Na de Krim wacht Transnistrië op Russische actie

Nu het ernaar uitziet dat de Krim zich bij Rusland gaat voegen, houdt Oekraïne de adem in, en daarmee ook buurland Moldavië. Vergeleken bij Oekraïne is Moldavië nog makkelijk losgekomen uit de boezem van Moskou. Toen de Oekraïense president Viktor Janoekovitsj het Associatieverdrag met de EU afwees, leidde dat tot bloedige protesten en uiteindelijk tot een Russische annexatie van de Krim. Moldavië heeft daar geen last van gehad, en een inval hoeft het niet te vrezen, want die troepen zijn er al twintig jaar.

Ondanks pogingen van Rusland om tot een soort Euraziatisch verbond te komen, samen met landen als Wit-Rusland en Kazachstan, heeft Moldavië stappen gezet in de richting van Brussel. Een boude keuze voor een land dat in 2001 de eerste voormalige Sovjetstaat was waar communisten opnieuw aan de macht kwamen. Rusland heeft de Moldavische afwijzing beantwoord met een boycot van wijn, plus een opmerking van de vice-premier dat hij hoopte dat ze niet zouden bevriezen – een omineuze verwijzing naar de afhankelijkheid van Russisch gas.

Maar Moldavië heeft ook zijn Krim: Transnistrië, op slechts 60 kilometer afstand van de hoofdstad Chisinau. De geïmproviseerde grens, versierd met de roodgroene strepen van de Transnistrische vlag, is de enige plaats in Europa waar de grenswachten de hamer en sikkel uit de Sovjettijd op hun legeruniformen dragen. Het gebied heeft zijn eigen munt, paspoorten en kentekens, maar is door bijna geen land ter wereld erkend. Moldavië beschouwt het als bezet gebied, een gangsterstaat die wordt onderhouden door Rusland en die gevaarlijk is voor hun stabiliteit.

Inwoners van de hoofdstad Tiraspol zijn het daar niet mee eens. Zoals Nadya, die in een winkel werkt. "Het leven hier is beter dan in Moldavië. Rusland investeert veel geld in ziekenhuizen, peuterscholen en andere infrastructuur. Onafhankelijkheid zou fijn zijn, maar bij Rusland horen nog beter, zoals de Krim."

De autoriteiten houden niet van journalisten, die zich om de KGB te mijden dus beter kunnen begeven naar de plantsoenen achter de afbrokkelende huizenblokken uit de Sovjettijd. Daar loopt het oude echtpaar Vasile en Elena, om de hond uit te laten rond een met onkruid overgroeid basketbalveldje. Zij zijn minder uitgesproken. Zij zijn hier ooit terechtgekomen als spoorwegmedewerkers, overgeplaatst uit Rusland.

"Hoe kunnen we deel worden van Rusland als we er niet eens aan grenzen?", zegt Vasile. "Voor de Krim is dat makkelijker, net als voor Abchazië en Zuid-Ossetië", twee regio's die Rusland van Georgië heeft ingepikt. Beide entiteiten hebben een ambassade in Tiraspol, waarschijnlijk meer uit solidariteit dan uit enig praktisch motief.

"We willen meedoen met ieder systeem dat ons vrede en stabiliteit geeft", zegt Vasile, "al is het enige dat we vragen dat de rechten van minderheden, zoals ons, de Russisch sprekenden, worden gerespecteerd."

Moldaviërs hebben zich altijd meer gericht op Roemenië, door hun taal. Na de Tweede Wereldoorlog werden veel Russen en Oekraïners geherhuisvest in de geïndustrialiseerde oostelijke regio's van Moldavië. Zo ontstond een grote Russisch sprekende minderheid. Toen de Sovjet-Unie uit elkaar viel, riep dit gebied uit angst voor het Roemeens-Moldavische nationalisme de onafhankelijkheid uit. Een bloedige burgeroorlog volgde. Transnistrië kreeg steun van Rusland en tot op heden bevindt zich een Russische "vredesmacht" van 1500 soldaten in het gebied, die vooral toezicht moeten houden op het Russische wapenarsenaal.

Nu de Krim zich bij Rusland lijkt te gaan aansluiten in een controversieel referendum, zijn er grote zorgen dat Rusland Transnistrië ook gaat gebruiken om meer invloed in Europa te krijgen. "We kunnen destabilisatie verwachten als Moldavië eind dit jaar inderdaad het akkoord met de EU gaat tekenen", aldus een Europese diplomaat in Chisinau.

Ook de Oekraïense ambassadeur Serhii Pyrozhkov is bezorgd, want aansluiting van Transnistrië bij Rusland betekent een nog grotere geografische verwijdering tussen de Oekraïne en Europa. "Op basis van onze gegevens denken wij dat het Russische leger activisten naar Odessa stuurt om mee te doen aan opstanden en de regio te destabiliseren", aldus Pyrozhkov. Odessa ligt aan de Oekraïense kant, dichtbij Transnistrië. "Dat schept een zorgwekkend precedent."

Bron: IPS

Dertig arrestaties na schietpartij Charkiv

Naar aanleiding van de schietpartij in Charkiv zijn dertig betrokkenen van beide partijen opgepakt. Dat heeft minister Arsen Avakov van Binnenlandse Zaken vanmorgen meegedeeld. Gisteravond laat werden twee politiemensen (31 en 20 jaar) gedood. Er waren zeker vijf gewonden, waarvan een 29-jarige politieman  er slecht aan toe is. Pas om half vijf vanmorgen zou de rust zijn weergekeerd. ''Alle wapens zijn in beslag genomen. Onderzoek naar de toedracht is gaande'', aldus Avakov.

Het zou gaan om een pro-Russische groep die aanhangers van de Rechtse Sektor  aanvielen op het Vrijheidsplein in het centrum van de stad. De strijd verplaatste zich naar de Rimarskastraat, waar de kantoren zijn van de organisaties Prosvita en Oekraïense Patriotten. De belaagde groep sloot zich daar op. Na uren van onderhandelen door onder meer de gouverneur, de burgemeester en vertegenwoordigers van het ministerie van Binnenlandse Zaken en van het Openbaar Ministerie werden de wapens neergelegd, aldus Avakov.

Onduidelijk is of het inderdaad activisten van de Rechtse Sektor betrof: Russische media menen van wel, van Oekraïense zijde is sprake van uitlokking van geweld door pro-Russische activisten. Door de regering wordt aangevoerd dat het net als de avond ervoor in Donetsk gaat om uitlokking van geweld, waardoor Rusland een inval in Oekraïne kan rechtvaardigen.

Die opvatting wordt nog eens gesterkt door de enorme troepenmarkt die Rusland heeft opgebouwd aan de grens. Daar zouden zich 80.000 militairen hebben verzameld. Op de Krim zijn volgens de regering nu 22.000 Russische soldaten. Morgen is daar het omstreden referendum over aansluiting van de Krimrepubliek bij de Russsiche Federatie.

Bron: Kyiv Pos,  Interfax, NOS

Boris Tarasjoek komt met voorstel uittreding GOS

Oekraine moet uit het Gemenebest van Onafhankelijke Staten (GOS). Dat vindt de Moederlandpartij die daartoe een wetsvoorstel bij het parlement heeft ingediend. Het GOS is het verband van ex-Sovjetstaten dat ontstond bij de val van de Sovjet-Unie in december 1991. Het wetsvoorstel is ingediend door Boris Tarasjoek, oud-ambassadeur in de Benelux en voormalig minister van Buitenlandse Zaken. Tarasjoek is vice-voorzitter van de parlementsfractie van de Moederlandpartij.

Bron: Kyiv Post

Twee doden, vijf gewonden bij schietpartij in Charkiv

Bij een schietpartij in de stad Charkiv zijn gisteravond laat twee politiemensen gedood. Vijf mensen raakten gewond. Om één uur 's nachts werden volgens nieuwssite TCH nog altijd geweerschoten gehoord, terwijl de politie de schutter onschadelijk probeerde te maken.

Politiechef Mikola Tomenko zegt dat een pro-Russische groep met aanhangers van Rechtse Sektor in gevecht waren, maar gouverneur Ihor Baloeta meent dat de schietpartij het werk is van pro-Russische provocateurs.

De BBC meldt dat de ongeregeldheden begonnen op het Vrijheidsplein en zich verplaatsten naar een het kantoor van een niet nader genoemde Oekraïense organisatie. Volgens ooggetuigen probeerden pro-Russische activisten hun rivalen te overmeesteren die zich hadden opgesloten. Daarbij werd geschoten en ook werden molotovcocktails naar binnen gegooid. Beide kampen geven elkaar nu de schuld van het geweld.

De Nederlandse journalist Michiel Driebergen verbleef de afgelopen week in Charkiv. Hij meldt vanmorgen via Twitter dat het luchtruim deels is gesloten, maar dat hij nog wel naar de hoofdstad Kiev kan vliegen.

Bronnen: Western Information Center, BBC, Interfax, Twitter

Kerry: Krim-referendum niet internationaal erkend

De uitkomst van het referendum dat zondag in de Krim wordt georganiseerd, zal niet door de internationale gemeenschap erkend worden. Dat heeft de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, John Kerry, vrijdag tijdens een persconferentie gezegd. Kerry stelde eerder dat als de Krim door Rusland wordt ingelijfd er "zeer zware stappen" tegen Moskou worden genomen. De pro-westerse interim-regering in Kiev is woest.

De Krim is overwegend pro-Russisch. Van de naar schatting 2,5 miljoen inwoners van het schiereiland is 60 procent van Russische afkomst. Rusland heeft het schiereiland al onder controle sinds het land met een troepenmacht van tienduizenden soldaten binnenviel.

Kerry sprak vrijdag met zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov. De beide partijen zijn er hierbij niet in geslaagd de angel uit het conflict rond Oekraïne te halen. Ze spraken urenlang met elkaar in de ambtswoning van de Amerikaanse ambassadeur in Londen. Na afloop noemde Lavrov de dialoog weliswaar 'behulpzaam', maar beide landen zijn het nog steeds 'oneens'.

Rusland blijft op zijn beurt vastbesloten de uitkomst van het referendum op de Krim zondag over afscheiding van Oekraïne te erkennen.
Bron: NU.nl

Ambassade waarschuwt: weg van de Krim

De Nederlandse ambassade in Oekraïne ontraadt reizen naar de Krim. Nederlanders die op de Krim verblijven, wordt aangeraden daar op eigen gelegenheid te vertrekken, aldus de ambassade in een vandaag gepubliceerde verklaring. 'De situatie is vanwege de aanwezigheid van gewapende militairen in het hele gebied onvoorspelbaar. De vliegvelden van Simferopol en Sevastopol functioneren niet naar behoren. Trein- en busroutes functioneren wel, maar er moet rekening worden gehouden met blokkades op de toegangswegen.'

Vanwege 'ernstige ongeregeldheden en demonstraties in grote steden' worden alle reizen naar het oostelijk deel van Oekraïne door de ambassade ontraden. Het gaat dan om het gebied ten oosten van de lijn Soemi, Mikolajiv en de stad Odessa en omgeving.

De ambassade constateert dat ook in overige delen van het land de situatie gespannen is. Er is nog steeds sprake van demonstraties in het centrum van Kiev en andere grote steden. Nederlanders die in Kiev verblijven, wordt daarom geadviseerd de gebieden rond het Onafhankelijkheidsplein en het Europaplein - ook wel Maidan - en rond het parlementsgebouw te mijden. 'Aangezien er minder politie aanwezig is dan voorheen, is extra waakzaamheid geboden.'

In de rest van het land raadt de ambassade aan extra waakzaam te zijn, grote menigten en samenscholingen maar ook locaties waar ongeregeldheden voorkomen te vermijden. Bovendien is het verstandig om lokale media als de website van de Kyiv Post dagelijks te volgen.

Bron: website ambassade

Vertegenwoordiger VN: geen schending mensenrechten

Assistent secretaris-generaal van de Verenigde Naties voor de mensenrechten Ivan Simonovic vindt dat er geen omstandigheden in Oekraïne zijn die enig ander land tot een militaire interventie noodzakelijk maken. Er is geen sprake van dat er mensen op grote schaal onrecht aan worden gedaan, aldus Simonovic vanmiddag in Kiev.

Hij vindt wel dat er onderzoek nodig is naar wat er momenteel op de Krim aan de hand is, met name de aanwezigheid van vreemdelingen die weigeren kenbaar maken namens wie en met welk doel ze daar aanwezig zijn. Ook moet snel onderzoek worden gedaan naar het lot van mensen die in de afgelopen week zijn ontvoerd of worden vermist.

Simonovic betreurde het dat hij niet in staat is gesteld om naar de Krim te gaan. Premier Sergei Askionov van de Krimrepubliek wilde ook niet over de telefoon met hem praten. De vertegenwoordiger van de Verenigde Naties is nog altijd van plan naar de Krim af te reizen. Hij verblijft op verzoek van secretaris-generaal Ban Ki-moon in ieder geval nog tot dinsdag in Oekraïne.

Bron: Interfax