Na de grootschalige Russische aanval van afgelopen zaterdag is de productiecapaciteit van de Oekraïense kerncentrales met de helft gedaald. Dat heeft algemeen directeur Vitaliy Zajtsjenko van netbeheerder Ukrenergo gezegd tegen nieuwssite The Kyiv Independent. Rusland viel vooral de transformatorstations aan die de kerncentrales verbinden met het netwerk.
De centrales moesten hun productiecapaciteit verlagen en een van de drie Oekraïense kerncentrales moest helemaal worden stilgelegd. Inmiddels is een van de transformatorstations gerepareerd, maar volgens Zajtsjenko blijft de situatie kritiek. Kernenergie vormt de basis van de energievoorziening, aangezien Rusland voortdurend de op aardgas of kolen gestookte elektriciteitscentrales aanvalt.
Directe aanvallen op de kerncentrales zijn er nog niet geweest, maar Rusland probeert ze wel van het netwerk te krijgen door de transformatorstations te vernielen. Dat brengt ook het risico van een kernramp met zich mee, want de centrales hebben stroom van buitenaf nodig voor het koelen van de reactoren. Valt die stroom weg, dan moeten dieselgeneratoren voor die koeling zorgen. Gebeurt ook dat niet, dan kan een kernramp zich binnen enkele uren voltrekken.
Denys Shmyhal, eerste vicepremier en minister van Energie van Oekraïne, heeft gezegd dat Nederland zijn steun aan de energiesector van Oekraïne heeft verhoogd tot een totaalbedrag van 100 miljoen euro. 'Nederland heeft zijn totale bijdrage aan het Oekraïense Energie Steunfonds verhoogd tot 100 miljoen euro. Er zal 35 miljoen euro extra worden toegewezen.'
Shmyhal merkte op dat een deel van de bijdrage zal worden gebruikt om zonne-energiesystemen te installeren op de daken van gebouwen in het kader van het Ray of Hope-initiatief. Het doel van het project is om de elektriciteitsvoorziening voor kritieke infrastructuurvoorzieningen te waarborgen na Russische aanvallen.
Het internationaal olympisch comité (IOC) heeft de helm van de Oekraïense skeletonner Vladyslav Heraskevytsj verboden. Op de helm zijn sporters te zien die zijn omgekomen in de oorlog in Oekraïne. De 27-jarige Heraskevytsj droeg de helm maandag tijdens een trainingssessie in Cortina. De atleet zegt dat hij daarna van een IOC-official te horen kreeg dat de helm niet is toegestaan op basis van een regel die politieke, religieuze of raciale propaganda verbiedt.
'Het IOC heeft mijn helm verboden tijdens trainingen en wedstrijden', schrijft Heraskevytsj op Instagram. 'Ik ben diep geraakt. Ik heb het gevoel dat het IOC deze omgekomen sporters verraadt. Sporters die ooit deel uitmaakten van de olympische familie, maar nooit meer op de Spelen zullen staan.' Heraskevytsj, die vrijdag bij de openingsceremonie de Oekraïense vlag droeg, wil met de helm de overleden sporters eren. Onder anderen gewichthefster Alina Peregoedova, bokser Pavlo Ishtsjenko en ijshockeyer Oleksiy Loginov zijn op de helm afgebeeld.
'In het recente verleden waren zulke eerbetonen wel toegestaan, maar dit keer gaan ze alleen voor Oekraïne speciale regels hanteren', stelt Heraskevytsj. Het IOC, dat Rusland en Wit-Rusland sinds de invasie van februari 2022 uitsluit van deelname, heeft het verbod van de helm nog niet bevestigd. Het Oekraïense olympisch comité heeft het verzoek ingediend dat Heraskevytsj alsnog met de helm mag racen. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky kan het verbod niet geloven. 'Ik bedank onze vlaggendrager voor het herinneren van de wereld aan de prijs van onze strijd', schrijft Zelensky op X. 'Deze waarheid kan niet ongemakkelijk, ongepast of als politieke daad worden genoemd tijdens een sportevenement. Dit is een herinnering hoe Rusland vandaag de dag is. De olympische gedachte zou vrede moeten zijn en het leven voorop moeten stellen. Oekraïne blijft trouw aan de olympische gedachte, Rusland niet.'
Rusland heeft al meer dan 650 Oekraïense sporters gedood en tenminste 15 plekken vernield waar olympische sporters trainden.
De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov beschuldigde de regering-Trump ervan te weigeren vermeende Russisch-Amerikaanse overeenkomsten over Oekraïne uit te voeren en een beleid van 'economische dominantie' te voeren, in opmerkingen aan het in Rusland geregistreerde TV BRICS die vandaag werden gepubliceerd.
De opmerkingen markeren een scherpere wending in de retoriek van Moskou ten opzichte van Washington. Lavrov beweert dat de VS is teruggekomen op wat hij omschreef als de 'Anchorage-afspraken' die in 2025 zouden zijn gemaakt en waarin werd voorzien dat Oekraïne de hele Donbas-regio zonder slag of stoot aan Rusland zou overdragen.
'Ze zeggen ons dat de Oekraïense kwestie moet worden opgelost. In Anchorage hebben we het voorstel van de VS aanvaard', aldus Lavrov. 'Ze hebben een aanbod gedaan, wij hebben ingestemd en het probleem had opgelost moeten zijn. Het lijkt erop dat zij het hebben voorgesteld en wij waren bereid – en nu zijn zij dat niet meer.' Het Witte Huis heeft het bestaan van dergelijke overeenkomsten niet bevestigd en weigerde eerder in commentaar aan The Kyiv Independent deze te erkennen.
Meer dan 1.400 hoge flatgebouwen in de hoofdstad Kyiv zitten volgens president Volodymyr Zelensky nog altijd zonder stadsverwarming, terwijl de omstandigheden voor de reparatieploegen in de oblast Cherson bijzonder moeilijk zijn doordat ze voortdurend worden aangevallen door Russische drones.
Zelensky liet zich vanmorgen bijpraten over de energiesituatie, schrijft hij op X. Hij kreeg te horen dat die ernstig is in de oblast Kyiv, in meerdere steden in de oblast Charkiv en verder in de oblasten Soemy, Tsjernihiv, Donetsk, Dnipropetrovsk en Kirovohrad. In de laatste oblast gaat het vooral om de stad Kropyvnytskyi. In de hoofdstad worden meer noodpakketten uitgereikt aan hulpbehoevende inwoners. In de komende dagen worden 40.000 van zulke pakketen verstrekt.
'Met de minister van Energie sprak ik vooral over de situatie rond onze kerncentrales. Het Russische leger valt die centrales, maar ook transformatorstations en hoogspanningsleidingen voortdurend aan', aldus Zelensky. Hij wil dat meer wordt gedaan om de infrastructuur te beschermen tegen nieuwe aanvallen.
Ook moet in de communicatie naar bondgenoten nog meer duidelijk worden gemaakt dat Rusland de barre winterse omstandigheden misbruikt door de Oekraïners massaal in de kou te zetten. De maximum temperatuur in Kyiv ligt vandaag op 8 graden onder nul, komende nacht gaat het 18 graden vriezen.
In de afgelopen twee weken zijn 17 transportladingen met hulpgoederen uit elf landen gearriveerd bij de verdeelcentra van het ministerie van Energie. Het gaat volgens minister Denys Shmyhal om 774 generatoren en 40 mobiele verwarmingsinstallaties, warmtekrachtinstallaties, verwarmingsketels en veel andere materialen voor de energievoorziening.
De goederen zijn afkomstig uit Zwitserland, Slowakije, Denemarken, Canada, Zweden, Azerbeidzjan, Duitsland, Oostenrijk, Litouwen en Italië.'We verwachten nog eens 798 generatoren, 117 transformatoren, 120 verwarmingsketels en warmtekrachtinstallaties binnen te krijgen', aldus Shmyhal.
De minister noemt de energiesituatie zorgwekkend na opnieuw twee grootschalige Russische aanvallen in de afgelopen week. Gisteren werd 9 Megawatt aan elektriciteit vanuit het buitenland gehaald om nog enigszins aan de vraag te voldoen. Shmyhal: 'We werken hard aan oplossingen. vooral het vergroten van de elektriciteitsproductie. Vandaag hopen we Kyiv zelf van die 9 Megawatt te voorzien.'
President Volodymyr Zelensky zegt dat Rusland vrijwel dagelijks het Oekraïense spoorwegnet aanvalt. 'Gisteren was er een aanval op een trein in de oblast Tsjernihiv, in de dagen daarvoor werd het spoorwegnet aangevallen in de oblasten Charkiv en Dnipro', zeg de president die vervolgens zijn dank uitspreekt 'aan al die mensen die er voor zorgen dat de treinen in ons land blijven rijden.'
Door nieuwe aanvallen op het spoorwegnet is het treinverkeer vanuit Soemy naar respectievelijk Kyiv en Charkiv ontregeld, meldt spoorwegmaatschappij Oekrzaliznytsja vanochtend. 'Een locomotief en een hoogspanningsleiding zijn beschadigd. Spoorwegmedewerkers en passagiers verblijven in schuilkelders.'
Ook op de route van Lozova via Barvinkove richting Kramatorsk in de oblast Charkiv zijn er problemen. Hier worden bussen ingezet. De stad Kramatorsk is overigens al enige tijd niet meer per trein bereikbaar omdat het risico van Russische aanvallen te groot is geworden. Ook in de oblast Zaporizja zijn er problemen. Oekrzaliznytsja vraagt de passagiers om de aanwijzingen van spoorwegpersoneel nauwlettend te volgend.
