Parlementsvoorzitter Roeslan Stefantsjoek en fractievoorzitter Davyd Arachamiia van Zelensky's partij Dienaar van het Volk zeggen dat presidentsverkiezingen en een referendum over een vredesakkoord alleen mogelijk zijn tijdens een wapenstilstand. Ook zijn betrouwbare veiligheidsgaranties van de bondgenoten een voorwaarde.
Stefantsjoek en Arachamiia legden dit gisteravond uit aan de veiligheidsadviseurs van een aantal bondgenoten. Die toonden alle begrip, zeggen beiden. Over wijzigingen in de grondwet - die verkiezingen in oorlogstijd en het opgeven van grondgebied verbiedt - kan onder de huidige omstandigheden niet met een referendum worden beslist.
Rusland weigert te stoppen met aanvallen als de Oekraïners gaan stemmen over een vredesakkoord. Maar volgens Arachamiia moet er eerst een vredesakkoord zijn waarover een referendum mogelijk is. Hij legt uit wat het plan is dat eind februari gereed moet zijn:
'Als er eenmaal een voorlopig akkoord ligt van de VS, Rusland, Oekraïne en Europese landen, dan wordt dit document online gepubliceerd en kan het gedurende 60 dagen worden besproken door journalisten, deskundigen, publieke organisaties en politici. Dan, op een nader te bepalen dag X, kan er gestemd worden. Ze krijgen dan twee stembiljetten overhandigd. De ene voor de presidentsverkiezing, de tweede voor het referendum met de vraag of je ja of nee zegt het vredesakkoord. Vervolgens worden de stemmen geteld. En is een wapenstilstand noodzakelijk.'
'Waarom we de presidentsverkiezingen en referendum tegelijkertijd willen houden? We hebben nog maar een keer eerder een referendum gehouden, in 1991. We hebben dus geen ervaring met het organiseren van een nationaal referendum. De wet schrijft voor dat tenminste 50 procent van de kiezers moet gaan stemmen. Voor de oorlog hadden we 36 miljoen kiezers geregistreerd. Dat houdt in dat 18 miljoen mensen moeten gaan stemmen. Dat is voor nu onhaalbaar.'
'De presidentsverkiezingen zijn ons belangrijkste kiesmoment. Doorgaans gaan dan meer dan 10 miljoen Oekraïners stemmen. Door die verkiezingen te combineren met het referendum hopen we dat zoveel mogelijk mensen mee gaann doen aan het referendum, zowel in Oekraïne als daarbuiten. Dan krijgen we een representatief resultaat dat deel uitmaakt van het vredesplan.'
Arachamiia zegt dat van de parlementaire werkgroep die verkiezingen in oorlogstijd voorbereidt 'niemand een goed antwoord heeft gegeven op de vraag waarom online stemmen niet mogelijk is'. 'Om maar een voorbeeld te geven: we hebben naar schatting 6,5 miljoen binnenlandse vluchtelingen. Daarvan kennen we ongeveer 1 miljoen omdat ze geld van de overheid ontvangen. Maar waar zijn die andere 5 miljoen, waar wonen ze, welk stembureau zullen ze naartoe gaan? Daarom zouden we ze de mogelijkheid moeten bieden om zich online te registreren, waarna ze kunnen stemmen bij het stembureau bij ze in de buurt. Toch is er argwaan tegen deze handelwijze.'
Bron: Oekrajinska Pravda
