum. Of Oekraïne lid wordt van de NAVO is niet aan Rusland, maar aan de lidstaten van het militaire bondgenootschap. En natuurlijk aan Oekraïne zelf die het streven om deel te gaan uitmaken van de NAVO in de grondwet heeft opgenomen.

Het terugbrengen van het leger naar maximaal 50.000 soldaten betekent dat Oekraïne weerloos is tegen een volgende Russische aanval. Veiligheidsgaranties van de Verenigde Staten of van de NAVO bieden waarschijnlijk weinig soelaas. Het is nog maar de vraag of artikel 5 van het handvest van de NAVO wordt geactiveerd bij een volgende Russische invasie. Dat geldt trouwens ook voor de Baltische Staten. De lakse houding van het Westen ten tijde van de bezetting en annexatie van de Krim doet het ergste vrezen.

Dan de legitimiteit van Zelenski als president. Inderdaad, zijn ambtstermijn liep afgelopen mei al af. Daar staat tegenover dat de Oekraïense grondwet verkiezingen in oorlogstijd (de staat van beleg) verbiedt. Dat Zelenski's populariteit is gedaald van 90 procent in het voorjaar van 2022 naar 52 procent nu doet daar niets aan af. De Amerikaanse president Donald Trump plaatst daar nu vraagtekens bij en speelt daarmee Poetin in de kaart. 

Het afstaan van de vier Oekraïense provincies aan Rusland is een beloning voor agressie, iets wat de rest van de wereld nooit mag toestaan. Het opent immers de weg voor andere boevenstaten om ongestraft een ander land binnen te vallen en te annexeren. Denk daarbij aan Taiwan. Het kan bij onderhandelingen wel een discussiepunt zijn, want Oekraïne heeft een deel van de Russische provincie Koersk in handen. Wellicht valt er (deels) te ruilen.

Rusland zit erg in z'n maag met de sancties die de economie schaden. Ook dit kan een ruilmiddel zijn bij onderhandelingen over een vredesakkoord.

Koepel over kernreactor Tsjernobyl verwijderd

De Oekraïense minister van Binnenlandse Zaken Ihor Klimenko zegt dat de koepel over de vierde reactor van de kerncentrale in Tsjernobyl is verwijderd om te bekijken hoe groot de schade is na de Russische droneaanval van afgelopen nacht. 

De drone van Iraanse makelij sloeg een gat in de sarcofaag die de in 1986 vernielde kernreactor afschermt en er ontstond brand. Het verwijderen van deze koepel is nodig om te controleren of er smeulend vuur aanwezig is. Daarbij worden ervaren bergbeklimmers onder de reddingswerkers ingezet.

Volgens Klimenko is niemand gewond geraakt en is ook de vrijkomende radioactieve straling binnen de toegestane limiet. De staatsveiligheidsdienst SBOe heeft de restanten van de drone inmiddels veiliggesteld.

Bron: Oekrajinska Pravda, foto motorblok drone: Staatsnooddienst

'Europese landen door VS betrokken, niet de EU'

De Europese Unie als samenwerkingsverband zal door de Verenigde Staten niet worden betrokken bij de vredesonderhandelingen tussen Oekraïne en Rusland, verwacht minister Veldkamp van Buitenlandse Zaken. 'Ik denk dat de VS meer in NAVO-termen of aan Europese landen denkt', zei Veldkamp voorafgaand aan de ministerraad.

De afgelopen maanden is er in Europese hoofdsteden in verschillende groepjes met elkaar, de VS en Oekraïne overlegd over de koers, zegt Veldkamp. Hij wil niet zeggen via welke landen die contacten verlopen
. 'We willen niet de kaarten op tafel leggen waar Poetin ook naar kan kijken.' Het is belangrijk dat de Europese landen contact houden met de VS en eenheid uitstralen, zei ook defensieminister Brekelmans. Ook hij wil de Russen niet wijzer maken dan ze zijn. 'We moeten niet elke stap en elke gedachte die we hebben communiceren.'

Er is de afgelopen dagen veel gesproken over robuuste veiligheidsgaranties bij de NAVO, zei Brekelmans. Wat dat betekent voor Nederland, en of Nederland gaat meedoen aan een eventuele permanente vredesmacht in Oekraïne, wil hij nog niet kwijt. 'We moeten op voorhand geen dingen uitsluiten, het is nog te vroeg om daar iets concreets over te zeggen.'

Dat heeft ook te maken met de omvang van Oekraïne, legt Brekelmans uit. Oekraïne is groot en als je daar iets wilt betekenen heeft dat de nodige implicaties. 'Er is haast bij, maar er is ook tijd nodig om het te bespreken als Europese landen onderling en met de VS.'

Bron: NOS, foto Brekelmans in Kyiv: website president Oekraïne

Washington krabbelt terug, 'alles ligt nog op tafel'

Kennelijk geschrokken van z'n eigen woorden krabbelt de Amerikaanse minister van Defensie inmiddels terug. Dat Oekraïne geen lid mag worden van de NAVO betekent volgens Pete Hegseth niet dat dit nooit het geval zal zijn. Wat hij er woensdag over zei, weerspiegelt in zijn ogen de 'realiteit' van het moment en er is geen sprake van een 'rode lijn' die niet overschreden mag worden. 'Niemand zegt dat dit over pakweg 25 jaar nog niet mogelijk is. Maar het is goed dat het gezegd is.'

Dat Oekraïne grondgebied aan Rusland moet afstaan bij een vredesakkoord ligt Hegseth voor de hand. 'Het is slechts een constatering dat, als je een akkoord wilt bereiken, als je een staakt-het-vuren wilt, dat het niet realistisch is om te verwachten dat de situatie van voor 2014 terugkeert', zegt de minister in een interview met Breitbart News. 

Breitbart News meldt dat Hegseth ook heeft gezegd dat hij niet uitsluit dat de Verenigde Staten kernwapens aan Oekraïne leveren, maar dat die beslissing uiteindelijk bij de president ligt. In de tekst van het interview is die opmerking evenwel niet terug te vinden.

Uit een verklaring van John Coale, door Trump aangesteld als assistent van de speciale gezant voor de oorlog in Oekraïne, blijkt dat ze in Washington in verwarring zijn geraakt. Coale zei tegen journalisten dat het NAVO-lidmaatschap voor Oekraïne 'nog altijd op tafel ligt'. Datzelfde zou gelden voor het terugkrijgen van de door Rusland bezette gebieden.

Inmiddels heeft ook de speciale gezant voor de oorlog Keith Kellogg van zich laten horen. Hij wijst er in een interview met Fox News vanmorgen op dat het afstaan van grondgebied aan Rusland niet meteen inhoudt dat daarmee de annexatie wordt erkend door zowel Oekraïne als de Verenigde Staten.

Bronnen: European Pravda, Reuters

Russische drone slaat gat in koepel Tsjernobyl

Een Russische aanvalsdrone heeft de kernreactor in Tsjernobyl aangevallen. Dat tonen beelden aan die de Oekraïense president Volodimir Zelenski deelde op Facebook. De drone trof de sarcofaag rondom de reactor, die ervoor moet zorgen dat de straling niet de reactor kan verlaten. Op de beelden is schade te zien op de plek waar de drone de koepel trof. De internationale atoomwaakhond IAEA bevestigt dat er een explosie was, gevolgd door brand.

Volgens de Oekraïense president had de drone zeer explosief materiaal. Zelenski deelde ook beelden waarop de inslag te zien is. Op het moment dat de drone de koepel treft, is er een flinke explosie te zien. Daarop ontstond er een brand die inmiddels al is geblust, meldt Zelenski. 'De stralingsniveaus zijn nog niet gestegen en worden voortdurend gecontroleerd. Volgens de eerste beoordelingen is de schade aan de beschermlaag aanzienlijk.' De beelden tonen aan dat de drone door de koepel is gekomen, waardoor er nu een groot gapend gat in de beschermingslaag zit. 

De koepel werd in 2016 geplaatst om de straling van de kernreactor tegen te houden. Zelensky herinnert eraan dat die laag is geplaatst dankzij de hulp van allerlei landen wereldwijd, waaronder Europese landen en de Verenigde Staten. 'Het enige land ter wereld dat dergelijke doelen aanvalt, kerncentrales bezet en oorlog voert zonder zich te bekommeren om de gevolgen, is het Rusland van vandaag. Dit is een terroristische bedreiging voor de hele wereld.'

Er zijn al honderden, zo niet duizenden van zulke aanvalsdrones vanuit Wit-Rusland over Tsjernobyl naar Oekraïne gegaan. Het is dan ook een wonder dat dit tot aan afgelopen nacht altijd goed is gegaan.

Bron: BNR Nieuwsradio, foto: IAEA/X

Zelenski mag van Trump toch aanschuiven

Oekraïne mag van de Amerikaanse president Donald Trump toch aan de onderhandelingstafel plaats nemen. 'Natuurlijk doen ze mee', aldus Trump tegenover journalisten in het Witte Huis. Hij voegde er aan toe dat ook 'anderen' mee mogen praten, zonder verdere aanduiding of hij daarmee Europa bedoelt. 

'Iemand zei tegen me dat ik Zelenski als eerste had moeten bellen. Maar ik denk daar anders over. Eerst moest duidelijk worden of er met Rusland valt te onderhandelen. Ik wist al wel dat Zelenski daartoe bereid is, want dat heeft hij me zelf verteld. En nu weet ik dat ook Rusland wil onderhandelen.'

Er was ook nog wat raadselachtige informatie over de Veiligheidsconferentie van München, waar morgen volgens Trump ook een Russische delegatie aanwezig zal zijn. 'Ik weet niet wie daar allemaal naartoe gaat, maar in ieder geval zijn het hooggeplaatste mensen uit Rusland, Oekraïne en de Verenigde Staten.' Rusland heeft zich sinds 2022 niet meer laten zien in München en er is ook geen aankondiging dat dit morgen wel het geval is.Vertegenwoordigers van de drie landen komen volgens Trump komende week bijeen voor de eerste onderhandelingsronde in Saoudi-Arabië.

Trump bevestigde dat hij ertegen is dat Oekraïne deel gaat uitmaken van de NAVO omdat Rusland dit niet wil. 'Het was de aanleiding voor de oorlog', papegaaide Trump de Russische president na. 'Ik zie trouwens niet hoe een land in de positie van Rusland dit zou kunnen accepteren.'

Bron: European Pravda

Europa wil aan tafel, weet alleen niet goed hoe

Ontstelde reacties in Brussel en Kyiv op de faits accomplis waar de Amerikanen de Europese bondgenoten en Oekraïne voor plaatsen door te zeggen dat Oekraïne niet bij de NAVO mag komen en dat het kan fluiten naar de door Rusland bezette gebieden. Volgens Michal van der Toorn van BNR’s Make Europe Great Again zijn de Europeanen helder in hun reactie: 'Er kan niet besloten worden over Oekraïne zonder Oekraïne'. 

Frankrijk Duitsland, Polen, Italië, Spanje en het verenigd Koninkrijk, aangestuurd door de EU-buitenlandchef Kaja Kallas, hebben in een zogeheten Weimar-statement verklaard dat Europa Oekraïne blijft steunen. 'Veel Europese landen vinden ook dat ze niet uitgesloten mogen worden van de onderhandelingstafel', aldus Van der Toorn, die er echter op wijst dat Europa weliswaar 'niet verrast kan zijn door wat Trump doet', maar waar de zorgen over het buitenspel-staan groeien.

De Nederlandse minister van Defensie Ruben Brekelmans vindt dat we niet in paniek moeten raken. Het 'belangrijkst' is nu om Europa aan de onderhandelingstafel te krijgen voor vredesbesprekingen met Rusland over de oorlog in Oekraïne, zegt hij. Onderhandelen buiten Europese landen om is voor hem uitgesloten: Europa krijgt immers straks de taak om Oekraïne en zichzelf tegen Rusland te beschermen.

'Het belangrijkst is dat we ervoor zorgen dat er geen onderhandelingen zijn' over de toekomstige verdediging van Europa en Oekraïne 'zonder dat Europese landen daarbij betrokken worden'.

Lees verder bij BNR Nieuwsradio