Met VS onderhandelen met mes op de keel

Delegaties van de Verenigde Staten en Oekraïne komen dinsdag bijeen in de Saoedische hoofdstad Riyad. Dat schrijft verslaggever Jacqui Heinrich van Fox News op X. Minister Marco Rubio, de speciale gezant Steve Witkoff en adviseur Nationale Veiligheid Michael Waltz maken deel uit van de Amerikaanse delegatie. 

Aan Oekraïense kant gaat het in ieder geval om president Zelensky's stafchef Andri Jermak. Het is niet duidelijk of ook Donald Trump en Volodymyr Zelensky naar Riyad komen. De nieuwssite Axios meldt ook dat er een bijeenkomst in Saoedi-Arabië aan zit te komen, maar heeft het over woensdag.

Bloomberg zegt te weten dat Oekraïne verder onder druk wordt gezet nadat eerder deze week al de Amerikaanse militaire steun werd opgeschort en er geen militaire inlichtingen meer worden gedeeld. De 'mineralendeal' zou pas tot stand komen als Oekraïne meewerkt aan een staakt-het-vuren op korte termijn. 

Bronnen: Kyiv Post, Bloomberg, Axios

Brits plan voor 'Sky Shield' boven kerncentrales

Voormalige planners van de Britse luchtmacht hebben samen met de Oekraïense luchtmacht het plan Sky Shield bedacht waarbij 120 gevechtsvliegtuigen van Europese landen de drie operationele kerncentrales en de steden Odesa en Lviv gaan beschermen tegen Russische aanvallen. Dat meldt de Britse krant The Guardian. Sky Shield zou los van de NAVO moeten staan, dus ook los van de Verenigde Staten.

Volgens de initiatiefnemers heeft dit plan meer kans van slagen dan het inzetten van een afschrikkingsmacht na het bereiken van een staakt-het-vuren. Sky Shield wordt gesteund door onder meer Philip Breedlove (de voormalige Europese bevelhebber van de NAVO), de Poolse oud-president Aleksander Kwasniewski en Gabrielis Landsbergis, de voormalig Litouwse minister van Buitenlandse Zaken. 

De Europese ministers van Defensie kennen het plan, maar ze zijn huiverig om hun gevechtsvliegtuigen naar Oekraïne te sturen terwijl de oorlog daar nog woedt. Maar die houding kan veranderen door de eveneens veranderde houding van de Verenigde Staten, meent The Guardian.

Bron: The Kyiv Independent, foto: The Gaze

Trump wil 240.000 Oekraïners gaan uitzetten

De regering-Trump wil binnenkort 240.000 Oekraïners gaan uitzetten, die na de Russische inval naar de VS waren gevlucht. Dat melden bronnen binnen de regering aan persbureau Reuters. Het gaat om mensen die legaal het land zijn binnengekomen, en onder de vorige president Biden de asielstatus hebben gekregen. 

Waarom Trump dit van plan is, is niet bekend: het Witte Huis wil niet reageren op het plan, en ook de Oekraïense ambassade in de VS zegt er niets over. De voorlopige verblijfsvergunning voor de 240.000 Oekraïense vluchtelingen zou volgende maand al worden ingetrokken. 

Het plan om de Oekraïners uit te zetten is onderdeel van een groter plan van de regering-Trump, om zo'n 1,8 miljoen mensen uit te zetten die in de VS tijdelijk asiel hadden gekregen op humanitaire gronden. Onder hen zijn ook zo'n 530.000 mensen uit Cuba, Nicaragua, Venezuela en Haïti, en zo'n 70.000 mensen uit Afghanistan, die naar de VS vluchtten nadat de Taliban daar in 2021 de macht hadden gegrepen.

Bronnen: NOS

Kremlin: Europese vredesmacht is oorlogsdaad

De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov zegt dat Moskou een Europese vredesmacht die naar Oekraïne wordt gestuurd, zal beschouwen als de officiële betrokkenheid van NAVO-strijdkrachten in de oorlog tegen Rusland. Verschillende Europese leiders hebben het idee geopperd om een Europees vredesleger naar Oekraïne te sturen nadat de twee partijen een staakt-het-vuren hebben bereikt. 

Het Kremlin vindt dat de Franse president Emmanuel Macron het contact met de realiteit kwijt is met uitspraken over Rusland als een dreiging voor heel Europa en een Franse 'nucleaire paraplu'. 'Elke dag doet hij uitspraken die volkomen buiten de werkelijkheid staan en die haaks staan op eerdere uitspraken van hem', aldus een woordvoerster van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken.

Macron noemde Rusland gisteren in een televisietoespraak een bedreiging voor Europa. Hij zei dat Frankrijk de omvang van zijn strijdkrachten gaat verdubbelen en dat hij Europese bondgenoten zou kunnen beschermen met de Franse nucleaire wapens. 

Bron: BNR Nieuwsradio

Rubio: 'Proxy-oorlog tussen Rusland en VS'

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio zegt in een interview met Fox News dat de Russische invasie in Oekraïne is uitgelopen op een proxy-oorlog is tussen de kernmachten Rusland en de Verenigde Staten. Tot dusver hebben de bondgenoten volgens Rubio alleen maar gezegd dat Oekraïne zo lang als het duurt alles krijgt wat het nodig heeft om zich te verweren. 'Maar dat is geen strategie.'

'We proberen er uit te komen met zowel de Russen als de Oekraïners. En we hebben de Oekraïners gevraagd om dit niet te saboteren. Er zijn concessies nodig, van beide kanten. We moeten ze aan de onderhandelingstafel zien te krijgen - ook de Oekraïners, want is immers hun land. En natuurlijk de Russen. President Trump is de enige die dat kan bereiken', aldus Rubio.

De opvatting van Rubio dat hier sprake is van een proxy-oorlog tussen Rusland en de VS komt overeen met wat de Russische propaganda al tijden beweert, al wordt daarbij in plaats van de VS steevast de NAVO genoemd.

Bron: Fox News

Oekraïne nóg kwetsbaarder voor luchtaanvallen

Het stopzetten van de militaire inlichtingen door de Verenigde Staten maakt Oekraïne nóg kwetsbaarder voor Russische luchtaanvallen dan het al was. Het Institute for the Study of War (ISW) ziet dat Oekraïne door het wegvallen van de inlichtingen niet meer in staat is om de Russische luchtverdediging in aan te vallen. Waardoor de Russische luchtmacht vrij spel krijgt en vanaf kortere afstand glijbommen en raketten tegen Oekraïne in te zetten.

De Oekraïense aanvallen op militaire doelen in Rusland zorgden ervoor dat de gevechtskracht van het Russische leger flink is afgenomen. In het bijzonder het vernielen van de munitiedepots bij de stad Toropets in de provincie Tver en het arsenaal Tichoretsk in de provincie Krasnodar zorgden voor minder aanvoer van raketten en granaten. Ook werd de Russische luchtmacht steeds verder naar het achterland geduwd, wat weer leidde tot minder aanvallen met glijbommen en raketten.

'Het Kremlin heeft herhaaldelijk aangedrongen op het stopzetten van alle buitenlandse hulp aan Oekraïne als het tot een vredesakkoord komt', zegt het ISW. 

Bronnen: ISW

'VS sprak in geheim met opponenten Zelensky'

Vier naaste medewerkers van de Amerikaanse president Donald Trump hebben in het geheim gesprekken gevoerd met Oekraïense oppositieleiders. Het zou volgens de nieuwssite Politico gaan om onder meer Joelia Timosjenko en Petro Porosjenko, de aanvoerders van respectievelijk de Moederlandpartij en Europese Solidariteit. Timosjenko was al eens premier, Porosjenko was Zelensky's voorganger, hij leed bij de verkiezingen in 2019 een verpletterende nederlaag.

De gesprekken gingen over de vraag of Oekraïne in oorlogstijd presidentsverkiezingen moet houden, aangezien het mandaat van Zelensky al een jaar verlopen is. De Russische president Vladimir Poetin hamert daar steeds op door Zelensky als onwettige president neer te zetten, een frame dat inmiddels ook is overgenomen door Trump. Poetin hoopt een marionet aan de macht te krijgen. De Oekraïense grondwet staat verkiezingen in oorlogstijd, tijdens de nu geldende staat van beleg, niet toe.

De officiële lijn van de Amerikaanse regering is dat Trump zich niet bemoeit met de Oekraïense binnenlandse politiek. "Maar het gedrag van Trump en zijn naaste medewerkers laat het tegenovergestelde zien', aldus Politico. 'Trump noemde Zelensky 'een dictator zonder verkiezingen' en directeur Tulsi Gabbard van de Nationale Inlichtingendiensten beschuldigt de Oekraïense regering valselijk van het schrappen van de verkiezingen'. 

'De medewerkers van Trump zijn vol vertrouwen dat Zelensky kansloos is als er verkiezingen worden gehouden, omdat de kiezers oorlogsmoe zijn en gefrustreerd door de grote mate van corruptie.' Politico constateert dat Zelensky's populariteit aanvankelijk torenhoog was, maar dat vervolgens een dalende lijn werd ingezet. 

Na de ruzie met Trump in het Witte Huis van afgelopen vrijdag ligt dat weer anders. Uit een peiling van het Britse onderzoeksbureau Survation blijkt dat Zelensky nu de steun heeft van 44 procent van de kiezers, terwijl voormalig opperbevelhebber Valeri Zaloezjni op 20 procent uitkomt. Porosjenko heeft de steun van 10 procent, Timosjenko slechts van 5,7 procent. 

Zowel Porosjenko als Timosjenko hebben vanochtend in een reactie op de publicatie van Politico gezegd dat ze inderdaad gesprekken voeren met vertegenwoordigers van de Amerikaanse regering, maar dat ze achter president Zelensky staan en in gesprekken de Oekraïense zaak bepleiten. Verkiezingen in oorlogstijd zijn uitgesloten, aldus beiden.

Bron: Oekrajinska Pravda