600.000 inwoners hebben Kyiv inmiddels verlaten

Zo'n 600.000 inwoners van de naar schatting 3 miljoen hebben Kyiv al verlaten na een oproep van burgemeester Vitali Klitsjko om waar mogelijk een warme plek buiten de hoofdstad op te zoeken. Hij deed die oproep op vrijdag 9 januari toen de bewoners van 6.000 hoge flatgebouwen, de helft van het totale aantal, in de kou kwamen te zitten. 

De situatie in de hoofdstad is er sindsdien alleen maar slechter op geworden na nog eens twee grote Russische aanvallen op de energievoorzieningen. 'De situatie is kritiek voor wat betreft verwarming, water en elektriciteit', zegt Klitsjko in een interview met The Times. Nadat de situatie aanvankelijk verbeterde, zitten ook nu weer 5.600 hoge flatgebouwen zonder verwarming. 

De temperatuur zakt geregeld tot -18 graden. Dat zorgt nu voor grote problemen, want de vrieskou is ook doorgedrongen tot de woningen. En straks, als het gaat dooien zijn de problemen ook nog niet te overzien. Overal zijn leidingen bevroren en die gaan onherroepelijk lekken. 

Burgemeester Klitsjko waarschuwt voor een humanitaire ramp. Scholen en de kinderopvang zijn gesloten, waardoor ouders hun kinderen in de ijskoude woning moeten opvangen. Daar kunnen ze het toilet niet gebruiken en de beslagen ramen zijn bevroren. 

Bron: The Kyiv Post

Energiesituatie in Oekraïne wordt steeds kritieker

De situatie in Oekraïne wordt met de dag penibeler. Netbeheerder Ukrenergo waarschuwt vanmorgen voor plotselinge stroomuitval in grote delen van het land als gevolg van de voortdurende Russische aanvallen op het elektriciteitsnet. Vier oblasten zitten zelfs helemaal zonder elektriciteit. De bevolking wordt opgeroepen om zuinig om te gaan met stroom op momenten dat die wel voorhanden is.

Intussen zitten meer dan een miljoen inwoners van Kyiv nog altijd zonder elektriciteit  en hebben de bewoners van 4.000 hoge flatgebouwen ook geen (stads)verwarming. na de meest recente aanval op de hoofdstad. Wel hebben ze sinds gisteravond weer de beschikking over kraanwater. Er zijn 49 generatoren naar Kyiv gebracht om de situatie daar te verbeteren.

Buitenlandse hulp komt op  gang. Nederland trekt 23 miljoen euro extra uit voor herstel van de energievoorzieningen, in totaal inmiddels al 133 miljoen euro. Ierland geeft 25 miljoen euro, het Verenigd Koninkrijk eveneens 25 miljoen. Volgens premier Joelia Svyrydenko zijn generatoren, transformators, kabels, medische en humanitaire goedren onderweg vanuit Azerbeidzjan, Slowakije en Tsjechië. 

Vanuit Italië zijn de eerste 78 industriële generatoren aangekomen. Ze zorgen voor een extra capaciteit van 116,5 megawatt. In de komende maanden worden nog eens 300 van generatoren verwacht, samen goed voor 806 megawatt.

Bronnen: Oekrajinska Pravda, Ukrinform, Kyiv Post

Kerncentrale Tsjernobyl is opnieuw aangesloten

De kerncentrale is weer aangesloten op het Oekraïense elektriciteitsnet. Dat maakte het ministerie van Energie bekend aan het begin van de avond. Na de grote Russische aanval van afgelopen nacht waren zowel de sarcofaag die de verwoeste kernreactor beschermt als de opslagplaatsen voor radioactieve stoffen verstoken van stroom van buitenaf. De internationale atoomwaakhond IAEA bevestigde vanmiddag dat er problemen waren als gevolg van de Russische aanval.

In Kyiv zijn volgens burgemeester Vitali Kltisjko zitten de bewoners van ruim 1.600 grote flatgebouwen niet meer in de kou. Dat is nog wel het geval met de bewoners van 4.000 andere flatgebouwen in de hoofdstad, waar het 's nachts 20 graden vriest. 

In grote delen van Oekraïne is sprake van plotselinge stroomuitval. De vraag overtreft het aanbod en dat maakt dat het elektriciteitsnetwerk instabiel is. Volgens netbeheerder Ukrenergo zijn de grootste problemen in de hoofdstad en de gelijknamige oblast, maar ook in de oblast Poltava en de regio's langs de frontlijn. De oblasten Charkiv, Soemy en Donetsk worden het hardst getroffen door de noodstops van de stroomvoorziening.

Bronnen: The Kyiv Independent, Oekrajinska Pravda

Lavrov: 'Groenland even belangrijk als de Krim'

De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov vindt dat Groenland geen 'natuurlijk onderdeel' van Denemarken is en dat het probleem van voormalige koloniale gebieden steeds nijpender wordt. Rusland heeft verheugd gereageerd op de groeiende kloof tussen de VS en Europa over Groenland, maar heeft zich verzet tegen de suggestie van Trump dat Moskou ook controle over het eiland nastreeft.

Tijdens een persconferentie in Moskou zei Lavrov dat Rusland geen belang heeft bij inmenging in de zaken van Groenland en dat Washington weet dat Moskou zelf geen plannen heeft om de controle over het eiland over te nemen. 'In principe is Groenland geen natuurlijk onderdeel van Denemarken, toch?' zei Lavrov. Wel merkte hij op dat 'de Krim even belangrijk is voor de Russische veiligheid als Groenland voor de Verenigde Staten'. 

'Het was geen natuurlijk onderdeel van Noorwegen en ook geen natuurlijk onderdeel van Denemarken. Het is een koloniale verovering. Het feit dat de inwoners er nu aan gewend zijn en zich er prettig bij voelen, is een andere kwestie.'

Bronnen: BNR Nieuwsradio, Oekrajinska Pravda

8,5 GW aan stroom weg door Russische aanvallen

De Russische aanvallen op de energievoorzieningen sinds oktober hebben er voor gezorgd dat Oekraïne 8,5 gigawatt aan productiecapaciteit is kwijtgeraakt. Het gaat dan vooral om de op gas of kolen gestookte centrales en waterkrachtcentrale. 'We hebben wel veel kunnen herstellen, maar dan kwam er weer een nieuwe aanval en konden we van voren af aan beginnen', legde de Oekraïense minister van Economie, Milieu en Landbouw Oleksii Sobolev vanmorgen uit op de World Economic Forum in Davos. 

Volgens Sobolev is het goedkoper om elektriciteitscentrales en transformatorstations beter te beschermen dan ze opnieuw op te bouwen, maar Oekraïne heeft daarvoor te weinig luchtverdediging. De Russische aanvallen komen hard aan in deze winter, een van de koudste in jaren. Duizenden huishoudens in Dnipro, Zaporizja en Kyiv zitten zonder elektriciteit, kraanwater en verwarming. 'We moeten de koudste weken van deze winter door zien te komen.' 

Daarvoor zijn onder meer industriële generatoren, mobiele transformatorstations en backups nodig. Een investering van bijna 1 miljard euro. Essentiële bedrijven worden draaiende gehouden met industriële generatoren. Oekraïne heeft ze al, met een totale capaciteit van ruim 1 gigawatt, maar door het extreem koude weer met gemiddeld een temperatuur van -15 overdag zijn er meer nodig.

President Volodymyr Zelensky zei vanmorgen dat het Oekraïne afgelopen nacht minstens 80 miljoen euro heeft gekost om de aanval van afgelopen nacht te weerstaan. Rusland viel aan met 315 drones en 27 raketten. De meeste daarvan werden voortijdig uitgeschakeld, maar er waren inslagen op 11 plaatsen.

Bron: Oekrajinska Pravda, foto Sobolev: Interfax

Kerncentrales zijn indirect doelwit van Rusland

De kerncentrale van Tsjernobyl krijgt geen elektriciteit meer van buitenaf als gevolg van een Russische aanval afgelopen nacht. Ook zijn hoogspanningsleidingen naar andere Oekraïense kerncentrales beschadigd. Voor met name de kerncentrale van Tsjernobyl is stroom van buitenaf belangrijk voor het afschermen van de reactor die in april 1986 door een explosie en brand werd verwoest. 

De internationale atoomwaakhond IAEA bevestigt dat er schade is aan meerdere transformatorstations die de Oekraïense kerncentrales verbinden met op gas of kolen gestookte elektriciteitscentrales. 'De IAE houdt de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten om te zien of de nucleaire veiligheid in gevaar komt', aldus directeur Rafael Grossi.

Afgelopen jaar sloeg een Russische drone al een gat in de sarcofaag over de verwoeste reactor van de kerncentrale van Tsjernobyl. Die schade kon nog altijd niet volledig worden gerepareerd en er lekt sindsdien radioactieve straling. Directeur Serhii Tarakanov waarschuwde vorige maand al voor een volgende Russische aanval die catastrofale gevolgen kan hebben als de sarcofaag instort. 'Bij een directe inslag van een raket of een drone, zeg maar een Iskander, dan kan dat een kleine aardbeving tot gevolg hebben. Niemand kan zeggen of de sarcofaag dan nog overeind staat.' 

Bron: Oekrajinska Pravda

Zelensky alleen naar Davos voor 'serieus gesprek'

President Volodymyr Zelensky gaat alleen naar het World Economic Forum in Davos als hij daar een serieus gesprek met Donald Trump kan voeren over de veiligheidsgaranties voor zijn land. Hij wil dat de documenten met afspraken over veiligheidsgaranties en de wederopbouw van Oekraïne klaar zijn om ondertekend te worden. De Amerikanen zouden hier nog geen duidelijkheid over hebben gegeven. 

Zelensky werd vandaag al verwacht in Davos, maar is in Kyiv gebleven vanwege de Russische aanval van afgelopen nacht. 'Ik heb in dit geval voor Oekraïne gekozen, niet voor het economisch forum, maar alles kan op elk moment veranderen. Het is van groot belang voor de Oekraïners dat deze oorlog eindigt.'

Trump zou nog wel steeds van plan zijn om met Zelensky te gaan praten. Dat heeft zeker ook te maken met het contract voor de winning van kostbare mineralen ter waarde van 800 miljard dollar dat hij wil tekenen. Er is geen concrete afspraak voor een gesprek. De nieuwssite Axios zegt van een Amerikaanse regeringsfunctionaris vernomen te hebben dat geen doorbraak verwacht mag worden als het om de veiligheidsgaranties gaat.

Ondertussen is het de bedoeling dat de Amerikaanse vastgoedboeren Steve Witkoff en Jared Kushner vandaag in Davos gaan praten met de Russische gezant Kirill Dmitrjev. 

Bronnen: NU.nl, Oekrajinska Pravda