In de eerste twee weken van het jaar heeft Oekraïne minder Russische raketten kunnen onderscheppen. Volgens de Oekraïense luchtmacht zijn 26 van 73 afgevuurde raketten tegengehouden. Gemiddeld is daarmee 36 procent onderschept, veel minder dan het maandelijks gemiddelde sinds het begin van de oorlog, dat volgens Dragon Capital op 60 procent staat.
Tekenend was de Russische aanval in de nacht van 12 op 13 januari. Rusland vuurde maar liefst achttien ballistische raketten op Oekraïne af, daarvan werden er slechts twee onderschept. De afgelopen weken valt op dat Rusland een nieuwe inzet lijkt te hebben, waarbij er allerlei verschillende soorten wapens tegelijkertijd worden ingezet. Zo werden er drones, ballistische raketten, kruisraketten en zelfs één hypersonische raket - de Oresjnik - ingezet bij aanvallen op Oekraïne. Oekraïne heeft meerdere systemen voor zijn luchtdefensie ter beschikking. Daarbij gaat het om raketafweer, interceptiedrones en pick-uptrucks met daarop gemonteerde machinegeweren. Oekraïne zet daarnaast ook straaljagers en helikopters neer om raketten en drones te onderscheppen. Wel is Oekraïne grotendeels afhankelijk van in Amerika geproduceerde munitie om luchtaanvallen af te slaan.Het gaat daarbij onder meer om de Amerikaanse PAC-3-interceptors die bedoeld zijn voor Patriot-systemen. Al langere tijd drukt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky bondgenoten op het hart om deze onderdelen te leveren. Een Oekraïense luitenant-kolonel zegt tegenover de Kyiv Independent dat er 'niet genoeg raketten of radars' zijn om de afweer op orde te houden. Rusland zou het bovendien hebben gemunt op de radarsystemen van Oekraïne. 'Onze radars worden elke dag uitgeschakeld.'Drones worden nog wel op redelijk niveau onderschept. In de eerste weken van dit jaar kwamen er liefst 1852 drones op Oekraïne af, waarvan 83 procent werd onderschept. Dat ligt op het niveau van de maanden ervoor. Wel is te zien dat op lange termijn – in de loop van 2024 en het begin van 2025 – drones ook steeds minder worden onderschept. Destijds wist Oekraïne 90 tot 95 procent van de drones tegen te houden.Bron: BNR, foto: generale staf leger UA
Michailo Fedorov, de nieuwe minister van Defensie, vindt het onacceptabel dat 2 miljoen Oekraïense mannen onder de mobilisatie uit proberen te komen. Ook zijn 200.000 Oekraïners ongeoorloofd afwezig of gedeserteerd bij hun legereenheid. Fedorov wil dit aanpakken.
Ook wil hij de training van soldaten verbeteren, wat tot minder verliezen moet leiden. 'We moeten hogere eisen stellen aan wie al goed is en hulp bieden aan wie minder goed presteert', aldus de minister.
Alle brigades moeten wat hem betreft over een minimaal aantal drones kunnen beschikken. Van de 400 eenheden met drone-operators zijn er 50 samen goed voor 70 procent van de aanvallen op de vijand. 'Stel je eens voor wat ons leger kan bereiken als we ook de overige 350 eenheden op dit niveau kunnen brengen.'
Fractievoorzitter Joelia Tymosjenko van de Moederlandpartij wordt ervan verdacht dat ze parlementsleden van andere partijen heeft omgekocht om voor of tegen bepaalde wetsvoorstellen te stemmen. Gisteravond deden de anticorruptieagentschappen NABU en SAPO een inval in het partijkantoor, op zoek naar ondersteunend bewijs.
Tymosjenko bevestigde vanmorgen de inval. 'Meer dan dertig zwaarbewapende mannen namen het kantoor over en gijzelden het aanwezige personeel, zonder dat ze zich legitimeerden.' Ze noemt het 'een grote PR-stunt'. Er zou niets zijn gevonden, maar Tymosjenko moest wel haar 'werktelefoons, parlementaire correspondentie en geld waarvan over de herkomst door mij al verantwoording is afgelegd'. De Moederlandpartij heeft 26 zetels in het 450 zetels tellende parlement.
De 65-jarige Tymosjenko was tweemaal premier (2005 en 2007-2010). Toch is ze altijd al omstreden geweest. Dat geeft ze zelf ook toe. 'Vervolging en onderdrukking zijn jarenlang mijn dagelijkse realiteit geweest. Ik ben nergens meer bang voor, want ik weet van mezelf dat ik eerlijk ben, zowel tegenover mensen als tegenover het land. Niemand kan mij breken of stoppen. En ook nu zullen we de waarheid weer boven tafel krijgen.' Zie ook: Joelia's goochelkunsten.
Afgelopen jaar vielen de meeste burgerdoden in Oekraïne sinds het begin van de Russische invasie. Volgens de Human Rights Monitoring Mission van de Verenigde Naties (HRMMU) werden in 2.514 burgers gedood en raakten 12.142 burgers gewond. Het aantal burgerslachtoffers was 31 procent hoger dan in 2024 en zelfs 70 procent meer dan in 2023.
De meeste burgerslachtoffers vielen in de eerste twaalf maanden vanaf het begin van de invasie op 24 februari 2022. Toen werden tenminste 8.006 burgers gedood en raakten 12.287 burgers gewond.
De stijging in 2025 was volgens de HRMMU niet alleen het gevolg van een toename van de gevechten langs de frontlijn, maar ook doordat veel vaker langeafstandswapens door Rusland werden gebruikt om (burger)doelen dieper in Oekraïne aan te vallen. In het voorjaar voerde Rusland de aanvallen met drones en raketten op Oekraïense steden flink op. Daarna waren er maand op maand steeds vaker aanvallen.
De dodelijkste aanval was in november toen de West-Oekraïense stad Ternopil met raketten werd aangevallen. Daarbij vielen 38 doden en werden 99 mensen gewond. Onder de doden waren acht kinderen. Langs de frontlijn waren het vooral ouderen die slachtoffer werden van Russische aanvallen. Bijna de helft van de slachtoffers was 60-plusser.
De HRMMU wijst in haar rapport ook op de toenemende aanvallen van de Russen op het Oekraïense energienetwerk, waardoor nu veel mensen zonder elektriciteit, verwarming, kraanwater en voedsel zitten bij temperaturen ver onder vriespunt. Burgers lopen daardoor een verhoogd risico.
Rusland wil doorvechten totdat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky 'bij zinnen komt' en akkoord gaat met wat het Kremlin 'realistische voorwaarden' noemt om de oorlog te beëindigen. Deze waarschuwing kwam afgelopen nacht van Vasili Nebenzja, de Russische VN-ambassadeur tijdens een vergadering van de Veiligheidsraad over de recente aanvallen op de Oekraïense energievoorziening.
Terwijl er bewijzen in overvloed zijn dat Rusland met opzet burgerdoelen aanvalt, beweerde Nebenzja het tegendeel. Het zou juist Oekraïne zijn dat Russische burgers aanvalt. De Rus waarschuwde dat de situatie in Oekraïne 'met de dag slechter wordt' en dat elke Oekraïense aanval op Russisch grondgebied kan rekenen op een 'stevige reactie'. Ook beschuldigde Nebenzja de Oekraïense president Volodymyr Zelensky ervan dat hij de Amerikaanse bemiddelingspogingen telkens dwarsboomt met 'onmogelijke voorwaarden'.
Rusland wil de inwoners van Kyiv dwingen de hoofdstad te verlaten door de energievoorziening volledig uit te schakelen. Dat is de stellige overtuiging van algemeen directeur Vitaly Zajtsjenko van netbeheerder Ukrenergo. Na de nieuwste aanvallen van afgelopen nacht en vanmorgen vroeg zit volgens hem nu 70 procent van de huishoudens zonder stroom. En er wordt snel een volgende aanval verwacht. 'We hebben informatie dat Rusland een aanval met kruisraketten voorbereidt', aldus Zajtsjenko.
De inwoners van de naburige steden Boetsja, Hostomel en Irpin zitten sinds afgelopen nacht zonder stroom en kraanwater. De huishoudens in de oblast Kyiv die nog wel elektriciteit hebben worden geregeld geconfronteerd met stroomonderbrekingen omdat het netwerk het niet aan kan. Energieleverancier DTEK laat weten dat z'n elektriciteitscentrale in de oblast Kyiv schade heeft opgelopen. Afgelopen nacht was de achtste Russische aanval op deze centrale sinds oktober.
Opnieuw zitten honderdduizenden huishoudens in de oblast Kyiv zonder stroom na nachtelijke Russische drone- en raketaanvallen. Bij de aanvallen zijn zeker vier doden gevallen. De Oekraïense luchtmacht zegt dat Rusland afgelopen nacht 293 drones en 18 raketten heeft gebruikt om aanvallen uit te voeren. Die zouden deels zijn neergehaald. Er waren ook aanvallen op de oblasten Dnipropetrovsk, Zjytomyr, Zaporizja, Odesa, Soemy, Charkiv en Donetsk.
President Volodymyr Zelensky zegt dat de aanvallen gericht waren tegen de Oekraïense energiesector. Rusland voert daar al langer aanvallen op uit, wat leidt tot stroomuitval in de koude wintermaanden. In de hoofdstad Kyiv is het momenteel ongeveer 13 graden onder nul. Volgens de president 'moet Rusland nu maar eens leren dat de winterkou ze niet gaat helpen om de oorlog te winnen'.
Het Russische ministerie van Defensie bevestigt dat een 'enorme aanval' is uitgevoerd, gericht tegen de energie-infrastructuur 'die het belang dient van de Oekraïense strijdkrachten en bedrijven van het militair-industriële complex'. Het ministerie noemt de aanval een reactie op Oekraïense aanvallen op Russische burgerinfrastructuur.
Volgens de autoriteiten vielen de dodelijke slachtoffers in Charkiv, op enkele tientallen kilometers van de grens van Rusland. Daar zou onder meer een postterminal zijn geraakt en moesten tientallen mensen in veiligheid worden gebracht.
Oekraïne voert ook aanvallen uit op Russisch grondgebied. De strijdkrachten maakten dinsdag bekend dat een dronefabriek was aangevallen in Rostov, een gebied in het zuidwesten van Rusland.
Bronnen: NU.nl en Oekrajinksa Pravda, foto: Nooddienst SES
