VS zet druk op Oekraïne om gebied op te geen

De VS wil Oekraïne veiligheidsgaranties geven, op voorwaarde dat het de oostelijke Donbas-regio overdraagt aan Rusland. Dat heeft president Volodymyr Zelensky gezegd in een interview met persbureau Reuters. Volgens Zelensky voert president Donald Trump daarmee de druk op Oekraïne op om snel een einde aan de oorlog te maken, omdat de VS druk is met de door hen gestarte oorlog in Iran.

'Het Midden-Oosten heeft zeker invloed op president Trump en op zijn volgende stappen. President Trump kiest helaas, naar mijn mening, nog steeds voor een strategie waarbij meer druk wordt uitgeoefend op de Oekraïense kant', zei Zelensky tegen Reuters.

Rusland en Oekraïne hebben, samen met de Amerikanen, dit jaar gesprekken gevoerd over het beëindigen van de oorlog. Een volgende gespreksronde zou deze maand plaatsvinden, maar is uitgesteld vanwege de oorlog in Iran. Zelensky zegt dat Rusland erop gokt dat Trump zijn interesse verliest in Oekraïne als de vredesonderhandelingen vastlopen.

Volgens de Oekraïense president brengt terugtrekking uit de Donbas de veiligheid van zowel Oekraïne als Europa in gevaar, omdat Rusland dan de controle krijgt over de versterkte verdedigingslinies - ook bekend als de fortengordel - die Oekraïne daar heeft opgebouwd. 

Bron: NOS, foto: website president

Defensieminister wil af van Sovjet-style aanpak

Minister van Defensie Mychailo Fedorov wil af van de 'Sovjet-style' aanpak waarbij legercommandanten te velde worden gedwongen om koste wat kost posities te behouden of terug te veroveren. Ook moet er een eind komen aan het 'kannibaliseren' van artilleriegeschut voor reserveonderdelen en het gedwongen overplaatsen van logistiek personeel naar gevechtsfuncties. 

Verder wil Fedorov de gevolgen van de mobilisatie verzachten door soldaten aan het front vaker verlof te geven en ze beter te betalen. Het van de straat plukken van mannen heeft al tot veel onrust geleid in Oekraïne. Toch is het noodzakelijk, want het leger zit voortdurend met een tekort aan soldaten in de strijd tegen het veel grotere Russische leger dat rekruten voor veel geld weet te lokken. 

De Oekraïense mannen die gedwongen worden om aan het front te vechten proberen steeds vaker te deserteren of ze verwonden zichzelf om weg te komen. Ook laat de motivatie te wensen over, zeker als ze soms maanden achtereen aan het front moeten blijven. Enerzijds omdat Russische drones aflossing onmogelijk maken, anderzijds omdat er te weinig infanteristen zijn die hun plek in kunnen nemen. 

Zo bleven drie soldaten van de 93e Gemechaniseerde Brigade Cholodnyi Yar noodgedwongen 224 dagen achtereen op hun post aan het front bij Kostjantynivka. Vanaf de eerste dag werden ze voortdurend bestookt door de Russen. In dichte mist wisten ze na zeven maanden weg te komen. De jongste van het drietal is nog maar 21 jaar.

Minister Fedorov beschrijft op Facebook hoe hij de situatie voor de soldaten wil verbeteren. Hij doet dit na een gesprek met infanteristen van dertien verschillende eenheden die vechten aan het front. 

Bron: The Kyiv Independent, foto drie soldaten: Anton Gerashtsjenko/X

Boze Orbán draait gaskraan dicht voor Oekraïne

Hongarije gaat het gastransport naar Oekraïne geleidelijk opschorten totdat er weer olie vloeit door de Droezjba-pijpleiding. Dat zegt premier Viktor Orbán. Oekraïne importeert een groot deel van zijn gas via Hongarije. Het is het volgende hoofdstuk in een ruzie tussen Hongarije en Oekraïne over de Droezjba-pijpleiding. Rusland levert via de pijplijn olie aan Hongarije en Slowakije. De pijp loopt echter over Oekraïens grondgebied en raakte daar op 27 januari beschadigd, volgens Oekraïne door een Russische drone. Sindsdien stroomt er geen olie meer door.

Zowel Hongarije als Slowakije beschuldigt Oekraïne ervan de levering opzettelijk tegen te houden om zo te voorkomen dat de Russische oorlogskas wordt gespekt. De Oekraïense president Voldymyr Zelensky haalde eerder hard uit naar Orbán, onder meer door te zeggen dat hij 'zijn adres zou delen met de strijdkrachten'. Inmiddels loopt er een onderzoek naar het getroffen deel van de pijplijn.

In een video die Orbán op sociale media plaatste spreekt hij van chantage. 'Zolang Oekraïne geen olie levert, zal het geen gas uit Hongarije ontvangen.' Hij zegt dat Hongarije het gas gaat gebruiken om zijn eigen reserves aan te vullen. Kyiv heeft nog niet gereageerd op de uitspraken. 

De afgelopen weken heeft Orbán ook de Europese Unie betrokken bij het geschil. De Hongaarse premier blokkeert vooralsnog een EU-lening van 90 miljard euro aan Oekraïne totdat de olielevering wordt hervat. Dat geld is bedoeld om het land financieel te helpen en de economie draaiend te houden. Vanuit de EU-lidstaten is veel kritiek op de manier waarop Hongarije zijn vetorecht inzet op politieke gronden.

Ondertussen zit Orbán midden in campagnetijd omdat er volgende maand verkiezingen zijn en hij aan Péter Magyar een serieuze tegenstander heeft. De pro-Europese Magyar staat in de meeste opiniepeilingen aan kop. 

Deze week werd bekend dat de Europese Commissie om opheldering heeft gevraagd na onthullingen dat de Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken jarenlang zijn Russische ambtgenoot Lavrov op de hoogte hield van onderhandelingen in Brussel. Hongarije onderhoudt, ook na de Russische invasie in Oekraïne, warme banden met Moskou.

Bron: NOS

Bijna 150.000 Oekraïners zonder elektriciteit

Bijna 150.000 Oekraïners zitten zonder stroom door een Russische aanval op energievoorzieningen bij Tsjernihiv, meldt de regionale netbeheerder. De gouverneur van de aan Rusland en Wit-Rusland grenzende regio meldde eerder deze week ook al grootschalige stroomuitval, toen door een droneaanval.

In het zuiden van het land, in de oblast Odesa, meldde het gouvernement dat een woning was getroffen door een Russische aanval. Naast schade aan omliggende woningen kwam daarbij gisteravond laat één persoon om het leven. Een ander raakte gewond. Eerder op de avond werd in diezelfde oblast al een bushalte geraakt door een Russische aanval, meldt Ukrinform op basis van hulpdiensten. Daarbij raakten twee mensen gewond.

Bron: BNR Nieuwsradio

Twee doden en veel gewonden bij droneaanval

Rusland viel vanmiddag meerdere Oekraïense steden aan met drones. In Lviv raakten zeven mensen gewond, waarvan twee ernstig. Er is schade aan het historische centrum van de stad, dat op de UNESCO-werelderfgoedlijst staat. Er ontstond brand in zowel het centrum als de wijk Sychiv. 

Verder werd de stad Ivano-Frankivsk werd aangevallen, laat burgemeester Ivan Martsinkiv weten. Hier vielen twee doden en werden twee kraamklinieken vernield. Uit Ternopil, Vinnytsja en Zjytomyr werden explosies gemeld. Ook uit ander oblasten, waaronder Kyiv worden aanvallen met Russische drones gemeld. Tot driemaal toe waarschuwde de Oekraïense luchtmacht vanochtend en vanmiddag dat er drones op weg waren. 

De drones blijven nog steeds komen. 'Ik verwacht vandaag nog meer raketten', zegt adviseur Serhii Flash van het ministerie van Defensie. Rusland wijzigt voortdurend de wijze van aanvallen. 'Om kwetsbare plekken in onze luchtverdediging te vinden. Ze spreiden nu weer hun aanvallen over de dag.' 

Bron: The Kyiv Independent, foto centrum Lviv: burgemeester Sadoviyi/Telegram

Drie doden afgelopen nacht bij Russische aanval

Zeker drie mensen zijn afgelopen nacht om het leven gekomen bij een grootschalige Russische aanval, melden de autoriteiten. Twee mensen kwamen om in de stad Poltave, een derde slachtoffer viel in Zaporizja. Er zouden zeker zestien mensen gewond zijn geraakt. In vrijwel het hele lande klonk afgelopen nacht het luchtalarm. Volgens de nieuwssite The Kyiv Independent klonken even na middernacht al explosies in Kyiv. Het is niet duidelijk of in de hoofdstad Kyiv ook slachtoffers zijn gevallen. De Poolse luchtmacht zette vliegtuigen in om het eigen luchtruim te beschermen tijdens de aanvalsgolf.

 
Bij de Russische aanval op Oekraïne is ook de belangrijkste hoogspanningslijn tussen Moldavië en Europa beschadigd, meldt de Moldavische president Maia Sandu op X. De netbeheerder heeft opgeroepen spaarzaam om te gaan met stroom. Hoewel er alternatieven zijn aangewend voor de stroomvoorziening blijft de situatie volgens Sandu precair. Zij noemt de Russische aanvallen op energievoorzieningen een oorlogsmisdaad ‘en een aanval op ons allen’.
 
Bron: AD.nl, foto: Nooddiensten/Telegram

'Gevaarlijk om alleen VS te laten onderhandelen'

De houding van Europa ten opzichte van de oorlog in Oekraïne is te passief. Dat is de conclusie van een nieuw rapport van Instituut Clingendael. Europa heeft de defensiehulp aan Oekraïne met miljarden opgeschroefd, en ook Nederland draagt het steentje bij door 400 miljoen euro naar voren te schuiven zodat Oekraïne dit jaar op 3 miljard euro aan steun kan rekenen. Maar er is een gebrek aan missie en visie, en daar hangen grote risico's aan vast, waarschuwt Oost-Europa-deskundige Bob Deen.

'De voornaamste zorg is de reactieve houding van Europa, al het initiatief ligt bij de VS. Zowel bij de onderhandelingen, als bij de steun', zegt Deen – tevens een van de auteurs van het stuk. 'Het ontbreekt Europa aan enige strategie over hoe het wil dat de oorlog in Oekraïne eindigt, en de manier waarop dat moet gebeuren.'

De Europese slogan 'zoveel als nodig, zo lang als nodig', is daar volgens de veiligheidsexpert het toonbeeld van. De vraag is wat Europa precies wil bereiken. Oekraïne heeft daar wel een duidelijke visie over, Rusland idem. Beide landen proberen vol te houden totdat de ander in de problemen komt. Voor Oekraïne geldt dat het hoopt dat Rusland de oorlog uiteindelijk niet meer kan financieren waardoor het verzwakt, Rusland wacht tegelijkertijd tot de Europese steun voor Oekraïne afbrokkelt.

Bron: BNR Nieuwsradio, foto Bob Deen: Clingendael